Powstanie publiczny nadzór nad audytorami

Działalność podmiotów audytorskich i Krajowej Izby Biegłych Rewidentów, a także wykonywanie zawodu biegłego rewidenta zostanie poddane nadzorowi publicznemu. Będzie go sprawowała Komisja Nadzoru Audytowego (KNA). Utworzenie tego organu zakłada ustawa z 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym. Nowe przepisy wejdą w życie 6 czerwca.

W skład dziewięcioosobowej Komisji Nadzoru Audytowego wejdzie po dwóch przedstawicieli ministra finansów, Krajowej Izby Biegłych Rewidentów oraz Komisji Nadzoru Finansowego oraz po jednym przedstawicielu ministra sprawiedliwości, organizacji pracodawców oraz Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Przewodniczącym KNA będzie podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów. KNA będzie sprawowała swoje zadania przy pomocy komórki organizacyjnej w urzędzie obsługującym ministra finansów odpowiedzialnej za rachunkowość i rewizję finansową, tj. Departament Rachunkowości. Jego pracownicy zostaną zobowiązani do zachowania w tajemnicy wszystkich informacji i dokumentów, w których posiadanie weszli w związku z wykonywaniem zadań lub przeprowadzaniem kontroli.

Kontrole będą przeprowadzane przez pracowników Departamentu Rachunkowości w razie powzięcia informacji o nieprawidłowościach, na podstawie imiennego upoważnienia udzielonego przez Komisję Nadzoru Audytowego. Obejmą one:

● system wewnętrznej kontroli jakości w podmiocie uprawnionym do badania sprawozdań,

● zgodność działalności podmiotu audytorskiego z przepisami prawa,

● dokumentację rewizyjną z wykonanych czynności rewizji finansowej, w tym zgodność z obowiązującymi standardami rewizji finansowej i wymaganiami dotyczącymi niezależności,

● ilość i jakość wykorzystywanych zasobów kadrowych,

● naliczone wynagrodzenia za czynności rewizji finansowej.

Osoba przeprowadzająca kontrolę będzie miała prawo wstępu do wszystkich pomieszczeń kontrolowanego oraz wglądu do wszelkich dokumentów. Dotyczy to również danych zawartych w systemie informatycznym. Będzie ponadto uprawniona do sporządzania uwierzytelnionych kopii, odpisów lub wyciągów z dokumentów oraz zestawień i danych niezbędnych do przeprowadzenia kontroli. Przeprowadzający kontrolę będzie mógł także żądać udzielania ustnych lub pisemnych wyjaśnień w zakresie objętym kontrolą, w terminie przez niego wyznaczonym. Z przeprowadzonej kontroli, w terminie 30 dni od jej zakończenia, sporządzony zostanie protokół kontroli, przekazany później podmiotowi uprawnionemu do badania sprawozdań finansowych. Wciągu 14 dni będzie mógł złożyć zastrzeżenia do protokołu.

W zależności od wykrytych nieprawidłowości KNA zaleci ich usunięcie lub nałoży sankcje, wydając w tej sprawie decyzję administracyjną. Będzie mogła np. nałożyć karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej 10 proc. przychodu osiągniętego w poprzednim roku obrotowym z wykonania czynności rewizji finansowej, nie wyższą niż 250 tys. zł. W takim przypadku zapłata będzie musiała nastąpić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Inne kary to: zawieszenie działalności rewizyjnej na okres od sześciu miesięcy do trzech lat, a nawet skreślenie z listy firm audytorskich. Istotną dolegliwością może być również podanie do publicznej wiadomości informacji o stwierdzonych nieprawidłowościach i nałożonych karach.

Analogiczne kary będą mogły być nakładane na podmioty audytorskie po kontroli Krajowej Komisji Nadzoru (organ samorządu biegłych rewidentów) przeprowadzonej przez kontrolerów i wizytatorów. W tym przypadku KKN złoży wniosek o nałożenie kary do Krajowej Rady Biegłych Rewidentów. Ponadto będzie mogła wystąpić do Krajowego Rzecznika Dyscyplinarnego o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko biegłemu rewidentowi.