Nowe statuty i regulaminy do końca marca 2011 r.

Jednostki badawczo-rozwojowe 1 października 2010 r. zostały przekształcone w instytuty badawcze. W Polsce jest ich obecnie 126, zatrudniają 20 tys. osób.

Pieniądze na działalność statutową otrzymują z resortu nauki. Jest to jednak jedynie około 10 proc. ich dochodów. Instytuty prowadzą badania stosowane, czyli te, których wyniki są być wykorzystane w praktyce. Dlatego większość środków pozyskują m.in. z firm, na zlecenie których prowadzą badania naukowe.

W związku ze zmianami wprowadzonymi przez pakiet ustaw reformujących polską naukę instytuty badawcze muszą dostosować do nowych przepisów statuty i regulaminy organizacyjne. Mają na to czas do 31 marca 2011 r. Na ich podstawie określane jest m.in. to, jaką działalność prowadzi placówka, warunki zatrudniania pracowników naukowych i sposób przeprowadzania konkursu rekrutacyjnego. W nim znajduje się również informacja o prawach dyrektora placówki. Statut powinien także określać warunki powoływania tzw. komisji dyscyplinarnych, które zajmą się przestrzeganiem etyki naukowej w placówce.

Rada Główna Instytutów Badawczych (RGIB) opracowała wzór takiego statutu, z którego mogą korzystać instytuty badawcze. Znajduje się on na stronie www.rgjbr.org.pl.

Statut wchodzi w życie z dniem zatwierdzenia przez ministra nadzorującego instytut badawczy.

Dodatkowo jednostki naukowe, w tym instytuty badawcze, które złożyły wnioski o przyznanie dotacji na podstawową działalność statutową na 2011 r. muszą je uzupełnić. Taki obowiązek nakłada na nie nowe rozporządzenie ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 5 listopada 2010 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych na naukę na finansowanie działalności statutowej (Dz.U. nr 218, poz. 1438). Mają na to czas do 13 grudnia 2010 r. We wniosku o przyznanie dotacji muszą znaleźć się informacje dotyczące stanu zatrudnienia w jednostce naukowej. Należy to określić zgodnie ze stanem na 31 grudnia 2009 r.

Placówki naukowe powinny uzupełnić go również o wskazanie grup dziedzin nauki w ramach, których placówka prowadzi działalność. W tym celu należy kierować się wykazem dziedzin nauki i sztuki podanym w załączniku nr 3 do rozporządzenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 2 kwietnia 2007 r. w sprawie wskaźników kosztochłonności poszczególnych kierunków, makrokierunków i studiów międzykierunkowych studiów stacjonarnych oraz stacjonarnych studiów doktoranckich w dziedzinie nauki (Dz.U. nr 65, poz. 435). Wykaz ten obowiązuje do czasu ogłoszenia nowego komunikatu przez resort nauki. We wniosku należy podać słownie nazwy dziedzin nauki, wchodzące w skład grup dziedzin, a nie same grupy lub ich numery.

Wniosek musi zostać przesłany do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wyłącznie w formie papierowej w dwóch egzemplarzach. Opiniuje go zespół specjalistyczny powołany przez ministra. Przy ocenie wniosków weźmie pod uwagę takie kryteria, jak: liczba osób zatrudnionych w jednostce naukowej, koszty prowadzonych badań w ramach dziedziny naukowej czy kategorię jednostki przyznaną na podstawie oceny jakości jej działalności.

Na jej podstawie minister podejmuje decyzję o przyznaniu dotacji. Minister przyznaje środki finansowe na działalność statutową na rok. Środki te przekazywane są w ratach nie rzadziej niż raz na kwartał. Niewykorzystane fundusze podlegają zwrotowi na rachunek bankowy ministra.

We wniosku o dotację na działalność statutową należy wskazać dziedziny nauki w ramach, których placówka prowadzi działalność. Należy podać słownie nazwy dziedzin nauki, wchodzące w skład grup dziedzin, a nie same grupy lub ich numery

Jednostka naukowa, która chce otrzymać środki na działalność statutową, może wnioskować o dotację:

● na utrzymanie potencjału badawczego,

● na finansowanie kosztów związanych z utrzymaniem specjalnego urządzenia badawczego,

● na finansowanie działalności polegającej na prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych oraz zadań z nimi związanych, służących rozwojowi młodych naukowców oraz uczestników studiów doktoranckich,

● na działalność związaną z utrzymaniem i poszerzeniem naukowych baz danych.

We wniosku o te środki, poza wskazaniem, o jaką dotację jednostka się ubiega, należy zawrzeć również:

● dane wnioskodawcy,

● raport z wykorzystania środków przyznanych na utrzymanie potencjału badawczego,

● raport z wykorzystania środków przyznanych na finansowanie kosztów związanych z utrzymaniem specjalnego urządzenia badawczego,

● raport z wykorzystania środków na finansowanie działalności polegającej na prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych oraz zadań z nimi związanych, służących rozwojowi młodych naukowców oraz uczestników studiów doktoranckich,

● raport z wykorzystania środków przyznanych na działalność związaną z utrzymaniem i poszerzeniem naukowych baz danych.

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl

Ustawa z 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. nr 96, poz. 615).

Ustawa z 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz.U. nr 96, poz. 619).

Ustawa z 30 kwietnia 2010 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system nauki (Dz.U. nr 96, poz. 620).

Rozporządzenie ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 5 listopada 2010 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych na naukę na finansowanie działalności statutowej (Dz.U. nr 218, poz. 1438).