Łatwiej jest zalegalizować samowolę budowlaną

Do czasu wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 21 września 2009 r. inwestor, który rozpoczął budować obiekt bez zgłoszenia właściwemu inspektorowi nadzoru budowlanego, musiał obiekt rozebrać. Brak było możliwości zastosowania procedury legalizacyjnej. Dlatego, że wcześniej musiała zostać wydana ostateczna decyzja o warunkach zabudowy na dzień wszczęcia postępowania. A taka decyzja była praktycznie niemożliwa do uzyskania.

Ustawodawca rozdzielił rodzaje samowoli budowlanej formalnej i materialnej. Samowola materialna dotyczy niezgodności z przepisami ustawy, a formalna - wynika z niezgodności z wymogami technicznymi prawa budowlanego i zasadami ochrony środowiska. Trybunał w swoim ostatnim wyroku zajął się legalizacją formalną.

Obecnie legalizacja stanie się łatwiejsza. Inwestor osoba fizyczna czy firma, będzie mógł przedstawić decyzję lokalizacyjną również po wszczęciu postępowania rozbiórkowego.

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że najistotniejsze w procedurze legalizacyjnej pozostaje to, czy wzniesiona budowla nie narusza ładu przestrzennego, a ta zasada jest zachowana, jeśli inwestor uzyska - niezależnie od daty - decyzję lokalizacyjną.

Gdy budowa jest zgodna z przepisami technicznymi i nie została zakończona, a inwestor, chce zalegalizować prace, musi w terminie 30 dni od momentu wstrzymania robót przedstawić inspektorowi nadzoru budowlanego następujące najważniejsze dokumenty:

● określające rodzaj i zakres prowadzonych robót, termin ich rozpoczęcia

● projekt zagospodarowania działki lub terenu, opis techniczny

● rodzaj instalacji i rysunki techniczne zwłaszcza systemu gazowego i przeciwpożarowego

● zaświadczenie wójta, burmistrza, prezydenta miasta o zgodności budowy z planem zagospodarowania przestrzennego

Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu nie musi być ostateczna. Po przedstawieniu tych dokumentów organ ustala opłatę legalizacyjną. Może ona wynosić nawet do 50 tys. zł.

● Przystąpienie do robót budowlanych bez prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę

● Wprowadzenie istotniejszych zmian w projekcie, w czasie wykonywania robót budowlanych

● Użytkowanie budynku bez zgody nadzoru budowlanego

● Zmiana sposobu użytkowania budynku bez pozwolenia np. przekształcenie pracowni architektonicznej w warsztat samochodowy

● Przebudowa budynku bez pozwolenia na budowę

● Budowa ogrodzenia bez zgłoszenia

● Prowadzenie robót budowlanych bez kierownika budowy

● Prowadzenie robót niezgodnie z zasadami sztuki budowlanej

● Prowadzenie robót bez dziennika budowy

Katarzyna Żaczkiewicz

Art. 49b ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.).