Dłużnik nie ma prawa do wniesienia odwołania od upomnienia

Upomnienie jest czynnością ze strony wierzyciela zawierającą informację o możliwości dobrowolnego uregulowania należności. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują żadnego środka zaskarżenia upomnienia.

Wójt gminy upomnieniem z 12 października 2009 r. wezwał podatnika do uregulowania należności z tytułu podatku od nieruchomości. Upomnienie zostało doręczone 13 października 2009 r. do rąk podatnika.

Kilka dni później podatnik odwołał się od upomnienia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Odwołanie oparł o treść art. 127 par. 1 k.p.a. i wniósł o uchylenie upomnienia jako niezgodnego z prawem. SKO postanowieniem stwierdziło jednak niedopuszczalność odwołania. Kolegium podkreśliło, że upomnienie jest wezwaniem do zapłaty zaległej należności (par. 3 ust. 1 rozporządzenia ministra finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz.U. nr 137, poz. 1541 z późn. zm.). Nie zawiera ono żadnego rozstrzygnięcia i jest pierwszą czynnością postępowania egzekucyjnego. Poza tym wydawane w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym rozstrzygnięcia mają formę postanowienia, w sytuacjach gdy ustawa to przewiduje. Natomiast nie występują tam decyzje. Na upomnienie nie służy żaden środek zaskarżenia.

Podatnik zaskarżył to rozstrzygnięcie do sądu. Jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie przyznał racji skarżącemu. Sąd przypomniał, że w sprawie postępowanie toczyło się na podstawie ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). Określa ona sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, w tym dotyczących płacenia podatków. W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

Sąd podkreślił, że egzekucja administracyjna zostaje wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Charakter prawny tej czynności polega na tym, że ma ono jedynie przypominać o obowiązku zapłaty wymienionych w nim należności, informując o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. Nie stanowi zatem rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane. W przeciwieństwie do decyzji administracyjnych nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, a jedynie przypomina o konieczności wykonania tych już istniejących. Nie jest ono również rozstrzygnięciem odpowiadającym postanowieniu.

Sąd wskazał, że upomnienie jest czynnością ze strony wierzyciela zawierającą informację o możliwości dobrowolnego uregulowania należności, gdyż w przeciwnym razie wdrożona zostanie egzekucja zmierzającą do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują po stronie zobowiązanego środka prawnego wymierzonego przeciwko upomnieniu. Zobowiązany w ramach środków obrony przed egzekucją może skorzystać z zarzutów. Jednak możliwość ta powstanie dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, natomiast upomnienie jest właśnie czynnością poprzedzającą wszczęcie tego postępowania.

opracowała Aleksandra Tarka