Udzielenie gwarancji lub przejęcie instytucji finansowej

W przypadku gdy w ramach postępowania naprawczego konieczne jest zwiększenie funduszy własnych, instytucja finansowa będzie mogła uzyskać gwarancję Skarbu Państwa zwiększenia funduszy własnych. Przewiduje to ustawa o rekapitalizacji niektórych instytucji finansowych, która została podpisana przez prezydenta. Zwiększenie funduszy własnych objętych gwarancją polega na emisji akcji, obligacji lub bankowych papierów wartościowych skierowanych do jej dotychczasowych akcjonariuszy bądź udziałowców lub podmiotów trzecich.

Wykonanie umowy gwarancji następuje, gdy wyemitowane przez instytucję finansową akcje, obligacje lub bankowe papiery wartościowe w całości lub w części nie znajdą nabywców między dotychczasowymi akcjonariuszami bądź udziałowcami lub podmiotami trzecimi.

Ustawa przewiduje m.in., że w przypadku gdy gwarancja dotyczy objęcia przez Skarb Państwa wyemitowanych akcji instytucji finansowej, wykonanie gwarancji następuje:

● w przypadku gdy dotychczasowi akcjonariusze lub podmioty trzecie objęły nie więcej niż 50 proc. wielkości emisji akcji - przez objęcie całości lub części wyemitowanych akcji;

● w przypadku gdy dotychczasowi akcjonariusze lub podmioty trzecie objęły więcej niż 50 proc. wielkości emisji akcji - przez objęcie obligacji instytucji finansowej lub bankowych papierów wartościowych o łącznej wartości nominalnej stanowiącej różnicę między wysokością gwarancji oraz łączną wartością akcji objętych przez dotychczasowych akcjonariuszy lub podmioty trzecie.

Zwiększenie funduszy własnych w wyniku wykonania gwarancji następuje z dniem objęcia akcji, obligacji instytucji finansowej lub bankowych papierów wartościowych przez Skarb Państwa.

W przypadku wystąpienia okoliczności grożących utratą wypłacalności instytucji finansowej Rada Ministrów może w drodze decyzji, po zasięgnięciu opinii prezesa Narodowego Banku Polskiego i przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, a w przypadku banków - również Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, dokonać, w imieniu Skarbu Państwa przejęcia takiej instytucji. Przejęcie instytucji finansowej następuje przez przymusowy wykup akcji od dotychczasowych akcjonariuszy przez Skarb Państwa.

Minister właściwy do spraw instytucji finansowych może wystąpić do Komisji Nadzoru Finansowego z wnioskiem o ustanowienie w instytucji finansowej przejętej przez Skarb Państwa zarządu komisarycznego.

Z dniem ustanowienia zarządu komisarycznego rada nadzorcza zostaje zawieszona, członkowie zarządu instytucji finansowej zostają odwołani z mocy prawa, a ustanowione wcześniej prokury i pełnomocnictwa wygasają. Na czas trwania zarządu komisarycznego kompetencje innych organów instytucji finansowej zostają zawieszone.

Członkom zarządu pełniącym funkcje przed przejęciem instytucji finansowej przysługuje odprawa w wysokości nie wyższej niż jednomiesięczne wynagrodzenie obliczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy.

Generalnie działania polegające na udzielaniu przez Skarb Państwa gwarancji zwiększania funduszy własnych instytucji finansowych i przejmowaniu przez Skarb Państwa instytucji finansowych, o których mowa w ustawie, mogą być podejmowane nie dłużej niż do 31 grudnia 2010 r. (z wyjątkiem określonym w ustawie).

Ustawa z 12 lutego 2010 r. określa zasady, warunki i tryb rekapitalizacji niektórych instytucji finansowych polegającej na:

● udzielaniu przez Skarb Państwa gwarancji zwiększania funduszy własnych instytucji finansowych;

● przejmowaniu przez Skarb Państwa instytucji finansowych.

Użyte w ustawie określenie instytucja finansowa oznacza bank krajowy i krajowy zakład ubezpieczeń.

Krzysztof Tomaszewski

Ustawa z 12 lutego 2010 r. o rekapitalizacji niektórych instytucji finansowych.