Uchwała rady gminy musi precyzyjnie wypełniać upoważnienie ustawowe

Organ stanowiący samorządu zobowiązany jest do przestrzegania zakresu upoważnienia udzielonego mu przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego. W działaniach tych nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą.

Uchwałą nr LIII/207/2010 Rada Gminy Chodel określiła warunki odpłatności za pomoc w formie dożywiania przyznaną w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W par. 1 uchwały radni wskazali, iż z pomocy w zakresie dożywiania w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych lub żywności bądź też świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych lub zasiłku celowego na zakup żywności mogą korzystać: dzieci do siódmego roku życia, uczniowie do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, oraz osoby i rodziny znajdujące się w szczególnie trudnych sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.). W par. 2 ust. 2 uchwały rada przyjęła, że w przypadku gdy dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie przekracza 150 proc. kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, pomoc w zakresie dożywiania podlega zwrotowi w 100 proc. Podstawę prawną uchwały stanowił art. 6 ust. 2 ustawy z 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. nr 267, poz. 2259 z późn. zm.).

W ocenie organu nadzoru wskazany jako podstawa prawna decyzji radnych przepis upoważnia radę gminy do określenia warunków odpłatności za pomoc w formie posiłku osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie przekracza 150 proc. kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Oznacza to, że upoważnienie ustawowe rady gminy skutkuje przyznaniem temu organowi jednostki samorządu terytorialnego jedynie uprawnienia do podejmowania uchwał zawierających w swej treści zapisy dotyczące określenia warunków odpłatności za pomoc w formie posiłku w przypadku przekroczenia przez dany krąg podmiotów wysokości kryterium dochodowego ustalonego przez ustawodawcę bądź radę gminy. Zdaniem wojewody rada gminy nie była uprawniona do określenia kręgu uprawnionych do otrzymywania pomocy w zakresie dożywiania, gdyż kwestie te wyczerpująco wyczerpuje ustawa stanowiąca podstawę prawną uchwały. Równocześnie przepisy ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" przekazują do uregulowania radzie gminy dwie kwestie. Po pierwsze, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy rada gminy może podjąć uchwałę o podwyższeniu kryterium dochodowego, które uprawnia do otrzymania pomocy w zakresie dożywiania. Po drugie, zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 2 ustawy rada podejmuje uchwałę zawierającą w swej treści zapisy dotyczące określenia warunków odpłatności za pomoc w formie posiłku w przypadku przekroczenia przez dany krąg podmiotów wysokości kryterium dochodowego ustalonego przez ustawodawcę bądź radę gminy.

Zdaniem wojewody celem programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" jest wsparcie gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewniania posiłku osobom jego pozbawionym, ze szczególnym uwzględnieniem osób z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich. Ponadto program zakłada długofalowe działanie w zakresie poprawy stanu zdrowia dzieci i młodzieży poprzez ograniczanie zjawiska niedożywienia, upowszechnianie zdrowego stylu żywienia, poprawę poziomu życia osób i rodzin o niskich dochodach oraz rozwój w gminach bazy żywieniowej, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb dzieci i młodzieży.

Opracował Łukasz Sobiech