Nie chcesz stracić koncesji na alkohol? Policz opłatę za spóźnienie

Do 30 września przedsiębiorcy, którzy korzystają z zezwoleń na detaliczną sprzedaż alkoholu, powinni uiścić trzecią ratę opłaty z tego tytułu (ratę pierwszą i drugą opłaca się odpowiednio do 31 stycznia i 31 maja). Do niedawna spóźnienie z zapłatą jakiejkolwiek raty choćby o jeden dzień groziło wygaśnięciem zezwolenia.

Od 1 stycznia 2016 r. przepisy się zmieniły i od sankcji przedsiębiorca może się wybronić, nawet jeżeli na czas nie dokonał płatności. Warunkiem jest wniesienie opłaty dodatkowej w terminie dodatkowych 30 dni (wraz z zaległą ratą). Artykuł 18 ust. 12b ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (dalej: u.w.t.p.a.), który przewiduje to uprawnienie, jest jednak tak zawile zredagowany, że przedsiębiorcy mają problemy z interpretacją.

WĄTPLIWOŚĆ 1:

JAK WYLICZYĆ WYSOKOŚĆ OPŁATY DODATKOWEJ

Kłopoty mogą dotyczyć np. ustalenia wysokości tej opłaty dodatkowej. Pojawia się pytanie, czy podstawą naliczenia opłaty dodatkowej powinna być wysokość raty czy opłata należna za cały rok.

- Choć omawiana regulacja została sformułowana w sposób zawiły, moim zdaniem przedsiębiorca jest obowiązany do wniesienia zarówno wymagalnej raty, jak i dodatkowo kwoty 30 proc. całości opłaty należnej w danym roku objętym zezwoleniem - wyjaśnia Adrian Misiejko z Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners.

I dodaje, że do tego wniosku prowadzi m.in. analiza art. 18 ust. 12a u.w.t.p.a., który mówi, że w przypadku niedopełnienia obowiązku złożenia oświadczenia o wartości sprzedaży alkoholu w roku poprzednim istnieje możliwość uniknięcia wygaśnięcia zezwolenia, o ile dokona się opłaty dodatkowej w wysokości 30 proc. opłaty określonej w art. 11¹ ust. 2, który traktuje właśnie o rocznej opłacie za korzystanie z zezwolenia.

W ocenie prawnika zarówno w art. 18 ust. 12a, jak i art. 18 ust. 12b opłata została określona w ten sam sposób - a więc w obu przypadkach jest to 30 proc. wysokości opłaty rocznej. Wtóruje mu Artur Rostkowski, adwokat, Kancelaria Chałas i Wspólnicy. Tak też interpretuje przepisy Urząd Miasta st. Warszawy.

Przykładowo: jeśli roczna opłata wynosiła 2100 zł, a rata płatna do 30 września - 700 zł (jedną trzecią z 2100 zł), to w przypadku spóźnienia z zapłatą tej raty - opłata dodatkowa wyniesie 630 zł (30 proc. z 2100 zł). Jest to więc sankcja dość dotkliwa.

WĄTPLIWOŚĆ 2:

CO GDY OMYŁKOWO ZANIŻONO RATĘ

Jak podkreśla mecenas Artur Rostkowski, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa nie tylko w przypadku niezapłacenia przez przedsiębiorcę należnej opłaty z tytułu korzystania z zezwolenia, lecz także gdy wniesiono opłatę w niewłaściwej wysokości (np. przedsiębiorca pomylił się rachunkach i nie dopłacił choćby kilku złotych).

Stąd może pojawić się kolejna wątpliwość: czy przedsiębiorca, który zapłacił ratę, ale w zaniżonej wysokości, może również skorzystać z dobrodziejstwa nowej regulacji? Czy może uchronić swoje zezwolenie przed wygaśnięciem poprzez dopłacenie brakującej kwoty i uiszczenie opłaty dodatkowej?

Analizując dokładnie art. 18 ust. 12b u.w.t.p.a., należy uznać, że takie uprawnienie przedsiębiorcy przysługuje - mówią eksperci.

WĄTPLIWOŚĆ 3:

JAK USTALIĆ TERMIN PŁATNOŚCI

Problemy sprawia też określenie terminu uiszczenia dodatkowej opłaty. Stosownie do art. 18 ust. 12b u.w.t.p.a. opłatę powiększoną o 30 proc. należy wnieść w terminie 30 dni od momentu upływu terminu do dokonania czynności zapłaty trzeciej raty opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Skoro czas na zapłacenie raty upłynął 30 września, to kolejne 30 dni minie 30 października. I tu pojawia się kolejny problem, ponieważ termin ten w roku bieżącym przypada na niedzielę.

Eksperci nie są zgodni. W ocenie mecenasa Artura Rostkowskiego jeżeli upływ terminu do uiszczenia opłaty przypada na niedzielę (dzień ustawowo wolny od pracy), to taka okoliczność umożliwia zastosowanie art. 57 par. 4 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) i przyjęcie, że uiszczenie raty opłaty za korzystanie z zezwolenia nastąpi z zachowaniem ustawowo określonego terminu, tj. w pierwszym następnym dniu roboczym.

Innego zdania jest Adrian Misiejko. Uważa, że jeżeli koniec terminu materialnego przypada na niedzielę lub dzień świąteczny, to obowiązek powinien zostać spełniony wcześniej. Zdaniem prawnika 30-dniowy termin na wniesienie opłaty dodatkowej jest terminem materialnoprawnym. Zatem do tego rodzaju terminów, zgodnie z orzecznictwem nie mają zastosowania przepisy odnoszące się do terminów procesowych, tj. art. 57 par. 4 k.p.a. Na potwierdzenie tego poglądu prawnik powołuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2014 r. (sygn. akt II GSK 1924/13) oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1 lipca 2014 r. (sygn. akt III SA/Gl 266/14).

Co zatem powinien zrobić przedsiębiorca? Z ostrożności powinien uiścić ww. należności przed 30 października. W świetle przytoczonych wyroków sadów administracyjnych wniesienie opłaty w poniedziałek 31 października może okazać się ryzykowne.

WĄTPLIWOŚĆ 4:

JAKA POWINNA BYĆ DATA POLECENIA PRZELEWU

Kolejna kwestia, o której warto wspomnieć, dotyczy dokonania płatności przez przedsiębiorcę z firmowego konta. W tym przypadku powinien on pamiętać, na co zwraca uwagę Adrian Misiejko, że dniem zapłaty jest dzień obciążenia jego rachunku bankowego lub rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo rachunku płatniczego w instytucji płatniczej na podstawie polecenia przelewu. Prawnik zwraca uwagę, że w orzecznictwie wskazuje się, iż do opłaty za korzystanie z zezwolenia ma zastosowanie art. 60 par. 1 pkt 2 ordynacji podatkowej. Chodzi np. o wyrok NSA z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1924/13, oraz wyrok WSA w Gliwicach z 1 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 266/14.

Na potwierdzenie tego poglądu należy wskazać także wyrok WSA w Poznaniu z 13 września 2013 r. (sygn. akt II SA/Po 647/13), w którym stwierdzono, że wniesienie na rachunek gminy opłaty, o której mowa w art. 11¹ ust. 1 u.w.t.p.a., obejmuje również wpłatę na rachunek gminy uczynioną przelewem bankowym, a za termin dokonania tej opłaty w rozumieniu art. 11¹ ust. 7 u.w.t.p.a. należy uznać dzień przyjęcia polecenia przelewu przez bank, w którym zlecający przelew ma rachunek z kwotą wystarczającą na pokrycie opłaty.

Z orzeczenia tego wynika, że do ustalenia momentu uiszczenia opłaty należy brać pod uwagę dzień dokonania polecenia przelewu, a nie moment faktycznego zaksięgowania kwoty przez urząd gminy.

Aby obronić się przed utratą zezwolenia, przedsiębiorca jest obowiązany do wniesienia w ciągu 30 dni po upływie terminu płatności zarówno wymagalnej raty, jak i dodatkowo kwoty 30 proc. całości opłaty należnej w danym roku objętym zezwoleniem

PRZYKŁAD 1

Po przekroczeniu limitu

Przedsiębiorca prowadzi detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych. W styczniu 2016 r. złożył w urzędzie miasta oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w 2015 r. Wynosiły one:

● kategoria A (napoje alkoholowe o zawartości do 4,5 proc. alkoholu oraz piwa) - 327 287 zł;

● kategoria B (napoje alkoholowe o zawartości od 4,5 do 18 proc. alkoholu, z wyjątkiem piwa) - 38 289 zł;

● kategoria C (napoje alkoholowe o zawartości powyżej 18 proc. alkoholu) - 189 420 zł.

Wobec tego, że roczne wartości przekroczyły limity określone w art. 11¹ ust. 5 u.w.t.p.a., przedsiębiorca musi uiścić opłatę podwyższoną.

Zgodnie z art. 11¹ ust. 5 opłatę po przekroczeniu limitów wylicza się następująco:

● dla kategorii A - 1,4 proc. ogólnej wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim, gdy przekroczono limit 37 500 zł;

● dla kategorii B - 1,4 proc. ogólnej wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim, gdy przekroczono limit 37 500 zł;

● dla kategorii C - 2,7 proc. ogólnej wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim, gdy przekroczono limit 77 000 zł.

Zatem przedsiębiorca zapłaci odpowiednio (wg wyliczeń kalkulatora Urzędu Miasta Krakowa):

● z tytuły zezwolenia kategorii A - 4582,02 zł (1,4 proc. x 327 287 zł);

● z tytuły zezwolenia kategorii B - 536,05 zł (1,4 proc. x 38 289 zł);

● z tytuły zezwolenia kategorii C - 5114,34 zł (2,7 proc. x 189 420 zł).

Zatem opłata podwyższona (suma dla kategorii zezwolenia A-C) wynosi zatem: 10 232,41 zł (4582,02 zł + 536,05 zł + 5114,34 zł)

Opłatę tę wnosi się na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego.

Raty dla przedsiębiorcy będą wynosiły (wg wyliczeń kalkulatora Urzędu Miasta Krakowa):

I rata płatna do 31 stycznia - 3412,41 zł

II rata płatna do 31 maja - 3410 zł

III rata płatna do 30 września - 3410 zł

Opłatę przedsiębiorca może także wnieść jednorazowo w całości w terminie do 31 stycznia.

Przedsiębiorca spóźnił się za zapłaceniem trzeciej raty w terminie do 30 września. Aby zezwolenia nie wygasły, może on w terminie 30 dni od dnia upływu terminu do dokonania tej czynności wnieść opłatę dodatkową i uiścić zaległa ratę. Opłata dodatkowa wynosi 30 proc. opłaty podstawowej lub podwyższonej, czyli w przypadku przedsiębiorcy będzie to kwota: 3069,72 zł (30 proc. x 10232,41 zł).

Zatem łączna kwota do zapłaty wynosi 6479,72 zł (rata + opłata dodatkowa, czyli 3410 zł + 3069,72 zł = 6479,72 zł).

PRZYKŁAD 2

W ramach ustalonych limitów

Przedsiębiorca posiadał zezwolenia na sprzedaż trzech kategorii napojów alkoholowych. Nie przekroczył żadnego z limitów ustalonych dla zezwoleń kategorii A-C.

Opłata roczna jest stała i zgodnie z art. 11¹ ust. 2 u.w.t.p.a. wynosi dla kategorii zezwoleń odpowiednio:

● A - 525 zł;

● B - 525 zł;

● C - 2100 zł.

Łącznie z tytułu trzech zezwoleń opłata za cały rok wynosi 525 zł + 525 zł + 2100 zł = 3150 zł.

Raty dla przedsiębiorcy będą wynosiły (wg wyliczeń kalkulatora Urzędu Miejskiego w Krakowie):

I rata płatna do 31 stycznia: 1050 zł

II rata płatna do 31 maja: 1050 zł

III rata płatna do 30 września: 1050 zł

Opłata dodatkowa w przypadku spóźnienia z uiszczeniem jednej raty dla tych trzech zezwoleń wyniosłaby wówczas łącznie 945 zł (30 proc. sumy opłat za wszystkie kategorie, czyli 30 proc .x 3150 zł). ⒸⓅ

Oprac. LJ, JP

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 11¹ ust. 2 i 5, art. 18 ust. 12a i 12b ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 487 ze zm.).

Art. 57 par. 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.).

Art. 60 par. 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.).