Zmiany okręgów wyborczych nie mogą być dowolne

W ostatnim czasie gminy w związku ze zbliżającymi się wyborami samorządowymi coraz częściej decydują się na zmiany w siedzibach okręgów wyborczych. Uchwały w tych sprawach mogą być jednak podejmowane wyjątkowo. Szczególne zasady w tym zakresie ustanawiają przepisy ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Ich złamanie, tak jak to ma miejsce w obecnie zdarzających się sytuacjach, wiąże się z uchyleniem decyzji rady przez wojewodę w ramach przyznanych mu środków nadzorczych. Zgodnie z art. 92 samorządowej ordynacji wyborczej podział gminy na okręgi wyborcze jest stały. Zmiany granic okręgów wyborczych mogą być dokonywane najpóźniej na trzy miesiące przed upływem kadencji, jeżeli konieczność taka wynika ze zmiany w podziale terytorialnym państwa, zmiany granic sołectw, zmiany liczby mieszkańców danej gminy, zmiany liczby radnych w radzie gminy lub zmiany liczby radnych wybieranych w okręgach wyborczych. Dodatkowo zgodnie z ordynacją wyborczą w gminach na terenach wiejskich okręgiem wyborczym jest sołectwo. Sołectwa łączy się w celu utworzenia okręgu wielomandatowego lub dzieli się na dwa lub więcej okręgów wyborczych, jeżeli wynika to z konieczności zachowania jednolitej normy przedstawicielstwa. W inny wypadkach zmiany w okręgach wyborczych są niedopuszczalne. Równocześnie procedura podziału gminy na okręgi wyborcze może być uruchomiona tylko na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Wniosek ten to niezbędny warunek podjęcia dalszego działania. Jego brak powoduje, że wszystkie poczynania rady podjęte w celu podziału gminy na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic, numerów i liczby radnych wybieranych w każdym okręgu są nieważne z mocy prawa.

Łukasz Sobiech

Art 89. 92 ust. 1 ustawy z 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 2003 r. nr 159, poz. 1547 z późn. zm.).

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 20 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 273/10.