Skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne nie zostaną posłami

Kandydat na posła lub senatora będzie musiał złożyć pisemną zgodę na startowanie z danej listy wyborczej. Zgoda taka będzie musiała zawierać dane osobowe osoby kandydującej, w szczególności jej imię i nazwisko, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, adres zamieszkania, obywatelstwo czy numer ewidencyjny PESEL.

Konieczne również będzie wskazanie ewentualnej przynależności do określonej partii politycznej. Pisemna zgoda na kandydowanie będzie musiała być opatrzona datą i własnoręcznym podpisem przyszłego posła lub senatora.

Zgodnie z nowymi przepisami, osoba, która chciałaby kandydować do Sejmu lub Senatu, będzie również musiała już na etapie rejestracji złożyć oświadczenie, że nie była skazana za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.

Oświadczenie kandydata o posiadaniu prawa do wybieralności będzie weryfikowane przez Okręgową Komisję Wyborczą (OKW). Po przyjęciu zgłoszenia listy okręgowej, OKW będzie miała obowiązek niezwłocznego wystąpienia do ministra sprawiedliwości z zapytaniem dotyczącym informacji z Krajowego Rejestru Karnego o kandydatach z tej listy. Jeżeli okaże się, że dany kandydat nie posiada prawa wybieralności, OKW postanowi o odmowie jego rejestracji.

Państwowa Komisja Wyborcza, po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw wyników wyborów do Sejmu i Senatu, będzie miała obowiązek niezwłocznego przekazania danych posłów i senatorów ministrowi sprawiedliwości.

Organ ten będzie miał następnie 14 dni na udzielenie marszałkom Sejmu lub Senatu informacji o parlamentarzystach skazanych prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego oraz pozbawionych praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu bądź o braku takich osób.

W przypadku wykrycia skazanych posłów i senatorów konsekwencją byłaby utrata mandatu. Zgodnie z nowymi przepisami wygaśnięcie mandatu posła i senatora nastąpi nie tylko w przypadku utraty prawa wybieralności, ale również nieposiadania go w dniu wyborów.

Analogiczne przepisy dotyczące prawa wybieralności zostały przewidziane również w stosunku do osób starających się o urząd prezydenta oraz parlamentarzystów do Parlamentu Europejskiego.

Nowe przepisy wejdą w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia. Nowelizacja będzie miała zastosowanie do kadencji Sejmu i Senatu następujących po kadencji, w czasie której zacznie obowiązywać. Teraz ustawa trafi pod obrady Senatu.

Agnieszka Bobowska

Art. 1-2 Ustawy z 19 marca 2010 r. o zmianie ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.