Trybunał Stanu za nieodwołanie wyborów?

Ustawa zasadnicza przewiduje instytucję stanów nadzwyczajnych, w czasie których dojść może do ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności w celu odsunięcia określonych zagrożeń. Jednym z tych stanów jest stan klęski żywiołowej. Wprowadzić go można m.in. w celu zapobieżenia skutkom katastrofy naturalnej polegającej na masowym występowaniu chorób zakaźnych ludzi. Stan ten ogłasza Rada Ministrów w drodze specjalnego rozporządzenia. W celu zażegnania zagrożenia w stanie klęski żywiołowej dopuszczalne jest m.in. ograniczenie wolności działalności gospodarczej, wolności osobistej, nienaruszalności mieszkania, swobody przemieszczania się czy prawa własności. Jednocześnie konstytucja przewiduje, że w czasie każdego stanu nadzwyczajnego i w ciągu 90 dni po jego zakończeniu nie można m.in. przeprowadzać wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej. W doktrynie zakaz ten uzasadnia się tym, że w sytuacji zagrożenia wszystkie wysiłki obywateli powinny być w sposób nieskrępowany ukierunkowany na jego zażegnanie, a z uwagi na ograniczenie praw niemożliwe jest przeprowadzenie normalnego, uczciwego procesu wyborczego (w tym kampanii wyborczej, która jest jego częścią).

Od stanów nadzwyczajnych należy odróżnić sytuacje kryzysowe. Są to zagrożenia wewnętrzne, które mają jednak na tyle niewielką skalę (natężenie, zasięg terytorialny), że możliwe jest ich zażegnanie przy użyciu zwyczajnego ograniczenia praw konstytucyjnych (art. 31 ust. 3 konstytucji). Jeżeli skala zagrożenia nie uzasadnia zatem wprowadzenia m.in. stanu klęski żywiołowej, to w przypadku epidemii mniejszych rozmiarów dopuszczalne jest skorzystanie ze zwykłych środków ustawowych, w tym stanu zagrożenia epidemicznego.