Jak nadzorowana jest działalność spółek wodnych

W trybie nadzoru, na podstawie art. 179 prawa wodnego (Dz.U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.), to starosta ma kompetencje do badania zgodności z prawem lub statutem uchwał podjętych przez organy spółki wodnej. Starosta, wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały, może wstrzymać jej wykonanie. W przypadku uchylenia uchwały, spółce wodnej - niezadowolonej z rozstrzygnięcia - przysługuje możliwość złożenia wniosku do starosty o ponowne rozpatrzenie sprawy, a po wyczerpaniu tego trybu - skarga do sądu administracyjnego.

W sytuacji powtarzającego się naruszania przepisów prawa lub postanowień statutu przez zarząd spółki prawo wodne uprawnia starostę do rozwiązania tego organu i wyznaczenia osoby pełniącej jego obowiązki. Ponadto starosta ma możliwość rozwiązania spółki wodnej, gdy jej działalność jest niezgodna z zapisami prawa lub statutu.

Pomimo iż członek spółki wodnej nie jest uprawniony bezpośrednio do działań nadzorczych, to nie jest on jednak pozbawiony możliwości sygnalizowania organowi nadzoru, w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nieprawidłowości związanych z podejmowaniem decyzji przez organy spółki.

W odniesieniu do struktury organizacyjnej spółki wodnej organem powołanym do kontroli jej działalności jest komisja rewizyjna, jeżeli spółka liczy więcej niż dziesięciu członków.

Jednocześnie postanowienia statutów mogą przewidywać dodatkowe uprawnienia członków spółki wodnej, mające znamiona kontroli. Członek spółki wodnej, korzystając z uprawnień statutowych, może żądać wyjaśnień od organów spółki w zakresie jej działalności, tym samym kontrolując pośrednio jej funkcjonowanie.

Szczególną rolę w kształtowaniu działalności spółki przypisuje się walnemu zgromadzeniu członków, gdyż do tego organu należy podejmowanie uchwał w sprawach kluczowych dla spółki, utożsamianych z potrzebami jej członków. Od woli członków zależny jest również skład zarządu spółki, którego rola jest ukierunkowana na pełnienie funkcji wykonawczej wobec decyzji walnego zgromadzenia (na podstawie odpowiedzi na interpelację nr 8751).