Kto i jak może się starać o dotacje przedmiotowe

Dotacje to wypłacane ze środków publicznych kwoty, które mają charakter jednostronnego świadczenia na rzecz podmiotów i innych instytucji z sektora publicznego i spoza niego. Jednostronne świadczenie nie oznacza, że otrzymujący dotację nie przyjmuje na siebie żadnych obowiązków. Wręcz przeciwnie! Beneficjent jest zwykle zobowiązany do realizacji określonych przedsięwzięć i do odpowiedniego rozliczenia środków. Wyróżniamy dwa zasadnicze rodzaje dotacji: przedmiotowe i podmiotowe. Dotacja przedmiotowa, zwana też często produktową, jest po prostu dopłatą do określonych rodzajów wyrobów lub usług. Jej wysokość jest obliczana według stawek jednostkowych, jest to iloczyn wielkości produkcji wyrobu (usługi) i takiej samej dla wszystkich producentów stawki dotacji.

Wykaz dotacji przedmiotowych, a dokładniej - wykaz wyrobów i usług, do których udziela się dotacji przedmiotowych - ustalany jest corocznie w ustawie budżetowej. Ustalenie stawek dotacji przedmiotowych należy do ministra finansów, w przypadku niektórych sektorów dokonuje się w porozumieniu z innymi ministrami (np. rolnictwa, oświaty, rozwoju regionalnego). Stawki dotacji przedmiotowych dla poszczególnych wyrobów są ustalane w odrębnych rozporządzeniach. Przyjęcie takiego rozwiązania miało na celu uniknięcie konieczności nowelizacji głównego rozporządzenia przy każdej zmianie stawek lub wyrobu objętego dofinansowaniem.

Na mocy rozporządzenia ministra finansów w sprawie szczegółowego sposobu i trybu udzielania i rozliczania dotacji przedmiotowych z 28 czerwca 2006 r. (Dz.U. nr 113, poz. 777) z dotacji przedmiotowych będą mogli korzystać przedsiębiorcy spełniający tę definicję w rozumieniu ustawy o swobodzie gospodarczej, czyli osoby fizyczne, prawne i jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonujący wewłasnym imieniu działalność gospodarczą.

Lista dotacji przedmiotowych, a tym samym branż, jest określona w ustawie budżetowej. W 2010 roku dotacjami przedmiotowymi są objęte m.in.: zniżkowe przejazdy kolejowe, specjalistyczne podręczniki szkolne i akademickie, posiłki sprzedawane w barach mlecznych, przesyłki ustawowo zwolnione z opłat pocztowych, zadania na rzecz rolnictwa w zakresie np. ochrony roślin czy rolnictwa ekologicznego. Szczegółowe stawki oraz koszty, które mogą podlegać dofinansowaniu, są określane odrębnymi przepisami. Przykładowo na liście działań z zakresu postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej, które mogą być dofinansowane, jest utrzymanie jednej świni w populacji objętej ochroną zasobów genetycznych. W tym przypadku podstawą do dotacji są koszty wymienione w powołanym rozporządzeniu, tj.: 1) wynagrodzenia; 2) pochodne od wynagrodzeń; 3) pasze; 4) podróże służbowe; 5) usługi; 6) zużycie materiałów i energia; 7) amortyzacja (planowane zużycie środków trwałych); 8) pozostałe koszty, a kwota dotacji przedmiotowej została ustalona na 570 złotych za sztukę.

Z kolei rozporządzenie ministra finansów z 17 września 2010 r. w sprawie dotacji przedmiotowej do krajowych przewozów pasażerskich określa stawkę dotacji

przedmiotowej do krajowych przewozów pasażerskich, wyrównującej przewoźnikom kolejowym utracone przychody z tytułu honorowania ustawowych uprawnień do ulgowych przejazdów. Podstawę obliczenia należnej dotacji stanowi wartość utraconych wpływów z tytułu stosowania ulg przejazdowych.

Przedsiębiorcy mający siedzibę lub miejsce zamieszkania w innym państwie UE lub w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) mogą się ubiegać także o takie dotacje. W nowym rozporządzeniu wskazano właściwe dla nich organy podatkowe. Wniosek powinni złożyć do dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, a właściwym dla nich urzędem skarbowym jest naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie.

Ogólne zasady udzielania dotacji zostały ujęte w rozporządzeniu ministra finansów w sprawie szczegółowego sposobu i trybu udzielania i rozliczania dotacji przedmiotowych z dnia 28 czerwca 2006 r., które od 1 stycznia 2011 r. zostanie zastąpione rozporządzeniem z 9 września 2010 r. (Dz.U. nr 166, poz. 1123). Nowe rozporządzenie jest powtórzeniem przepisów zawartych w obowiązującym obecnie, uwzględniono w nim jednak fakt likwidacji państwowych zakładów budżetowych oraz gospodarstw pomocniczych państwowych jednostek budżetowych, zapisany w ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.).

Przedsiębiorcy, którzy zamierzają starać się o dotacje przedmiotowe, powinni złożyć pisemny wniosek o udzielenie dotacji do właściwego ministra lub dyrektora izby skarbowej (właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę przedsiębiorcy, a dla przedsiębiorcy mającego miejsce zamieszkania albo siedzibę w innym państwie UE lub EFTA, jak wspomnieliśmy wyżej).

Wniosek powinien zawierać w szczególności: nazwę wyrobu, liczbę sprzedanych wyrobów oraz jednostkę miary, wartość sprzedaży z zaznaczeniem, czy jest ona wyrażoną w cenach sprzedaży, czy w cenach zakupu, stawkę dotacji, obliczoną należną kwotę dotacji, datę sporządzenia wniosku, imię i nazwisko oraz numer telefonu sporządzającego, numer rachunku bankowego, na który dotacja ma być przekazana. Podstawę obliczenia dotacji stanowi liczba sprzedanych lub zakupionych wyrobów, jeżeli stawkę dotacji określono kwotowo lub w formie różnicy cen, bądź też wartość sprzedanych lub zakupionych wyrobów, jeżeli ustalono procentową stawkę dotacji. Przypomnijmy, że dotacji nie udziela się do wyrobów sprzedawanych na eksport lub niepełnowartościowych, pozagatunkowych i niezgodnych z normami.

Właściwy minister lub dyrektor izby skarbowej w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku informuje przedsiębiorcę o udzieleniu dotacji bądź odmowie. Jeśli decyzja jest pozytywna, przedsiębiorca sporządza do 28. dnia każdego miesiąca rozliczenia należnej dotacji (na formularzu stanowiącym załącznik do rozporządzenia), za okres od początku roku do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc sporządzenia rozliczenia. Rozliczenie w dwóch egzemplarzach powinno trafić do właściwego urzędu skarbowego, który w ciągu pięciu 5 dni dokonuje oceny prawidłowości rozliczenia. Tak sprawdzone rozliczenie przedsiębiorca składa w izbie skarbowej lub ministerstwie.

Jeśli wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie, przedsiębiorca będzie musiał sporządzać comiesięczne rozliczenie. W terminie do 28. dnia każdego miesiąca sporządza rozliczenie dotacji za okres od początku roku do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc sporządzenia rozliczenia według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Przy ustalaniu wysokości dotacji podstawę do obliczenia dotacji i samą kwotę należnej dotacji zaokrągla się do pełnych złotych. Następnie dwa egzemplarze rozliczenia składa do urzędu skarbowego (naczelnika właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę przedsiębiorcy, a dla przedsiębiorcy mającego miejsce zamieszkania albo siedzibę w innym państwie UE lub EFTA właściwy jest naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie). Urząd skarbowy w terminie pięciu dni od dnia złożenia rozliczenia sprawdza jego prawidłowość, a przedsiębiorca sprawdzone rozliczenie składa do właściwego ministra albo izby skarbowej.

Należy wspomnieć, że przedsiębiorca, który otrzyma dotację, musi prowadzić w celu skutecznego jej rozliczenia ewidencję księgową lub pozaksięgową w sposób umożliwiający określenie wartości i liczbę sprzedanych wyrobów, na które ustalono odrębne stawki dotacji i kwot należnych dotacji.

Zarówno w przypadku stwierdzenia, w trakcie kontroli braku ww. ewidencji, jak i nieprawidłowości w rozliczaniu lub wydatkowaniu dotacji dotacja podlega zwrotowi. Ponadto do głównej kwoty doliczone zostaną odsetki, ustalone jak dla zaległości podatkowych. Dotacje przedmiotowe są bowiem pomocą państwa.

@RY1@i02/2010/221/i02.2010.221.086.012a.001.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Magdalena Burnat-Mikosz partner, Deloitte

oprac. sf