Prezydent odznaczy działaczy opozycyjnych

Ustanowienie Krzyża Niepodległości oraz Krzyża Wolności i Solidarności przewiduje ustawa z 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. Nowelę opublikowano 25 sierpnia. Pierwsze z odznaczeń będą mogły otrzymać osoby, które w latach 1939 - 1956 jako ochotnicy lub podejmując się służby ponad wymaganą od nich miarę, położyły zasługi w obronie niepodległości Państwa Polskiego. Krzyż będzie miał dwie klasy: I - Krzyż z Mieczami Orderu Krzyża Niepodległości, II - Krzyż Orderu Krzyża Niepodległości.

Krzyż Wolności i Solidarności jest nowym odznaczeniem. Będzie on nagrodą dla działaczy opozycji antykomunistycznej. Będą go mogły dostać osoby, które od 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r., z wyłączeniem okresu od 31 sierpnia 1980 r. do 12 grudnia 1981 r., co najmniej przez 12 miesięcy: były aktywnymi członkami nielegalnych organizacji, które stawiały sobie za cel odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Otrzymają go również osoby, które od 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r. ze względu na prowadzoną działalność: zostały zabite, doznały ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, przez łączny okres co najmniej 30 dni były więzione, aresztowane, internowane lub w inny sposób pozbawione wolności. Dotyczy to także osób, które w tym czasie zostały powołane na ćwiczenia wojskowe lub do odbycia zasadniczej służby wojskowej, były pozbawione prawa lub możliwości wykonywania zawodu lub podjęcia pracy przez okres co najmniej sześć miesięcy, zostały wydalone z wyższej uczelni lub szkoły na okres co najmniej pół roku.

Pierwsze z odznaczeń prezydent nada z własnej inicjatywy lub na wniosek prezesa Rady Ministrów, ministrów, kierowników urzędów centralnych oraz wojewodów. Drugie - na wniosek prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.

Leszek Jaworski

Ustawa z 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach (Dz.U. nr 155, poz. 1041).