Przegląd orzecznictwa WSA

Kserokopia uchwały również jest ważna

Jeśli organ ma zastrzeżenia co do formy uwierzytelnienia uchwały powołującej osoby uprawione do reprezentacji danego podmiotu, musi wyjaśnić wątpliwości.

Starosta opolski uznał za bezprzedmiotowe i umorzył postępowanie z wniosku stowarzyszenia A. w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie przewodów oraz urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Prezes stowarzyszenia A., pan O., wniósł odwołanie. Wojewoda wezwał do złożenia na nim podpisu drugiego członka zarządu. W wyznaczonym terminie stowarzyszenie nadesłało ostatnią stronę odwołania podpisaną także przez wiceprezesa A., pana P. Następnie organ odwoławczy zwrócił się o nadesłanie uchwały powołującej P. na stanowisko wiceprezesa stowarzyszenia A., z Rejestru Stowarzyszeń, Innych Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji oraz Samodzielnych Zakładów Opieki Zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego nie wynika bowiem, aby wchodził on w skład zarządu. W odpowiedzi nadesłano, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez prezesa A., pana O., kserokopię uchwały walnego zebrania, z treści której wynikało, że. P. został powołany na stanowisko wiceprezesa. Po czym wojewoda uznał, że odwołanie zostało złożone przez prezesa A., czyli pana O., działającego we własnym imieniu i umorzył postępowanie. Według organu z danych zawartych w rejestrze wynika, że P. nie wchodzi w skład zarządu stowarzyszenia, a przedłożona uchwała nie posiada waloru dokumentu. Stowarzyszenie wniosło skargę na powyższą decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu doszedł do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sędziowie stwierdzili, że organ odwoławczy błędnie ocenił materiał dowodowy oraz niesłusznie przyjął, że odwołanie zostało złożone przez A., a właściwie przez O., działającego we własnym imieniu. Z jego treści, według sądu, wynika, że decyzja jest skarżona przez stowarzyszenie. Ponadto wojewoda wyraził błędny pogląd o decydującej roli wpisu do rejestru odnośnie do zmiany składu zarządu stowarzyszenia. Zmiana danych dotyczących sposobu reprezentacji podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym jest skuteczna od chwili podjęcia uchwały, z ograniczeniami wobec osób dokonujących czynności w dobrej wierze i w zaufaniu do rejestru. W dniu wydania decyzji organ II instancji dysponował dokumentem potwierdzającym zmianę w składzie zarządu podmiotu. Zdaniem sądu jeśli miał on zastrzeżenia co do formy uwierzytelnienia uchwały, powinien wyjaśnić wątpliwości, np. zobowiązać podmiot do nadesłania dokumentu w prawidłowej formie. Organ nie powinien tak po prostu pomijać przedstawionej uchwały.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 530/12

Podsumowanie

Zasady oceny materiału dowodowego:

w organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona,

w przy ocenie materiału dowodowego organ związany jest zasadą uwzględnienia z urzędu słusznego interesu strony i interesu społecznego.

Przeprowadzka nie odbiera zasiłku decyduje miejsce zamieszkania

Zamieszkiwanie na terenie innej gminy w dacie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego nie jest podstawą do uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wójt gminy D., powołując się na art. 163 k.p.a. oraz art. 3 pkt 11 i 23 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.) uchylił swoją wcześniejszą decyzję w sprawie przyznania S.K. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na zamieszkiwanie S.K. w gminie R., organem właściwym do wypłaty zasiłku jest burmistrz miasta i gminy R. Mężczyzna wniósł odwołanie. Według niego nie zmienił się stan faktyczny, na podstawie którego zasiłek pielęgnacyjny został mu przyznany, bowiem zamieszkuje on cały czas pod tym samym adresem. SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszej instancji S.K. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

WSA uznał skargę za zasadną. Sędziowie wskazali, że zgodnie z art. 163 k.p.a. przywołanym przez wójta gminy D. jako podstawa prawna organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w rozdziale k.p.a. pt. Uchylenie. Zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji są możliwe, o ile przewidują to przepisy szczególne. Według sądu artykuł ten nie może być powoływany jako jedyna i samodzielna podstawa prawna wzruszania decyzji. W przypadku ustawy o świadczeniach rodzinnych przepisem szczególnym, w rozumieniu art. 163 k.p.a., jest art. 32 ust. 1, który wymienia przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych. Zdaniem sądu to, że mężczyzna w dacie przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego zamieszkiwał na terenie gminy D., nie jest podstawą do uchylenia decyzji o przyznaniu mu tego zasiłku. Sytuacja powyższa nie obejmuje bowiem żadnej z przesłanek uchylenia decyzji określonych w art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sędziowie podkreślili ponadto, że organem właściwym do wydania decyzji o przyznaniu zasiłku jest burmistrz miasta i gminy R. Jednak przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego przez organ niewłaściwy, co miało miejsce w sprawie, nie może skutkować jej uchyleniem. Takie naruszenie przepisów o właściwości może być zaś usunięte na podstawie art. 156 par. 1 k.p.a., według którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która m.in. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 805/12

Podsumowanie

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.

Kłopoty ze współwłasnością nieruchomości

Organ nie może zawiesić postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na lokalizację zjazdu z nieruchomości przyległej do drogi publicznej. Nawet jeśli powodem jest toczące się przed sądem postępowanie o podział nieruchomości do korzystania między współwłaścicielami.

Burmistrz orzekł o zawieszeniu z urzędu postępowania wszczętego na wniosek M.R. o wydanie zezwolenia na obniżenie chodnika na długości 4 m, w celu umożliwienia wjazdu samochodu na działkę, do czasu rozstrzygnięcia przez sąd rejonowy zagadnienia dotyczącego spraw własnościowych działki. Mężczyzna wniósł zażalenie do SKO. Orzekło ono o utrzymaniu w mocy powyższego rozstrzygnięcia. Uznało bowiem, że dopiero zakończenie sprawy o zniesienie współwłasności przesądzi, któremu ze współwłaścicieli przysługiwać będzie ta część nieruchomości, na której mężczyzna chciałby urządzić zjazd z drogi publicznej. M.R wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Zdaniem sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż w niniejszej sprawie organy obu instancji naruszyły art. 7 i 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - dalej k.p.a.). Nie zgromadziły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Błędnie przyjęły, że przedmiotem orzeczenia prejudycjalnego, od którego zależy wydanie decyzji, jest zniesienie współwłasności nieruchomości. Postępowanie to dotyczyło jednak zniesienia współwłasności nieruchomości budynku poprzez ustanowienie odrębnych lokali mieszkalnych. Z kolei co do nieruchomości gruntowej toczyło się w przedmiocie podziału działki, czyli określenia sposobu korzystania z gruntu przez współwłaścicieli (quoad usum, czyli umowa o podział do korzystania). Sprowadza się ona do tego, że w przypadku współwłasności właściciele zawierają tymczasowe porozumienie, w którym ustalają sposób, w jaki będą korzystali z przedmiotu, stanowiącego współwłasność. Inaczej rzecz ujmując, umowa taka określa sposób zarządu rzeczą wspólną. W ocenie sądu, o ile rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej zniesienia współwłasności gruntu może stanowić zagadnienie wstępne dla udzielenia na wniosek jednego ze współwłaścicieli zgody na lokalizację zjazdu na tę nieruchomość, to jednak zależność ta nie zachodzi w odniesieniu do podziału nieruchomości gruntowej. Według sędziów w wyniku dokonania takiego podziału każdy ze współwłaścicieli zachowuje prawo zarządu całą nieruchomością wspólną. Nie ma znaczenia dla postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na lokalizację zjazdu z nieruchomości przyległej do drogi publicznej, w jaki sposób współwłaściciele określą miedzy sobą sposób korzystania z działki. Czynności dotyczące gospodarowania nieruchomością wspólną wymagają zgody współwłaścicieli.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 785/12

Podsumowanie

Orzeczenie w sprawie podziału nieruchomości gruntowej rodzi skutki prawne wyłącznie w sferze sposobu korzystania przez współwłaścicieli z gruntu. Nie ogranicza ono uprawnień właścicielskich w zakresie zarządu tą nieruchomością.

Grunt z hipoteką też można przekształcić

Obciążenie gruntu hipotekami nie uniemożliwia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Miejskie przedsiębiorstwo Z. w L. (sp. z o.o.). złożyło wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i o rozłożenie opłaty z tytułu przekształcenia prawa na roczne raty na okres 20 lat.

Prezydent miasta odmówił, twierdząc, że nie ma możliwości skutecznego zabezpieczenia wierzytelności gminy z tytułu opłaty. W księdze wieczystej nieruchomości wpisane są już hipoteki zwykłe i kaucyjne na kwotę 10 850 000 złotych. Wartość gruntu wynosi 1 861 142 zł.

Stanowisko prezydenta miasta podtrzymało SKO. Zdaniem organu nie został spełniony niezbędny warunek przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, polegający na zagwarantowaniu odpłatności za nabycie własności. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

WSA nie podzielił poglądu SKO, które stwierdziło, że nie ma możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ponieważ grunt jest już obciążony hipotekami. Zdaniem sądu ustawa z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 83 z późn. zm.) nie wprowadza zależności pomiędzy samym przekształceniem, a uiszczeniem stosownej opłaty. Sąd jednak przyjął rację i uznał, że z art. 4 ust. 1 wynika, że osoba na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest obowiązana do uiszczenia właścicielowi opłaty z tytułu przekształcenia. Dotychczasowy użytkownik wieczysty może natomiast uiścić opłatę jednorazowo lub wnieść o rozłożenie jej na raty. Konsekwencją tego jest potrzeba zabezpieczenia wierzytelności właściciela nieruchomości hipoteką przymusową.

Zdaniem sędziów stanowisko organu II instancji, mówiące że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości uzależnione jest od realnej skuteczności samej hipoteki, jest nieuzasadnione. Ponadto ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla danej nieruchomości hipoteki mogą mieć wpływ, a nawet uniemożliwić zaspokojenie się wierzyciela.

Jednak zdaniem sądu nie można przyjąć, że samo znaczne obciążenie nieruchomości zawsze będzie wywoływało taki skutek.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 1026/12

Podsumowanie

Zgodnie z art. 4 ust. 6 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wierzytelność z tytułu opłaty za przekształcenie, należna dotychczasowemu właścicielowi, podlega zabezpieczeniu hipoteką przymusową na nieruchomości objętej przekształceniem.

Wyroki opracowała Ewelina Stępień