Jak przebiega odprawa celna rzeczy sprowadzanych z zagranicy

Na obszar celny Wspólnoty towary mogą być wprowadzone przez przejście graniczne otwarte dla danego ruchu. Wprowadzenie dozwolone jest wyłącznie drogą celną. Towary dostarczone do urzędu celnego zostają przedstawione organom celnym. Dokonuje tego osoba, która wprowadziła je na obszar celny lub osoba, która przejęła odpowiedzialność za przewóz towarów po ich wprowadzeniu.

Do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz dział VI ustawy z 29 sierpnia 1997 - Ordynacja podatkowa z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Przedstawicielem może być każda osoba fizyczna i prawna, w szczególności agencja celna, spedytor, przewoźnik. Czynności dokonane przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która go ustanowiła. Zgłoszenia celnego jako przedstawiciel bezpośredni osoby zainteresowanej, może dokonać osoba fizyczna bądź prawna, jeżeli jest agentem celnym lub jeżeli w jej imieniu czynności przed organem celnym dokonuje uprawniony pracownik wpisany na listę agentów celnych. Rozwiązania nie stosuje się, gdy zgłoszenie celne dotyczy towarów niemających charakteru handlowego, jest dokonywane w imieniu osoby zainteresowanej przez jej pracownika lub jest dokonywane w ramach obrotu pocztowego. W świetle przepisów wspólnotowych, towarami pozbawionymi charakteru handlowego są towary, których objęcie daną procedurą celną ma charakter sporadyczny i których rodzaj i ilość wskazują, że są przeznaczone do użytku prywatnego, osobistego lub rodzinnego ich odbiorców lub osób je przewożących, bądź też które są wyraźnie przeznaczone na upominki.

Zgłaszający zobowiązany jest to złożenia przywozowej deklaracji skróconej. Jej złożenie odbywa się drogą elektroniczną i tylko w wyjątkowych sytuacjach można ją złożyć w formie papierowej. Dokument zawiera informacje niezbędne organom celnym do analizy ryzyka i postanowienie, czy towar będzie podlegać rewizji. A to oznacza, że bez zezwolenia organów towar nie może zostać podjęty z miejsca ich pierwotnego złożenia. Jeżeli towar został objęty deklaracją skróconą, to formalności niezbędne do nadania im przeznaczenia celnego muszą być podjęte w ciągu 45 dni od daty złożenia deklaracji skróconej dla towarów przewożonych drogą morską i 20 dni dla towarów przewożonych inną drogą niż morska. Towary przedstawione nabywają status towarów składowanych czasowo. Następnie należy złożyć zgłoszenie celne, do którego należy załączyć wszelkie niezbędne dokumenty. Zgłoszenia celnego dokonuje się na formularzu Jednolitego Dokumentu Administracyjnego (SAD).

Przy dopuszczeniu towaru do obrotu odpowiednie podmioty mogą skorzystać z procedury uproszczonej lub innych procedur w zależności od towaru. Takim podmiotem jest np. upoważniony przedsiębiorca (AEO). Pozostałe podmioty podlegają odprawie w procedurze zwykłej. Organ celny odmawia przyjęcia towaru w formie pisemnej lub elektronicznej z stosownym uzasadnieniem, jeżeli:

● zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym,

● nie są spełnione warunki do objęcia towaru wnioskowana procedurą celną lub nadania przeznaczenia celnego,

● objęcie towaru wnioskowana procedurą celną lub nadanie przeznaczenia celnego nie może nastąpić z powodu obowiązujących zakazów lub ograniczeń. Zgłoszenie celne dotyczące towaru niemającego charakteru handlowego, czyli jest dokonywane przez podróżnych, powinno być złożone najpóźniej w chwili przystąpienia organu do kontroli celnej.

Zgłoszenia celnego może dokonać każda osoba przedstawiająca (ewentualnie doprowadzająca do przedstawienia organom celnym) towar, którego dotyczy zgłoszenie razem ze wszystkimi dokumentami. Jednak zgłaszający powinien mieć swoją siedzibę we Wspólnocie, chyba że zgłoszenie odbywa się w procedurze tranzytu lub odprawy czasowej, albo towary zgłaszane są sporadycznie. Po zgłoszeniu można dokonać sprostowania zgłoszenia. Jest to jednak niemożliwe w sytuacji, gdy organy poinformowały wcześniej zgłaszającego o zamiarze przeprowadzenia rewizji, same stwierdziły nieprawidłowość danych lub zwolniły towary.

W celu weryfikacji zgłoszenia organy celne mogą przeprowadzić: kontrolę zgłoszenia i załączonych dokumentów (w celu sprawdzenia danych organy celne mogą żądać przedstawienia innych dokumentów), rewizję towarów z jednoczesnym ewentualnym pobraniem próbek w celu dokonania dalszej analizy, która jest wykonywana na koszt zgłaszającego. Zgłaszający ma prawo do obecności przy czynnościach kontrolnych, nie może natomiast żądać odszkodowania od organu celnego z tytułu pobrania próbek towaru. Zgłaszający oblicza i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych. Jeżeli przed zwolnieniem towaru organ celny stwierdzi, że zgłaszający w zgłoszeniu podał nieprawidłowe dane mające lub mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego lub zastosowaną procedurę celną, wydaje decyzje, w której określa kwotę długu celnego lub rozstrzyga o nadaniu towarom właściwego przeznaczenia celnego. W takim wypadku organ nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania.

Organ celny zwalnia towar po weryfikacji danych zawartych w zgłoszeniu lub jego przyjęciu bez weryfikacji. Zwolnienie udzielane jest jednorazowo dla całości towarów objętych jednym zgłoszeniem. Jeśli powstał dług celny, towary mogą być zwolnione dopiero, gdy kwota tego długu została zapłacona lub zabezpieczona. Po zwolnieniu towarów organ celny również może przeprowadzać kontrole towarów czy weryfikacje dokumentów czy późniejszych operacji handlowych z udziałem danych towarów. Towary zwolnione przez organ celny powinny zostać podjęte w terminie 30 dni od ich zwolnienia. Termin ten jednak może zostać wydłużony. Dopuszczenie do obrotu nadaje towarowi niewspólnotowemu status towaru wspólnotowego. Towary pozostają pod dozorem celnym, jeżeli zastosowano stawkę zerową lub obniżoną ze względu na ich przeznaczenie. Towary dopuszczone do obrotu tracą status celny towarów wspólnotowych, gdy:

● zgłoszenie o dopuszczeniu do obrotu zostanie unieważnione po dokonaniu ich zwolnienia,

● należności celne przywozowe za te towary są zwracane lub umarzane,

● w ramach procedury uszlachetniania czynnego z zastosowaniem systemu ceł zwrotnych,

● dla towarów wadliwych bądź niegodnych z warunkami kontraktu,

● gdy zwrot albo umorzenie uwarunkowane jest wywozem towarów, ich powtórnym wywozem lub otrzymaniem równoważnego przeznaczenia celnego.

Przykładowe dokumenty potrzebne do odprawy towaru sprowadzanego z Chin:

Konosamenty są wystawiane w trzech oryginałach i te trzy oryginały powinny dotrzeć do importera.

Faktura handlowa powinna zawierać:

● nazwę towaru, ewentualnie symbole artykułów (nazwa powinna być w dwóch językach - polskim i angielskim)

● ilość

● cenę jednostkową

● wartość ogółem

● warunki dostawy wg INCOTERMS wraz z nazwą miejsca, np. FOB Shanghai lub CIF Gdynia

● informację o pochodzeniu towaru (np. Made in China lub "Country of Origin - China")

● wagę netto i brutto towaru (zamiast na fakturze informacja ta może być zawarta w załączonej specyfikacji).

Niektóre towary importowane powinny posiadać świadectwo pochodzenia (np. towary włókiennicze). Z kolei pewne towary ze świadectwem pochodzenia mogą mieć obniżone stawki celne.

● Polska, stając się członkiem Unii Europejskiej, została objęta unią celną. W przypadku towarów wywożonych lub przywożonych do kraju przez podróżnego oznacza to, że odprawie celnej będą podlegały jedynie towary, które zostały sprowadzone spoza UE lub są wywożone do krajów trzecich.

● Konstrukcja przepisów wspólnotowych aktów prawnych, w tym Wspólnotowego Kodeksu Celnego, pozwala państwom członkowskim, których systemy prawne charakteryzują się odmiennymi rozwiązaniami, w pewnych zakresach wprowadzać dodatkowe regulacje krajowe.

● Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w przepisach ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622), zgłoszenie celne dotyczące towaru niemającego charakteru handlowego wprowadzanego na obszar celny Wspólnoty lub wyprowadzanego z tego obszaru, dokonywane przez podróżnych, powinno być złożone najpóźniej w chwili przystąpienia organu celnego do kontroli celnej.

Podróżny może dokonać zgłoszenia celnego w trzech formach:

● pisemnej

Zgłoszenie w tej formie powinno być dokonane według ogólnych reguł, czyli za pomocą formularza SAD

● ustnej

Jeśli przywóz towarów w bagażu osobistym podróżnego wiąże się z powstaniem należności celnych, po dokonaniu zgłoszenia ustnego funkcjonariusz celny wystawia Dokument Potwierdzający Dokonanie Zgłoszenia Celnego. W dokumencie tym oblicza należności celne i podatkowe dotyczące przywożonego towaru, które muszą być uiszczone przez podróżnego. W sytuacji gdy organ ma wątpliwości, czy zgłoszone dane są prawidłowe lub kompletne, może zażądać przedstawienia zgłoszenia na piśmie. Z ustnego zgłoszenia celnego wyłączone są towary, w odniesieniu do których wnosi się o udzielenie refundacji lub zwrot należności celnych, bądź które podlegają środkom zakazów lub ograniczeń albo jakimkolwiek innym szczególnym formalnościom.

● przez dokonywanie innej czynności przewidzianej przepisami prawa celnego.

W przypadku dostarczenia towarów do urzędu celnego (lub miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny) polega to na przejściu zielonym pasem lub pasem "nic do zgłoszenia" w urzędzie celnym, w którym istnieje system dwóch pasów lub przejściu przez urząd nieposiadający dwóch kontrolowanych pasów, bez dokonywania zgłoszenia z własnej woli. Natomiast w przypadku zwolnienia z obowiązku dostarczenia towarów do urzędu celnego "inna czynność" polega na samym przekroczeniu granicy obszaru celnego Wspólnoty.

Paulina Bąk

paulina.bak@infor.pl

Rozporządzenie ministra finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz.U. nr 94, poz. 902).

Ustawa z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622 z póż. zm.).

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z 19 października 1992, z późn. zm.).