Co z czworonożnymi ofiarami wypadków

Na pierwsze pytanie nie ma prostej odpowiedzi. Przede wszystkim istotne jest to, jakie zwierzę leży na drodze lub przy niej. Jeśli jest domowe, obowiązek jego uprzątnięcia i ewentualnej utylizacji spoczywa na gminie, bo to właśnie gmina jest odpowiedzialna za utrzymanie czystości na jej terenie, a więc także za zapewnienie transportu i unieszkodliwianie zwłok bezpańskich zwierząt. Większość gmin ma podpisane umowy z odpowiednimi zakładami, które się tym zajmują. Jeśli jest możliwe ustalenie, do kogo należało zwierzę, koszty tych działań obciążają jego właściciela, jeśli nie - gminę.

Sytuacja komplikuje się, kiedy ofiarami wypadków komunikacyjnych stają się zwierzęta leśne, wolno żyjące. Nie ma bowiem przepisów, które w jasny sposób wskazywałyby, kto odpowiada za ich uprzątniecie i utylizację. Teoretycznie powinien być to Skarb Państwa jako ich właściciel, jednak zdaniem Ministerstwa Ochrony Środowiska obowiązek utylizacji przez gminy zwierząt domowych powinien być rozszerzony również na dzikie. Ponieważ prawo nie daje tu jasnych wykładni, częste są sytuacje, że gmina przerzuca odpowiedzialność na zarząd drogi, na której doszło do wypadku, a zarząd drogi obarcza nią gminę.

To prawda, że gmina jest odpowiedzialna za podejmowanie działań, które mają zapewnić czystość i porządek, a do takich z pewnością należy usunięcie martwych zwierząt łownych ze swojego terenu. Obowiązki gminy w tym zakresie nie dotyczą jednak wszystkich nieruchomości, które znajdują się na jej obszarze - zgodnie z przepisami to ich właściciele powinni zachować porządek i czystość na terenie swoich posiadłości. Tym samym właściciel gruntu, na którym padło zwierzę jest zobowiązany do jego utylizacji, więc za usunięcie martwej zwierzyny z drogi odpowiedzialny jest zarządca tejże drogi.

Obowiązek podejmowania czynności porządkowych, które zwiększą bezpieczeństwo ruchu, nakłada na niego także ustawa o drogach publicznych. Niewątpliwie należy do nich usunięcie zwierzyny leśnej, która pozostawiona na drodze może stanowić zagrożenie dla użytkowników. Również ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zobowiązuje właściciela nieruchomości do usuwania z niej martwych zwierząt. Ponadto w rozumieniu ustawy o odpadach również martwe zwierzę jest odpadem, a właścicielem odpadu jest ten, kto faktycznie włada terenem.

Z przepisów wynika więc, że gmina ponosi odpowiedzialność za usunięcie martwej zwierzyny łownej z wyjątkiem obowiązku usuwania i utylizacji zwierząt padłych na terenie dróg publicznych - ten należy do zarządcy drogi.

A co powinniśmy zrobić, widząc na drodze martwe lub ranne zwierzę leśne? Musimy zawiadomić policję, a ta powiadomi o zdarzeniu odpowiednie jednostki.

Uwaga! Kierowca, który potrącił błąkające się zwierzę domowe i jest w stanie wykazać, który rolnik jest jego właścicielem, może uzyskać odszkodowanie z ubezpieczenia OC gospodarstwa rolnego. Jeśli zaś potrąci dzikie zwierzę, żyjące w stanie wolnym, czyli będące w własnością Skarbu Państwa, na odszkodowanie liczyć nie może. Państwo za takie szkody nie odpowiada.

Maria Kuźniar

 dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 1-5 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008 z późn. zm.).

Art. 45. ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.).

Art. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2003 r. nr 106, poz. 1002 z późn. zm.).

Art. 3-7 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. nr 39, poz. 251 z późn. zm.).

Art. 22 ustawy z 5 grudnia z 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. nr 234, poz. 1570 z późn. zm.).

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2014/011/i02.2014.011.00700040d.803.jpg@RY2@

Krzysztof Kopciuch adwokat, Kancelaria Adwokacka Krzysztof Kopciuch

Ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminie reguluje przede wszystkim zadania gminy - jako podstawowej jednostki samorządu terytorialnego w zakresie utrzymania czystości i porządku (jest to zadanie własne gminy). Gmina realizuje ten obowiązek poprzez działania zarządu dróg, który na mocy wskazanej ustawy jest zobligowany do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku na terenie gminy lub zapewnia wykonanie tych prac przez tworzenie odpowiednich jednostek organizacyjnych. Praktycznie jest to realizowane m.in. poprzez zapobieganie zanieczyszczaniu ulic - zbieranie i pozbywanie się błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń uprzątniętych z chodników przez właścicieli nieruchomości, czy poprzez zapewnienie zbierania, transportu i unieszkodliwianie szczątków bezdomnych zwierząt. Zwierzęta bezdomne definiuje ustawa o ochronie zwierząt i rozumie przez to pojęcie zwierzęta domowe lub gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka, a nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały - w przeciwieństwie do zwierząt wolno żyjących (dzikich) - czyli nieudomowionych, żyjących w warunkach niezależnych od człowieka. Stąd powstaje nieścisłość w zakresie odpowiedzialności za zwłoki zwierząt dzikich, gdyż nie ma jednolitego aktu prawnego, który wskazywałby podmiot odpowiedzialny za ich uprzątnięcie.

@RY1@i02/2014/011/i02.2014.011.00700040d.804.jpg@RY2@

SHUTTERSTOCK