Niedopracowane przepisy o sygnalistach wymagają korekt

Przepisy wdrażające unijną dyrektywę 2019/1937 z 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (dalej: dyrektywa o sygnalistach) powinny były wejść w życie przeszło rok temu. Tymczasem rządowy projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa (dalej: ustawa o sygnalistach) ciągle nie jest gotowy. Z informacji opublikowanych na stronach Rządowego Centrum Legislacji wynika, że ostatnia wersja tych przepisów, opatrzona uwagą „tekst ostateczny”, została rozesłana przez komitet ds. europejskich w KPRM do konsultacji 21 grudnia 2022 r. z terminem zgłaszania uwag do następnego dnia - 22 grudnia 2022 r. do godz. 15. W tak krótkim czasie m.in. resorty spraw zagranicznych, spraw wewnętrznych i administracji, finansów oraz sprawiedliwości przygotowały swoje odpowiedzi. Wskazywały, że projekt wymaga gruntownej zmiany.

Za wąska ochrona

MSZ zwraca uwagę na zbyt wąski zakres przedmiotowy ustawy implementującej dyrektywę o sygnalistach, określony w art. 3 projektu. Zawiera on listę 15 dziedzin prawa, których mogą dotyczyć zgłaszane przez sygnalistów naruszenia, m.in. zamówień publicznych, ochrony środowiska, interesów finansowych Skarbu Państwa, rynku wewnętrznego UE. Zdaniem resortu ochronie powinny podlegać także przypadki naruszeń praw i wolności człowieka, zwalczania handlu ludźmi czy prawa i bezpieczeństwa pracy. Wskazuje przy tym na wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (np. Guja przeciwko Mołdawii, nr 14277/04 z 12 lutego 2008 r., czy Görmüş i inni przeciwko Turcji, nr 49085/07 z 19 stycznia 2016 r.) oraz Rekomendacje Komitetu Ministrów Rady Europy nr CM/Rec(2014)7 z 30 kwietnia 2014 r. o ochronie sygnalistów, z których wynika szersza ochrona niż zapisana w projekcie. Zdaniem MSZ może dojść do sytuacji, w których Europejski Trybunał Praw Człowieka będzie stwierdzał naruszenia przez Polskę m.in. art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w przypadku sygnalistów, którzy zostali ukarani lub którym nie zapewniono odpowiedniej ochrony po ujawnieniu lub zgłoszeniu informacji dotyczących naruszeń praw pracowniczych lub praw człowieka.