Przedsiębiorca ingerujący w przyrodę musi sprawdzić wpływ inwestycji na środowisko

Przedsiębiorcy, chcący uzyskać dotacje unijne na inwestycje lub planujący otworzyć biznes ingerujący w przyrodę, muszą dokonać oceny oddziaływania na środowisko. Procedura oceny ma dostarczyć podejmującemu decyzję organowi administracji publicznej informacji, czy ingerencja inwestycji w środowisko, została dobrze zaplanowana i czy korzyści wynikające z jej realizacji rekompensują straty w środowisku.

- Ocena oddziaływania na środowisko jest jednym z elementów postępowania administracyjnego prowadzonego w celu otrzymania zezwolenia na planowaną inwestycję - wyjaśnia Rafał Solecki, dyrektor Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości.

Podstawowym aktem prawnym regulującym ocenę oddziaływania na środowisko w prawie polskim jest ustawa z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), która implementuje obowiązki wynikające z aktów wspólnotowych.

- W przypadku realizacji projektów infrastrukturalnych, czyli takich, które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy należy uzyskać stosowną dokumentację poświadczającą, że planowana inwestycja jest zgodna z wymogami dotyczącymi ochrony środowiska- mówi Rafał Solecki.

Procedura oceny oddziaływania na środowisko przeprowadzana jest, gdy przedsięwzięcie może zawsze znacząco albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. O tym, która inwestycja może zostać zakwalifikowana do jednej z powyższych kategorii decyduje rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, z późn. zm.). Przedsięwzięciem zawsze znacząco oddziałującym na środowisko jest na przykład wytwarzanie nawozów mineralnych, produkcja leków czy wytwarzanie energii w elektrowni jądrowej. Potencjalnie znacząco oddziałują na środowisko elektrownie wodne o mocy nie niższej niż 2,5 MW, instalacje wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m.

W ramach postępowania administracyjnego, które kończy się wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określa się bezpośredni i pośredni wpływ planowanego przedsięwzięcia na:

● środowisko przyrodnicze,

● środowisko społeczne, w tym na zdrowie i warunki życia ludzi, na dobra materialne, oraz na zabytki kultury,

● wzajemne powiązania między powyższymi elementami,

● dostępność do złóż kopalin.

Ocenie podlegają także możliwości oraz sposoby zapobiegania i łagodzenia negatywnego oddziaływania na środowisko. Istotą procedury oceny oddziaływania na środowisko, jako instrumentu prewencyjnego, jest zatem przewidywanie potencjalnych zagrożeń - jeszcze na etapie planowania inwestycji - które mogą wywierać znaczący wpływ na środowisko, a następnie przeciwdziałanie im lub ich ograniczanie.

- W efekcie przeprowadzonej oceny inwestor uzyskuje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, która jest pierwszą decyzją otwierającą drogę do dalszego procesu inwestycyjnego. Zalecenia zawarte w decyzji muszą być następnie uwzględnione przy określaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w projekcie budowlanym i w pozwoleniu na budowę - mówi Beata Gładkowska-Chocian, wiceprezes zarządu firmy Ekoton.

Organem wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach może być Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (w przypadku np. inwestycji drogowych, kolejowych czy morskich) Starosta (przedsięwzięcia dotyczącego scalania, wymiany lub podziału gruntów), Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych (w przypadku zmiany lasu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, na użytek rolny) oraz wójt, burmistrz czy prezydent miasta.

- W przypadku przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko wnioskodawca jest zobowiązany do przedłożenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Jeżeli przedsięwzięcie oddziałuje jednie potencjalnie opracowanie raportu jest fakultatywne - tłumaczy Rafał Solecki.

O konieczności sporządzania raportu oraz o jego zakresie decyduje właściwy organ. Przygotowanie raportu oceny oddziaływania na środowisko ciąży na inwestorze. W trakcie przeprowadzanie procedury, informację o planowanym przedsięwzięciu podaje się do publicznej wiadomości, aby umożliwić zainteresowanej społeczności składanie uwag i wniosków. Zastrzeżenia może wnosić każdy zainteresowany.

Przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinny być wzięte pod uwagę wyniki oceny oddziaływania na środowisko, ustalenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, zastrzeżenia składane w ramach konsultacji społecznych oraz uzgodnienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska i opinia inspekcji sanitarnej.

Procedura oceny oddziaływania na środowisko ma także kluczowe znaczenie dla możliwości otrzymania dofinansowania projektów z funduszy Unii Europejskiej ze względu na wymogi wynikające z rozporządzenia Rady 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 - zgodność ze wspólnotową polityką ochrony środowiska. Wymogi z tym związane określają Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego z 3 czerwca 2008 r. w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych (M.P. Nr 48, poz. 433). W przypadku ubiegania się o dofinansowanie z funduszy europejskich przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy dołączyć do wniosku: dokumentację z postępowania i decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymagane dokument obejmują streszczenie raportu oceny oddziaływania na środowisko, wyniki konsultacji z właściwymi organami administracji publicznej, wyniki konsultacji społecznych, a nawet postępowania transgranicznego. Droga po unijne dotacje nie należy więc do łatwych do pokonania.

Katarzyna Wójcik-Adamska

katarzyna.wojcik@infor.pl

Współpraca: Daria Stojak