Przy przekształceniu można zwolnić

Zarząd powiatu podjął 29 maja 2013 r. uchwałę w sprawie odwołania dyrektora zespołu szkół ponadgimnazjalnych. Jako podstawę prawną wskazał art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.). Zgodnie z nim, organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole, w przypadkach szczególnie uzasadnionych może go odwołać w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Tutaj przyczyną takiej decyzji było rozwiązanie kierowanej przez dyrektora placówki. W jej miejsce od września 2013 r. powstało powiatowe centrum edukacji i kompetencji zawodowych.

Zwolniony dyrektor zaskarżył uchwałę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Twierdził, że przepisy ustawy o systemie oświaty nie przewidują możliwości odwołania bez wypowiedzenia w przypadku rozwiązania zespołu szkół. Podkreślił, że samorząd wiedział, iż placówkę czeka taki los już w momencie podjęcia uchwały w tej sprawie, a zatem 27 lutego 2013 r.

WSA orzekł, że art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty daje możliwość odwołania dyrektora w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, o ile zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki. Wskazał, że ocena, czy w konkretnej sprawie mają one miejsce, mieści się w kompetencji organu prowadzącego szkołę. Zaznaczył przy tym, że przesłanki te nie mogą mieć charakteru dowolnego i arbitralnego.

Sąd podkreślił, że art. 38 ustawy o systemie oświaty tworzy gwarancję stabilności zatrudnienia nauczycieli, musi zatem być stosowany w sposób wyjątkowo rozważny. Dodał, że jeśli ustawodawca dla pewnych wyraźnie określonych grup pracowników (w tym przypadku nauczycieli) ustanawia szczególne i dość rygorystyczne gwarancje, to należy dołożyć wszelkich starań, by były one respektowane (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2003 r., sygn. akt I PK 103/03). A to oznacza, że uzasadnienie aktu odwołującego nauczyciela z zajmowanego stanowiska musi być szczegółowo umotywowane.

W ocenie WSA zarząd powiatu spełni te wymogi. Jak wyjaśnił sąd, w orzecznictwie przyjmuje się, iż szczególnie uzasadnione przypadki, o których mowa w przepisie, oznaczają sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania placówki. Sąd wskazał, że istnieje jednak możliwość zastosowania tego trybu do przypadków zmniejszenia liczby stanowisk kierowniczych w związku z częściową likwidacją lub przekształceniem organizacyjnym szkoły lub placówki. W efekcie WSA orzekł, że zarząd powiatu mógł podjąć uchwałę o odwołaniu dyrektora z tej funkcji.

Zwolniony dyrektor wniósł kasację do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ten podzielił dotychczasowe ustalenia. Uznał, że w sytuacji zmniejszenia liczby stanowisk kierowniczych w szkołach przy ich przekształcaniu można w takim trybie odwołać dyrektora. Oddalił więc kasację.

Artur Radwan

 artur.radwan@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 14 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1452/14. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia