Koszty dla adwokata za każdą z czynności

Postępowanie przed WSA

14 maja 2012 r. podatnik otrzymał decyzję dyrektora Izby Skarbowej w Opolu dotyczącą odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie odpowiedzialności jako wspólnika spółki cywilnej, za zaległości w VAT. 12 czerwca 2012 r. podatnik wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę. Zrobił to za pośrednictwem urzędu skarbowego (o takiej możliwości skierowania przesyłki zapewnił go pracownik urzędu). Po telefonicznej informacji z urzędu, że skarga nie została przekazana do izby, podatnik nadał przesyłkę 19 czerwca 2012 r. Postanowieniem z 31 sierpnia 2012 r. sąd I instancji odrzucił skargę jako spóźnioną.

15 września 2012 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik złożył za podatnika wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z załącznikami dotyczącymi stanu zdrowia podatnika. Zawarł również opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd stwierdził, że ani choroba podatnika, ani uzyskanie informacje od pracownika urzędu o możliwości przekazania przesyłki za pośrednictwem urzędu skarbowego nie usprawiedliwiały opóźnienia w podjęciu czynności procesowej.

Pełnomocnik złożył zażalenie do NSA. Sąd kasacyjny postanowieniem z 19 grudnia 2012 r. (sygn. II FZ 977/12) oddalił zażalenie. Nie dostrzegł przeszkód, które usprawiedliwiałyby niedochowanie terminu do złożenia skargi i uzasadniałyby przywrócenie terminu do dokonania danej czynności.

W piśmie z 16 stycznia 2013 r. adwokat wniósł o przyznanie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej przez niego jako pełnomocnika ustanowionego z urzędu, obejmujące sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a także sporządzenie samej skargi i zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na wniesienie skargi.

WSA przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie zażalenia na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi, powiększone o stawkę VAT w łącznej wysokości 147,60 zł. Sąd przypomniał, że zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokatów uregulowane zostały w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości (Dz.U. z 2002 r. nr 163, poz. 1348 ze zm.). Według sądu bezzasadne jest domaganie się przez pełnomocnika większego wynagrodzenia według stawek ustalonych w stosunku do wartości przedmiotu sporu, skoro przedmiotem sprawy jest decyzja odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej o odpowiedzialności podatkowej wspólnika za zaległości podatkowe. Paragraf 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia przewiduje różne przypadki związane z wynagrodzeniem pełnomocnika za udział w postępowaniu drugoinstancyjnym, w tym za postępowanie zażaleniowe - 120 zł (lit. d).

Adwokat zaskarżył postanowienie WSA do NSA.

Wyrok NSA

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę adwokata. W postanowieniu z 28 maja 2013 r. (sygn. II FZ 190/13) wyjaśnił, że zgodnie z par. 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w punkcie a) mowa jest o sytuacji, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, a pkt b) dotyczy wprost skarg na decyzje i postanowienia Urzędu Patentowego. Z kolei w punkcie c) przewidziano, że stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w "innej sprawie" wynosi 240 zł. Zdaniem NSA przez pojęcie innej sprawy należy rozumieć więc nie tylko postępowania ze skarg, które nie będą objęte pkt a) i b) rozporządzenia, lecz również postępowania wszczęte przed sądem pierwszej instancji na wniosek strony reprezentowanej przez pełnomocnika, tak jak miało to miejsce w tej sprawie. Dlatego przyznał pełnomocnikowi kwotę 240 zł plus 23 proc. VAT, a więc łącznie 295,20 zł.

Komentarz

adwokat, Kancelaria Adwokacka Andrzej Ossowski

Wskazane rozstrzygnięcie jest prawidłowe, albowiem dostrzeżono w nim dualizm czynności podejmowanych przez profesjonalnego pełnomocnika. Z jednej bowiem strony pełnomocnik podejmował czynności przed sądem I instancji, które związane były ze sporządzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz przygotowaniem samej skargi. Z drugiej zaś strony przygotował opinię o niezasadności sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi. W analogicznych sprawach pełnomocnicy będą mogli zatem skutecznie dochodzić przyznania im kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu za każdą z wyżej wymienionych czynności odrębnie.

Niezależnie od tego wskazać należy na pewne różnice w sposobie orzekania przez sądy powszechne i administracyjne w sprawach dotyczących pociągnięcia do odpowiedzialności członków zarządu. I tak sądy administracyjne uznają, że w sprawach dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich przedmiotem zaskarżenia nie jest w istocie ustalenie należności pieniężnej, ale ustalenie istnienia przesłanek pozwalających na przypisanie osobie trzeciej odpowiedzialności za zobowiązania podatnika. Powyższe oznacza, że profesjonalnym pełnomocnikom przyznaje się koszty zastępstwa w wysokości 240 zł (np. wyrok NSA z 13 lipca 2012 r., I FSK 1555/11), co ma się nijak do stopnia trudności tych spraw oraz związanego z tym ewentualnego ryzyka prawnego dla pełnomocników.

Bardziej korzystną linię orzeczniczą przejawiają w tym zakresie sądy powszechne, które w analogicznych sprawach dotyczących pociągnięcia do odpowiedzialności za należności dla ZUS przyznają pełnomocnikom wynagrodzenia zależne od wartości przedmiotu sporu, które przy sprawach bardzo dużych może sięgać nawet kwoty 7200 zł (postanowienie Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 17 września 2008 r., sygn. nr I UK 128/2008).

@RY1@i02/2013/112/i02.2013.112.070000800.805.jpg@RY2@

Przemysław Molik

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl