Produktu zawierającego tłuszcz roślinny nie można nazwać masłem

Żadne przepisy prawa wspólnotowego nie dopuszczają zawartości tłuszczów obcych (poza mlecznymi) w maśle, dlatego też obecność takich tłuszczów (roślinnych) powoduje, że produkt mleczny pod nazwą "masło" nie może być uznany za wyprodukowany zgodnie z normami zawartymi w załączniku do rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 z 5 grudnia 1994 r. (Dz.U. UE L.94.316.2).

Przy produkcji masła, poza mlekiem, można użyć innych substancji, pod warunkiem że są konieczne do wytwarzania masła i ich dodanie nie nastąpiło w celu zastąpienia składników mleka (tłuszczu mlecznego), przykładem może być woda.

Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadził kontrolę w firmie G. w zakresie jakości handlowej artykułów mleczarskich, transportu i składowania. W trakcie kontroli pobrano próbkę masła ekstra, produkcji Zakładów Mleczarskich L. W wyniku przeprowadzonych badań w próbce "masła" stwierdzono obecność tłuszczów obcych. Stąd też organ wydał decyzję określającą, że partia 21 kg masła ekstra została wyprodukowana przez skarżącą niezgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1898/87, ze względu na obecność tłuszczów obcych. Ustalił też stopień wad masła ekstra na 100 proc. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1898/87 z 2 lipca 1987 r. w sprawie ochrony oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi, przetwory mleczne oznaczają produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przez co należy rozumieć, że można do nich dodać substancje konieczne do ich wytwarzania, pod warunkiem że substancje te nie są używane do zastąpienia jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Organ oszacował, że zawartość tłuszczów obcych w maśle ekstra obniża jego jakość o 100 proc. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Zakłady Mleczarskie złożyły skargę, którą wojewódzki sąd administracyjny oddalił. W uzasadnieniu wyroku sąd I instancji stwierdził, że nazwa "masło" jest zatem zarezerwowana tylko dla przetworów mlecznych i nie może być stosowana do produktu, w którym tłuszcz mleczny został zastąpiony tłuszczem obcym i to niezależnie od tego, jaka ilość tłuszczu obcego w przetworach mlecznych jest zawarta. Wystarczającym do ustalenia 100 proc. wad masła jest stwierdzenie obecności tłuszczów obcych w przetworze mlecznym. Zakłady Mleczarskie złożyły skargę kasacyjną do NSA.

NSA oddalił skargę kasacyjną. Uzasadniając orzeczenie, wskazał, że nie ma żadnej wątpliwości, że zgodnie z obowiązującymi przepisami zarówno prawa krajowego, jak i wspólnotowego, a w szczególności art. 2 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 1898/87, przetwory mleczne oznaczają produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przez co należy rozumieć, że można do nich dodać substancje konieczne do ich wytwarzania, pod warunkiem że substancje te nie są używane do zastępowania w całości lub częściowo jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Nazwa "masło" zarezerwowana jest wyłącznie dla przetworów mlecznych, nie może być stosowana do produktu, w którym tłuszcz zwierzęcy (mleczny) został zastąpiony nawet w części tłuszczem roślinnym. Powołany wyżej przepis wyklucza obecność jakiejkolwiek ilości tłuszczu obcego w przetworach mlecznych (maśle). W konsekwencji stwierdzenie w czasie kontroli masła jakiejkolwiek zawartości tłuszczu obcego uzasadniało ustalenie wady masła i zastosowanie art. 11 ust. 4 ustawy o cenach.

Szczepan Borowski

asystent sędziego NSA