Sąd powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków pisma

Niespełnienie przez prawnika z Unii Europejskiej wymogów, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczpospolitej Polskiej pozbawia go możliwości bycia pełnomocnikiem w sprawie przed polskim sądem administracyjnym. Nie uzasadnia to jednak odrzucenia skargi wniesionej przez taką osobę jako niedopuszczalnej w rozumieniu art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz rodzi konieczność wezwania strony do uzupełnienia braków skargi przez jej podpisanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę zagranicznego przedsiębiorcy na decyzję organu inspekcji drogowej dotyczącą nałożenia kary. Sąd wskazał, że adwokat przedsiębiorcy został wezwany do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony, tj. oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii wypisu z urzędowego rejestru, z którego wynikałby sposób i osoby upoważnione do reprezentacji strony skarżącej wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu spółki przed WSA lub przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik został także zobowiązany do nadesłania dokumentu stwierdzającego, że jest on uprawniony w państwie macierzystym do wykonywania zawodu przy użyciu tytułu zawodowego wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski. Pełnomocnik złożył oryginał pełnomocnictwa procesowego w języku polskim i niemieckim upoważniający do działania w imieniu spółki przed WSA, wypis z rejestru handlowego wraz z tłumaczeniem na język polski oraz odpis dokumentu potwierdzającego wpis na listę adwokatów w Niemczech.

Sąd powiadomił adwokata, że zgodnie art. 40 ust. 1 ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w RP, prawnik z UE obowiązany jest przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowym dołączyć do akt sprawy dokument stwierdzający, że jest on zarejestrowany w państwie macierzystym jako osoba uprawniona do wykonywania zawodu przy użyciu jednego z tytułów zawodowych oraz poinformować dziekana okręgowej rady adwokackiej lub dziekana rady okręgowej izby radców prawnych, właściwej ze względu na siedzibę sądu, o podjęciu świadczenia usługi transgranicznej. Z uwagi na to pełnomocnik został wezwany do złożenia dowodu potwierdzającego fakt powiadomienia dziekana okręgowej rady adwokackiej o podjęciu świadczenia usługi transgranicznej. W odpowiedzi prawnik przedstawił decyzję o wpisaniu na listę adwokatów, kopię legitymacji adwokackiej oraz niepodpisaną kopię pisma skierowanego do dziekana okręgowej rady adwokackiej stanowiącego zawiadomienie o podjęciu świadczenia usługi transgranicznej.

W skardze kasacyjnej podnoszono m.in., że skoro ustawa o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w RP nie reguluje skutków braku poinformowania dziekana okręgowej rady adwokackiej lub dziekana okręgowej izby radców prawnych o podjęciu usługi transgranicznej, to nie ma podstaw prawnych dla uznania skargi wniesionej przez prawnika UE, który przy pierwszej czynności nie dokonał takiej informacji za czynność osoby nieuprawnionej. Stąd też nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA. Wyjaśnił, że w przypadku, gdy pomoc prawna polega na świadczeniu usługi transgranicznej przez prawnika z UE, art. 40 ust. 1 ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w RP obliguje prawnika zagranicznego do dołączenia do akt przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowym dokumentu stwierdzającego, że jest on zarejestrowany w państwie macierzystym jako osoba uprawniona do wykonywania zawodu przy użyciu jednego z tytułów zawodowych, a nadto nakłada na niego obowiązek poinformowania dziekana okręgowej rady adwokackiej lub dziekana rady okręgowej izby radców prawnych, właściwej ze względu na siedzibę sądu, o podjęciu świadczenia usługi transgranicznej.

Zdaniem NSA wspomniana ustawa nie określa skutków uchybienia tym obowiązkom i nie ma podstaw prawnych, by brakom w tym zakresie przypisać charakter braków formalnych skargi - uzupełnianych pod rygorem odrzucenia skargi. W ocenie sądu kasacyjnego należy mieć na względzie, że ustawa o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w RP określa zasady i warunki świadczenia takiej pomocy, a pomoc prawna oznacza działalność w zakresie odpowiadającym uprawnieniom adwokata lub radcy prawnego. W tym kontekście spełnienie wymogów z art. 40 ust. 1 ustawy jest warunkiem świadczenia pomocy prawnej przez prawnika zagranicznego w zakresie odpowiadającym uprawnieniom adwokata lub radcy prawnego i pozwala zaliczyć takiego prawnika do podmiotów mogących wystąpić w charakterze pełnomocników stron. Niespełnienie tych wymogów pozbawia zatem zagranicznego prawnika możliwości bycia pełnomocnikiem w sprawie.

asystent sędziego NSA

W świetle przepisów ustawy z 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w RP, pomoc prawna oznacza działalność w zakresie odpowiadającym uprawnieniom adwokata lub radcy prawnego i obejmuje udzielanie porad prawnych, sporządzanie opinii prawnych, opracowywanie projektów aktów prawnych oraz występowanie przed sądami i urzędami. Gdy prawnik z UE zamierza wykonać tzw. usługę transgraniczną, obowiązany jest przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowym dołączyć do akt sprawy dokument stwierdzający, że jest on zarejestrowany w państwie macierzystym jako osoba uprawniona do wykonywania zawodu przy użyciu jednego z prawniczych tytułów zawodowych oraz poinformować dziekana okręgowej rady adwokackiej lub dziekana rady okręgowej izby radców prawnych, właściwej ze względu na siedzibę sądu, o podjęciu świadczenia usługi transgranicznej. Brak spełnienia któregokolwiek ze wspomnianych wymagań nie prowadzi jednak do odrzucenia skargi wniesionej do sądu administracyjnego, ale skutkuje wezwaniem strony do podpisania skargi.