Właściwość sądów w sprawach ZUS pozostanie po staremu

Z pytaniem do TK wystąpił Sąd Rejonowy w Koninie. Zapadło ono na kanwie sprawy dotyczącej odwołania od decyzji ZUS dotyczącej świadczenia rehabilitacyjnego. Sąd pytający doszedł do wniosku, że tego typu przypadki powinny zostać poddane właściwości sądów administracyjnych, a nie powszechnych. Powód? Zgodnie z art. 176 ust. 2 konstytucji określenie właściwości poszczególnych sądów należy do ustawodawcy. Koniński sąd tłumaczył, że przepis ten powinno się odczytywać w związku z art. 177 ustawy zasadniczej. Stanowi on, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem przypadków zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Tymczasem art. 184 konstytucji wskazuje, iż to sądy administracyjne są powołane do kontroli działalności administracji publicznej. Zdaniem sądu pytającego jest to zatem wyjątek, o którym mowa w art. 177. W związku z tym ma on wątpliwości, czy art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (na jego podstawie odwołanie od decyzji ZUS przysługuje na zasadach i w terminie określonym w kodeksie postępowania cywilnego) oraz art. 1 k.p.c. (zgodnie z nim k.p.c. normuje postępowanie sądowe m.in. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych) są zgodne z art. 184 i art. 45 ust. 1 konstytucji.

W sprawie wypowiedzieli się już Sejm i prokurator generalny jako uczestnicy postępowania przed TK. Zgodnie wnieśli o umorzenie postępowania. Sejm argumentował, że cel, jaki zamierza osiągnąć sąd pytający, nie wymaga interwencji trybunału, ale działania ustawodawcy (pisaliśmy o tym w DGP nr 228/2021 „Właściwość sądów w sprawach ZUS niepewna. Sejm za utrzymaniem status quo”). Prokurator generalny uzasadniał z kolei, że sąd pytający nie określił, na czym polega niezgodność kwestionowanych regulacji z powołanymi wzorcami kontroli, i nie uzasadnił odpowiednio swoich wątpliwości (pisaliśmy o tym w DGP nr 63/2021 „Los spraw ZUS nadal niepewny”).