Jak szybko odbudować dom

W ostatniej powodzi ucierpieli mieszkańcy prawie 500 gmin w Polsce. To bardzo duża rzesza osób, biorąc pod uwagę, że w całym kraju jest niespełna 2,5 tys. gmin. Bez względu na to, czy straty z powodu klęski powodzi wywołała pierwsza - majowa, czy druga - czerwcowa fala powodzi, poszkodowani mają możliwość skorzystania z kierowanej do nich pomocy. Mają oni także możliwość stosowania uproszczonych procedur budowlanych, które pozwolą im szybciej odbudować i wyremontować zalane domy. To skutek przygotowanej przez rząd nowelizacji rozporządzenia w sprawie gmin i miejscowości, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu. Do poprzedniej listy poszkodowanych gmin i miejscowości rozporządzenie to dokłada listę gmin i miejscowości, które w czerwcu zostały dotknięte klęską żywiołową. We wszystkich tych miejscowościach i gminach właściciele zalanych budynków, a więc nie tylko osoby fizyczne, ale także firmy i jednostki samorządu terytorialnego, mogą przez najbliższy rok stosować uproszczone procedury budowlane.

Zgodnie z ustawą o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, na terenach popowodziowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy - Prawo budowlane.

Wyłączenie stosowania prawa budowlanego i prawa zagospodarowania przestrzennego powoduje, że mieszkańcy gmin i miast dotkniętych powodzią mogą dokonywać odbudowy swoich zniszczonych budynków według uproszczonych procedur. Do wykonania takich prac nie muszą oni uzyskiwać pozwolenia na budowę. Nie we wszystkich przypadkach możliwa jest jednak budowa bez pozwolenia. Uzyskania pozwolenia na budowę nie wymaga jedynie odbudowa zniszczonych w wyniku działania żywiołu:

● obiektów liniowych, z wyjątkiem linii kolejowych o znaczeniu państwowym, określonych na podstawie ustawy o transporcie kolejowym,

● budowli regulacyjnych na wodach oraz urządzeń wodnych,

● obiektów budowlanych o kubaturze mniejszej niż 1000 m³ i nie wyższych niż 12 m nad poziomem terenu.

W przypadku obiektów liniowych oraz obiektów budowlanych o kubaturze mniejszej niż 1000 m³ i nie wyższych niż 12 m nad poziomem terenu inwestor musi jednak dokonać zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgłoszenie nie jest wymagane tylko w przypadku odbudowy obiektów gospodarczych i składowych, usytuowanych na działkach siedliskowych. Jeżeli inwestor dokona zgłoszenia odbudowy, to z rozpoczęciem prac będzie musiał poczekać siedem dni. Tyle ma bowiem starosta na zgłoszenie swojego sprzeciwu. Jeżeli sprzeciw nie zostanie zgłoszony, to właściciel będzie mógł przystąpić do prac.

Uproszczenie proceduralne będą obowiązywały nie tylko na etapie rozpoczęcia inwestycji, ale także w trakcie wykonywania robót. Inwestor nie będzie bowiem musiał prowadzić odbudowy na podstawie projektu budowlanego. Odbudowa będzie bowiem mogła być prowadzona na podstawie szkiców i rysunków.

W wyjątkowych przypadkach właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej będzie jednak mógł nałożyć na inwestora w drodze decyzji obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę określonego obiektu budowlanego lub wykonanie określonych robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia. Będzie tak, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować:

● zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia,

● pogorszenie stanu środowiska lub dóbr kultury,

● pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych,

● wprowadzenie, utrwalenie albo zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę będzie także istniał w każdym przypadku odbudowy zniszczonego budynku, który jest wpisany do rejestru zabytków. Bez względu na to, jaka jest powierzchnia danego budynku, a więc czy ma on wysokość powyżej 12 metrów, czy powierzchnię powyżej 1000 m³.

Poza nieruchomościami zabytkowymi pozwolenie na budowę będzie wymagane także wówczas, gdy zalany budynek nie spełnia wymagań umożliwiających przystąpienie do budowy bez zgłoszenia. Dotyczy to przede wszystkim obiektów, które np. mają powierzchnię powyżej 1 tys. m sześc. i konieczne jest pozwolenie na budowę.

Jeżeli inwestor będzie musiał uzyskać pozwolenie na budowę, to także otrzyma je według uproszczonych procedur i dużo szybciej. Na dokument ten inwestor nie będzie musiał bowiem czekać aż 65 dni, jak ma to miejsce w normalnej procedurze, ale dostanie go najpóźniej po dwóch tygodniach od złożenia wniosku. Decyzja ta od razu będzie miała rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że z rozpoczęciem prac inwestor nie będzie musiał czekać do dnia, aż stanie się ona ostateczna. Do wniosku o pozwolenie na budowę dotyczącego obiektu budowlanego zniszczonego w wyniku działania żywiołu inwestor będzie jednak musiał dołączyć projekt architektoniczno-budowlany oraz szkic usytuowania obiektu. Szkic ten będzie musiał być sporządzony w sposób, który nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oczywiście jeżeli dany teren będzie takim planem objęty.

Właściciele zalanych domów szybciej będą też mogli w nich zamieszkać po zakończeniu prac polegających na ich odbudowie. Jeżeli bowiem obiekt był odbudowywany na podstawie pozwolenia na budowę, to jego właściciel będzie mógł przystąpić do użytkowania niezwłocznie po zawiadomieniu właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o zakończeniu odbudowy. Do takiego zawiadomienia inwestor będzie musiał dołączyć:

● oryginał dziennika budowy,

● oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonanej odbudowy obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami, protokoły badań i sprawdzeń,

● powykonawczą inwentaryzację geodezyjną.

Poza szybką odbudową zalanych budynków ich właściciele będą też mogli dużo szybciej wyremontować swoje nieruchomości.

Uproszczone procedury budowlane będą bowiem obowiązywały nie tylko przy prowadzeniu robót budowlanych, ale także prac remontowych. Wykonywanie prac remontowych będzie bowiem możliwe bez dokonania ich zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Remont według uproszczonych procedur możliwy będzie jednak w stosunku nie do wszystkich kategorii budynków. Wykonywanie takich prac będzie możliwe jedynie w przypadku:

● obiektów liniowych, z wyjątkiem linii kolejowych,

● budowli regulacyjnych na wodach oraz urządzeń wodnych,

● obiektów budowlanych o kubaturze mniejszej niż 1000 m³ i nie wyższych niż 12 m nad poziomem terenu,

● innych obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, jak np. obiekty gospodarcze związane z produkcją rolną

Arkadiusz Jaraszek

arkadiusz.jaraszek@infor.pl

Ustawa z 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U. nr 84, poz. 906).

Rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z 16 listopada 2009 r. w sprawie gmin i miejscowości, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U. nr 193, poz. 1492 z późn. zm).