Rzecznik praw obywatelskich pomoże, ale nie zastąpi sądu

O pomoc do rzecznika praw obywatelskich może zwrócić się każdy, gdy zostały naruszone przez władzę publiczną jego prawa i wolności. Rzecznik może zbadać sprawę na miejscu oraz zażądać akt lub informacji o jej stanie od każdej instytucji. Po zbadaniu sprawy i stwierdzeniu, że prawa i wolności człowieka i obywatela zostały naruszone, RPO kieruje wystąpienie do właściwego organu, organizacji lub instytucji, które to zrobiły lub do organu nadrzędnego o usunięcie naruszenia.

RPO ma m.in. prawo żądać wszczęcia postępowania w sprawach cywilnych i brać udział w toczącym się już postępowaniu, składać skargi kasacyjne do Sądu Najwyższego. Może żądać wszczęcia postępowania administracyjnego i brać w nim udział na prawach prokuratora, wnieść skargę do sądu administracyjnego na akty i czynności organu administracji publicznej, oraz wnieść skargę kasacyjną od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego. RPO nie podejmuje jednak spraw, w których nie wypowiedziały się jeszcze właściwe instytucje, nie zajmuje się problemem, gdy np. sprawę rozpatrzono odmownie, a osoba, której ona dotyczy, nie odwołała się do wyższej instancji. Zanim więc skierujemy do RPO prośbę, warto przeanalizować, czy na pewno został wyczerpany tryb postępowania sądowego i odwoławczego i czy rzeczywiście chodzi o naruszenie wolności lub praw obywatelskich.

Rzecznik nie ingeruje w spory pomiędzy osobami prywatnymi, które mogą być rozstrzygnięte przed sądami lub organami administracyjnymi i nie zajmuje w nich stanowiska. Może ingerować tylko w relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa.

W wystąpieniu do RPO trzeba podać podać imię, nazwisko i adres, na który należy kierować korespondencję, wskazać, czego dotyczy sprawa oraz przytoczyć w sposób zwięzły i jasny argumenty wykazujące naruszenie wolności lub praw. Do pisma dołączamy niezbędne dokumenty (kopie lub odpisy). Wniosek można złożyć pisemnie przesyłając pocztą, ustnie do protokołu lub w formie elektronicznej.

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, aleja Solidarności 77

00-090 Warszawa,

e-mail: rzecznik@rpo.gov.pl

Renata Żaczek

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 80, art. 208-212 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483).

Art. 1, art. 11-16 ustawy z 15 lipca 1987 r. o rzeczniku praw obywatelskich (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 14, poz. 147 z poźn. zm.).