Zgodnie z konstytucją nie można zakazać pokojowych zgromadzeń
Z godnie z art. 57 konstytucji „każdemu zapewnia się wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia w nich. Ograniczenie tej wolności może określać ustawa”. Kluczowe jest słowo „ograniczenie”. Co innego ograniczenie wolności gromadzenia się, a co innego całkowite wyłączenie możliwości pokojowych zgromadzeń. Ta ostateczna restrykcja jest dopuszczalna jedynie w stanie wojennym i stanie wyjątkowym, co wynika z art. 233 konstytucji. Stan epidemii – zgodnie z deklaracjami władz politycznych – nie jest stanem nadzwyczajnym. Co istotne, nawet w stanie klęski żywiołowej nie jest możliwe wprowadzenie generalnego zakazu zgromadzeń, a ewentualne ograniczenia tej wolności obywatelskiej muszą odpowiadać ogólnym zasadom proporcjonalności, celowości i konieczności (art. 31 ust. 3 konstytucji).
Zgodnie z art. 46 ust. 4 pkt 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1239 ze zm.) w rozporządzeniu o stanie epidemii może zostać ustanowiony zakaz organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności. W konsekwencji w rozporządzeniu Rady Ministrów z 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. 566) pojawił się zakaz organizowania oficjalnych zgromadzeń oraz imprez, spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju. Zakaz ten trwa do dzisiaj.
Przepisy te są oczywiście sprzeczne z art. 57 konstytucji. Jeśli konstytucja mówi wprost o możliwości jedynie ograniczania, a nie w ogóle wykluczania możliwości organizowania zgromadzeń, a ustawa i rozporządzenie w ogóle je wyłączają, to nie ma tu pola do dłuższych dywagacji – obywatel ma prawo do realizowania swojego konstytucyjnego prawa określonego w art. 57 konstytucji. To konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej (art. 8 konstytucji). Jej przepis zabezpiecza więc dla obywateli obszar niezakazany prawnie, w którym możemy – w sposób ograniczony w warunkach epidemii – realizować swoje prawo do pokojowego gromadzenia się w przestrzeni publicznej.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.