Nowe zasady ustalania kar za brak zapasów ropy naftowej i gazu

Ustawa z 9 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym upraszcza i doprecyzowuje sposób wyliczania wysokości kar nakładanych na przedsiębiorców, którzy przechowują zapasy w ilościach mniejszych niż wymagane lub gromadzą paliwa nie spełniające wymagań jakościowych.

W zależności od rodzaju przewinienia kary będą ustalane w następujący sposób:

● w razie niedoboru ropy naftowej lub gazu płynnego wysokość kary będzie równa iloczynowi kwoty 4500 zł i wielkości tego niedoboru w tonach albo metrach sześciennych

● w razie niedoboru gazu ziemnego - kara będzie stanowiła równowartość 250 proc. tego niedoboru wyliczoną według cen gazu ziemnego. Chodzi tutaj o ceny ustalone w taryfie przedsiębiorstwa energetycznego, które dokonuje obrotu gazem ziemnym za granicą lub przywozi gaz ziemny. Wylicza się ją na podstawie ceny sprzedaży paliwa stosowanej przez producenta lub handlowca, który miał największy udział w krajowym rynku paliw, w tym dniu, w którym stwierdzono, że ukarany przedsiębiorca nie dopełnił obowiązków. Cenę tę pomniejsza się o wartość podatku akcyzowego i opłaty paliwowej wówczas, gdy są zawarte w cenie paliwa.

Dla przedsiębiorców magazynujących zapasy państwowe ropy naftowej i produktów naftowych, którzy np. dopuścili do powstania niedoboru w stosunku do ewidencyjnego stanu zapasów wysokość kary może też zostać wyliczona na podstawie średniej ceny ropy naftowej gatunku Brent, obowiązującej na londyńskiej Międzynarodowej Giełdzie Paliwowej (IPE) wyrażonej w dolarach amerykańskich za baryłkę w dniu, w którym stwierdzono, że nie dopełnili obowiązków.

W pewnych przypadkach bierze się pod uwagę cenę sprzedaży paliwa stosowaną przez producenta albo handlowca mającego największy udział w krajowym rynku paliw w tym dniu, w którym stwierdzono, że ukarany nie dopełnił obowiązków. Cenę pomniejsza się o wartość podatku akcyzowego i opłaty paliwowej wówczas, gdy były zawarte w cenie tego paliwa.

Przed nowelizacją przepisów wysokość kar można było wyliczać na podstawie najniższych cen stosowanych przez przedsiębiorcę. Firma naruszająca obowiązki tworzenia i utrzymywania zapasów mogła bardzo łatwo zminimalizować swoją odpowiedzialność płacąc najniższe kary. Wystarczyło, aby wówczas codziennie przeprowadziła jedną transakcję po najniższych cenach. Wielu firmom opłacało się płacić karę wyliczoną na takich zasadach niż utrzymywać zapasy.

Na gruncie starych przepisów wątpliwości interpretacyjne dotyczyły oznaczenia dnia, w którym stwierdzono niedopełnienie obowiązków. Po zmianach przepisów przyjęto, że za dzień, w którym zostało stwierdzone niedopełnienie obowiązków, uznawać się będzie dzień podpisania protokołu.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz