Przygotowanie inwestycji drogowej jest łatwiejsze

Samorządy planujące inwestycje drogowe muszą przede wszystkim zapewnić w swoich budżetach środki na ten cel, a także zdobyć nieruchomości, na których powstaną nowe inwestycje. W przypadku inwestycji drogowych pozyskiwanie gruntów jest jednak łatwiejsze. Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tzw. specustawa drogowa, przewiduje bowiem uproszczony tryb wywłaszczeniowy.

Zgodnie z tą ustawą starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych oraz wojewoda w stosunku do dróg krajowych i wojewódzkich wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Mają na to trzy miesiące od daty otrzymania wniosku o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Wniosek ten powinien być złożony przez jednostkę samorządu terytorialnego reprezentowaną przez swój organ wykonawczy. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z jednej strony zatwierdza projekt podziału nieruchomości i stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości, a z drugiej strony określa termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali.

Z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, nieruchomości stają się z mocy prawa własnością odpowiednio Skarbu Państwa - w stosunku do dróg krajowych, lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego - w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych. Utrata praw do nieruchomości następuje zatem z chwilą, kiedy wydana przez wojewodę lub starostę decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej staje się ostateczna.

Właściciel nieruchomości nie otrzymuje decyzji. Jest on jedynie informowany, na adres wskazany w katastrze nieruchomości, o fakcie jej wydania. Właściciel nie może też zatrzymać nieruchomości i dalej nią władać nawet wówczas, gdy nie zgadza się na wysokość zaproponowanego mu odszkodowania za wywłaszczenie. Nieruchomość od razu może być zajęta, a ekipy budowlane mogą rozpocząć na niej pracę.

Szczególny tryb uregulowany w specustawie drogowej pomija w procesie wywłaszczenia nieruchomości cały etap rokowań w celu dobrowolnego nabycia nieruchomości. W terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, wojewoda lub starosta wydają decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi. Wysokość odszkodowania organ ustala według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

Właściciele, którzy dobrowolnie przekażą swoje nieruchomości, mogą liczyć na wyższe odszkodowania. Wysokość tych bonusów wynosi 5 proc. wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Jeśli natomiast decyzja o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym został wyodrębniony lokal mieszkalny, to wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu musi zostać każdorazowo powiększona o 10 tys. zł.

● wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii;

● określenie linii rozgraniczających teren;

● warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa;

● wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich;

● zatwierdzenie podziału nieruchomości;

● oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego;

● zatwierdzenie projektu budowlanego;

● w razie potrzeby inne ustalenia dotyczące m.in. określenia szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, czasu użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych, terminów rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania oraz tymczasowych obiektów budowlanych, czy szczegółowych wymagań dotyczących nadzoru na budowie.

Łukasz Mazurek

gp@infor.pl

Ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 193, poz. 1194 z późn. zm.).