ORZECZNICTWO WSA

Brak dokumentów nie usprawiedliwia

Organ nie może usprawiedliwiać swojej bezczynności koniecznością zgromadzenia odpowiednich dokumentów.

E.S. i A.M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za działkę w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 657 z późn. zm.). Zarzucali organowi niezałatwienie sprawy w ciągu dwóch miesięcy oraz prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to konieczne i uzasadnione. Nadto wskazali, iż pomimo uznania ich zażalenia przez wojewodę i wskazania przez niego terminu załatwienia sprawy organ nie podjął czynności zmierzających do rozpoznania wniosku, nie powołał nawet biegłego do oszacowania odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę prezydent W. podniósł, że w postępowaniu odszkodowawczym badane są następujące fakty: określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz przeznaczenie terenu w ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego. Właściciele wystąpili więc z pismami do odpowiednich podmiotów o udzielenie informacji.

WSA uznał, że skarga jest uzasadniona. Sąd wskazał, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w określonym przez przepisy terminie organ jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn od niego niezależnych. Ponadto przez przewlekłość postępowania rozumie się brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy indywidualnej, np. wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu czy też wykonywanie czynności pozornych sprawiających wrażenie, że formalnie organ nie jest bezczynny, oraz mnożenie czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy.

Zdaniem sądu nie ma najmniejszej wątpliwości, że organ nie działał w sprawie wnikliwie i szybko oraz bez zbędnej zwłoki. Podejmowane przez niego czynności mające na celu zebranie materiału dowodowego wykonywane były opieszale, w dużych odstępach czasu, zwykle po wniesieniu zażalenia, a następnie skargi. Nie można zatem przyjąć, że organ na bieżąco interesował się sprawą. Bezczynności prezydenta W. nie usprawiedliwiają też podane przez niego przyczyny, tj. konieczność zgromadzenia dokumentów.

z 21 marca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 42/13.

Podsumowanie

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. A w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Szczególna moc decyzji o przydziale

Decyzja o przydziale funkcjonariuszowi policji lokalu stanowi, jako dokument urzędowy, dowód potwierdzający powierzchnię przydzielanego mieszkania.

L.N. złożyła wniosek do Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, podając, że w gospodarstwie domowym zamieszkują trzy osoby. Burmistrz W. wydał decyzję odmowną. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. nr 71, poz. 734 z późn. zm.), zgodnie z którym normatywna powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez trzyosobowe gospodarstwo domowe nie może przekraczać 45 mkw. Ustęp 5 tego przepisu dopuszcza natomiast przekroczenie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu o nie więcej niż 30 proc., tj. w tym przypadku - do 58,50 mkw. Protokół ponownego pomiaru lokalu z grudnia 2011 r. wskazuje, że powierzchnia użytkowa mieszkania wynosi 58,89 mkw. W związku z powyższym powierzchnia została przekroczona o ponad 30 proc.

Kobieta złożyła odwołanie. Zarzuciła organowi pominięcie jako dowodu decyzji o przydziale mieszkania funkcyjnego z 1 października 1993 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Zdaniem organu protokół ponownego pomiaru, jako dokument później sporządzony, ma większą wartość dowodową niż decyzja o przydziale mieszkania. Kobieta wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

WSA doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna, organy, nie uwzględniając szczególnej mocy dowodowej decyzji o przydziale mieszkania, naruszyły bowiem przepisy procedury administracyjnej. Zdaniem sądu decyzja ta, jak każda decyzja administracyjna, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 kodeksu postępowania administracyjnego i korzysta m.in. z domniemania zgodności z prawdą zawartego w nim oświadczenia organu, od którego pochodzi. W związku z tym stanowi nie tylko dowód przydzielenia funkcjonariuszowi danego lokalu, lecz także urzędowe potwierdzenie powierzchni przydzielanego mieszkania. Sędziowie podkreślili, że istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Jednak w omawianej sprawie protokół ponownego pomiaru mieszkania nie jest przeciwdowodem wobec treści decyzji o przydziale mieszkania. Ma on bowiem jedynie charakter dokumentu prywatnego. Jest więc dowodem tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte. Poza tym z treści protokołu w ogóle nie wynika, iż ponowny pomiar mieszkania przeprowadzono w celu zgodności ze stanem rzeczywistym powierzchni lokalu określonej w decyzji o przydziale. Ponadto nie wiadomo też, według jakich zasad dokonano omawianego pomiaru.

z 26 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 157/13.

Podsumowanie

Zgodnie z art. 76 par. 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Przesądza szerokość działki

Można sytuować budynek garażowy w granicy działki, jeśli jej szerokość jest mniejsza niż 16 m. W takim przypadku możliwość wzniesienia budynku nie jest zależna od jego wysokości i długości.

Starosta O. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku garażowego inwestorom M. i M.R. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M.J., J.J., H.J., Z.J. Zarzucali organowi naruszenie par. 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie). Ich zdaniem starosta pominął okoliczność, że garaże zlokalizowane przy granicy działki powinny mieć długość mniejszą niż 5.5 m i wysokość mniejszą niż 3 m.

Wojewoda wielkopolski uchylił zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu wskazał, że organ pominął par. 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia, sytuowanie budynku gospodarczego i garaży w zabudowie jednorodzinnej obwarowane bowiem jest ograniczeniami z par. 12 ust. 3 rozporządzenia. M. i M.R. wnieśli skargę do sądu administracyjnego. Twierdzili, że organ niewłaściwie zastosował przepis par. 12 rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie podzielił stanowiska wojewody. Wskazał, że zgodnie z par. 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Natomiast par. 12 ust. 3 pkt 4 stanowi, że dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Sędziowie podkreślili, że par. 12 ust. 3 pkt 1 dotyczy usytuowania wszystkich budynków względem granicy gruntu na działkach o szerokości mniejszej niż 16 m. Chodzi tutaj więc również o budynki gospodarcze i garaże. O tym, czy organ może zastosować ten przepis, decyduje szerokość działki, a nie rodzaj budynku. Zdaniem sędziów budynki gospodarcze i garaże nie zostały wyłączone spod regulacji par. 12 ust. 3 pkt 1. Możliwość sytuowania budynku gospodarczego w granicy działki istnieje, jeśli działka ma szerokość mniejszą niż 16 m. Wówczas nie jest ona zależna od wysokości i długości budynku. Natomiast w par. 12 ust. 3 pkt 4 mowa jest o wznoszeniu budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki. Możliwość ta zależy od jego długości i wysokości, a nie od szerokości działki.

z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1182/12.

Podsumowanie

Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ ma obowiązek sprawdzenia m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, tj. z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie.

Ile wart jest grunt zajęty pod drogę

Dokonanie przez rzeczoznawcę majątkowego wyceny na podstawie niewłaściwie dobranych nieruchomości podobnych ma istotny wpływ na ustalenie wysokości odszkodowania za grunt zajęty pod drogę gminną.

Wojewoda stwierdził, że 1 stycznia 1999 r. gmina K. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości należącej do Ł.W., zajętej pod drogę gminną. A.W., działając jako przedstawiciel ustawowy małoletniego Ł.W., wystąpiła do Urzędu Miasta K. z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego starosta K. ustalił odszkodowanie na kwotę 112 175 zł. Od powyższej decyzji gmina K. wniosła odwołanie. Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Twierdził, że rzeczoznawca dokonał wyceny zgodnie z obowiązującymi przepisami. Gmina K. wystąpiła ze skargą do sądu administracyjnego. Domagała się uchylenia rozstrzygnięcia. Jej zdaniem operat zawierał błędy dyskwalifikujące go jako dowód w sprawie i w związku z tym nie mógł być podstawą ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną. Wskazał na par. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r. nr 207, poz. 2109 z późn. zm.), zgodnie z którym określenie wartości nieruchomości poprzedza się analizą rynku nieruchomości, w szczególności w zakresie uzyskiwanych cen, stawek czynszów oraz warunków zawarcia transakcji. Przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do tej, która jest przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. Sędziowie podkreślili, że w omawianej sprawie podstawowym dowodem jest operat szacunkowy sporządzony przez biegłego. Oceny prawidłowości takiego operatu dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Nie oznacza to jednak, że organ nie ma obowiązku oceny jego wartości dowodowej w zakresie metody oraz techniki szacowania przyjętej przez rzeczoznawcę majątkowego. Zdaniem sądu w operacie sporządzonym w niniejszej sprawie występują braki w zakresie opisu nieruchomości będących przedmiotem transakcji przyjętych do porównań. Operat nie zawiera szczegółowego opisu 12 spośród 16 wskazanych nieruchomości. Nie podaje też, dlaczego przyjęte do porównania nieruchomości uznano za podobne do wycenianej. Powyższe nie powinno budzić wątpliwości, strona musi bowiem mieć możliwość ustalenia, czy analizowane grunty są rzeczywiście podobne oraz dlaczego biegły przyjął takie, a nie inne nieruchomości do porównania. Według sędziów dokonanie wyceny na podstawie niewłaściwie dobranych nieruchomości podobnych mogło mieć istotny wpływ na końcowy wynik wyceny, a co za tym idzie, na treść decyzji.

z 20 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 168/13.

Podsumowanie

Zgodnie z art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 657 z późn. zm.) podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości. Przy jej określaniu uwzględnia się w szczególności rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualne ceny w obrocie nieruchomościami.

Wyroki opracowała Ewelina Stępień