Wierzyciel powinien wykazać interes prawny

Przedsiębiorca ubiegający się o wydanie informacji z ewidencji gruntów i budynków, niebędący właścicielem bądź osobą władającą gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis, musi wykazać interes prawny w tym zakresie. Bycie wierzycielem podmiotu, którego dotyczy zapytanie i potrzeba wszczęcia przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego, uzasadnia wyłącznie przyjęcie istnienia interesu faktycznego po stronie wnioskodawcy.

Spółka zwróciła się do prezydenta miasta o udzielenie informacji zawartych w operacie ewidencyjnym dotyczących położenia oraz oznaczenia nieruchomości, w tym numerów ich ksiąg wieczystych, stanowiących własność, współwłasność lub będących w użytkowaniu wieczystym jej dłużnika. Wniosek zawierał informację, że w stosunku do dłużnika toczy się postępowanie egzekucyjne. Organ odmówił spółce udzielania żądanych informacji. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z przepisami ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne informacje z operatu ewidencyjnego mogą być wydawane osobom fizycznym i prawnym, które mają w tym zakresie interes prawny. Tymczasem wnioskodawca wykazał jedynie istnienie interesu faktycznego, a nie prawnego.

Postanowienie prezydenta zostało utrzymane w mocy przez wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Organ wskazał, że interesy przedsiębiorcy poszukującego zaspokojenia wierzytelności chronią przepisy art. 758 - 912 k.p.c. Na ich podstawie wierzyciel ma prawo przeprowadzić egzekucję z majątku oraz żądać od dłużnika ujawnienia wykazu majątku. Jeśli zaś w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego wierzyciel nie zaspokoi istniejących wierzytelności, wówczas organem właściwym do nakazania ujawnienia majątku dłużnika będzie sąd powszechny (art. 913 - 920 k.p.c.).

Spółka wniosła skargę, którą oddalił wojewódzki sąd administracyjny. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca spółka oparła wniosek o przepis art. 24 ust. 2 ustawy, który stanowi, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne, wywodząc z jego brzmienia prawo do uzyskania żądanych przez siebie danych. Tymczasem zdaniem sądu informacje, o których mowa w powyższym przepisie, dotyczą tylko gruntów, budynków i lokali, nie obejmując informacji o ich właścicielach. Sąd I instancji zgodził się z twierdzeniem, że organ, udzielając informacji mogących umożliwić identyfikację osoby właściciela (użytkownika wieczystego), powinien zastosować przepis art. 24 ust. 3 prawa geodezyjnego i kartograficznego w zw. z art. 217 i nast. k.p.a. Z art. 24 ust. 3 wspomnianej ustawy wynika, że osoba ubiegająca się o udzielenie jej informacji z ewidencji gruntów musi wykazać swój interes prawny, aby takie informacje uzyskać. Od wyroku WSA spółka wniosła skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku podzielił stanowisko sądu I instancji, że spółka w istocie wystąpiła do organu nie z wnioskiem o udzielenie informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ale o udzielenie informacji o swoim dłużniku, tj. posiadanych przez niego nieruchomościach, budynkach lub lokalach. Zatem prawidłowo zastosowano art. 24 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym osoba trzecia musi wykazać się interesem prawnym, aby uzyskać wypis lub wyrys czy zaświadczenie z ewidencji gruntów i budynków. NSA za trafną uznał ocenę, że strona skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym w uzyskaniu tego rodzaju dokumentów. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialno-prawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego, z którego wynika prawo, w tym wypadku żądania wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Bycie wierzycielem podmiotu, którego dotyczy zapytanie i potrzeba wszczęcia przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego, uzasadnia wyłącznie przyjęcie istnienia interesu faktycznego po stronie wnioskodawcy, a nie interesu prawnego.

Szczepan Borowski

asystent sędziego