5 tys. euro kary za brak ceny

Wielu przedsiębiorców, a w głównej mierze właścicieli sklepów spożywczych, ignoruje obowiązki związane z zamieszczaniem pełnych i rzetelnych informacji o oferowanych przez siebie towarach i celowo lub też ze zwykłego niedbalstwa zapomina o umieszczaniu na nich cen. Tymczasem prawo przewiduje surowe kary za niewywiązywanie się z obowiązku umieszczania takich informacji.

Każdy przedsiębiorca prowadzący sprzedaż detaliczną ma obowiązek oznaczania oferowanych towarów ceną. Wynika to z art. 12 ustawy z 5 lipca 2001 r. o cenach. Zgodnie z nim we wszystkich miejscach sprzedaży detalicznej i świadczenia usług sprzedawca powinien uwidaczniać ceny jednostkowe towarów i usług w sposób zapewniający prostą i niebudzącą wątpliwości informację o ich wysokości, a w odniesieniu do cen urzędowych także o ich rodzaju (powinien wyraźnie wskazać, że jest to cena urzędowa, czyli ustalona odgórnie przez właściwy organ administracji rządowej lub w uchwale wydanej przez organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego).

Ceną w myśl ustawy jest wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę. Przez cenę jednostkową towaru lub usługi należy rozumieć cenę ustaloną za każdą jego jednostkę, której liczba jest wyrażona w jednostkach miar (np. za kilogram, litr, metr). Nie wymaga natomiast uwidocznienia cena jednostkowa określonego towaru, jeżeli jest identyczna z ceną sprzedaży tego towaru.

Szczegółowe zasady uwidaczniania cen towarów i usług w miejscach sprzedaży detalicznej oraz świadczenia usług i sposób oznaczania ceną określa rozporządzenie ministra finansów w tej sprawie. Towary oferowane kupującym w miejscu sprzedaży muszą być opatrzone wywieszkami (czyli etykietkami, tabliczkami lub plakatami z wydrukowaną lub napisaną odręcznie ceną i nazwą towaru, niezłączonymi trwale z towarem) zawierającymi informacje wskazujące ich nazwy handlowe, aktualne ceny oraz jednostki miar, do których odnoszą się uwidocznione ceny. W przypadku towarów podobnych na wywieszkach powinna znaleźć się ponadto nazwa producenta i inne informacje umożliwiające niebudzącą wątpliwości identyfikację ceny z towarem.

Wywieszki należy umieszczać w miejscu ogólnodostępnym i widocznym dla każdego kupującego, bezpośrednio przy towarach lub w bliskości towarów, których dotyczą. Napisy na wywieszkach powinny być wyraźne i czytelne, tak aby nie budziły wątpliwości kupujących.

Towary przeznaczone do sprzedaży detalicznej powinny być dodatkowo oznaczone cenami w sposób bezpośredni, czyli posiadać ceny na poszczególnych egzemplarzach lub na ich pojedynczych opakowaniach. Przedsiębiorcy powinni umieścić ceny metodą uniemożliwiającą łatwe usunięcie oznaczenia. Z kolei ceny towarów przeznaczonych do sprzedaży, lecz umieszczonych w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla kupujących, a w szczególności na zapleczu, powinny być uwidocznione przez przedsiębiorcę na cennikach.

Do 31 grudnia 2010 r. nie wymagają bezpośredniego oznaczenia ceną jedynie towary, które ze swej natury nie mogą być tak oznaczone lub których takie oznaczenie nie miałoby znaczenia dla kupujących (np. kwiaty, zwierzęta).

W cenie sprzedawca powinien uwzględnić także podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli oczywiście towar jest takim podatkiem obciążony. Dotyczy to również reklam (wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 2006 roku, sygn. akt XVII Ama 60/2006).

Obowiązki związane z podawaniem cen odnoszą się także do właścicieli zakładów usługowych, np. salonów fryzjerskich, zakładów zegarmistrzowskich czy szewskich. Ceny za usługi podaje się wraz z dokładnym określeniem rodzaju i zakresu usługi. W zakładach świadczących usługi w miejscu widocznym i ogólnodostępnym powinien zawsze znajdować się cennik wraz z dokładnym określeniem rodzaju i zakresu usług. W przypadku świadczenia usług wyłącznie u konsumentów cennik powinien być przedstawiony konsumentowi przed wykonaniem zamówionej przez niego usługi.

Przy określaniu cen za usługi mogą być podawane stawki godzinowe, stawki procentowe, ceny za kilometr i inne stawki przeliczeniowe, które powinny zawierać wszystkie elementy składowe ceny. Do stawek przeliczeniowych mogą być włączone także koszty materiałowe.

Za równoznaczne ze spełnieniem wymogu bezpośredniego oznaczenia ceną na poszczególnych egzemplarzach lub na ich pojedynczych opakowaniach uznaje się oznaczenie kodem kreskowym w miejscu sprzedaży detalicznej, dostosowanym do samoobsługi kupujących (jest tak zazwyczaj w sklepach wielkopowierzchniowych). Aby jednak było to dopuszczalne, przedsiębiorca prowadzący taką sprzedaż musi spełnić łącznie kilka warunków.

Towary nieoznaczone ceną muszą zostać opatrzone wywieszkami. System czytników powinien dokonywać odczytu ceny sprzedaży każdego towaru wraz z jego nazwą handlową lub zrozumiałym dla kupującego skrótem tej nazwy, umożliwiającym łatwą identyfikację towaru i ceny. W sklepie musi znajdować się też określona liczba czytników, zapewniających kupującym niezwłoczne odczytanie cen poszczególnych towarów na podstawie kodu kreskowego. Na każde rozpoczęte 400 metrów kwadratowych powierzchni sprzedażowej powinien w takim przypadku przypadać co najmniej jeden czytnik, nie uwzględniając tych, które są zainstalowane w kasach rejestrujących. Ponadto pracownicy obsługi wyodrębnionych stoisk lub działów muszą służyć pomocą w niezwłocznym odczytaniu ceny towaru na podstawie kodu kreskowego. Rzecz jasna, cena towaru odczytana na podstawie kodu kreskowego nie może być wyższa od ceny uwidocznionej przy identycznym towarze.

Systemów kreskowych nie można stosować do sprzedaży towarów o dużej masie i objętości (powyżej 5 kilogramów lub 5 litrów oraz dodatkowo o rozmiarach powyżej 2 metrów przy masie całkowitej 5 kilogramów lub objętości 5 litrów).

Jeśli przedsiębiorca uporczywie nie wywiązuje się z obowiązków związanych z uwidacznianiem cen na towarach, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej może nałożyć na niego karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość od 1 tys. do 5 tys. euro. Uporczywym uchylaniem się od obowiązków nie jest jednokrotne niezamieszczenie ceny na towarze, lecz powtarzanie takich zachowań mimo upomnień ze strony inspektorów handlowych. Od decyzji o nałożeniu kary przedsiębiorcy służy odwołanie do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Niepodawanie cen na towarze godzi przede wszystkim w prawa konsumentów, którzy uzależniają decyzję o zakupie od jego kosztów. Brak takiej informacji prowadzi często do sytuacji, w których kupujący jest zmuszony do rezygnacji z produktu przy kasie bądź też niechętnie decyduje się na zapłatę kwoty, która jest jego zdaniem wygórowana.

Ceny za usługi należy podawać z dokładnym określeniem ich rodzaju i zakresu

Do 31 grudnia 2010 r. bezpośrednio oznaczone ceną muszą być następujące towary:

● o małych gabarytach,

● masowe,

● sadzonki roślin, kwiatów ciętych i doniczkowych,

● żywe zwierzęta,

● żywnościowe - niepakowane i sprzedawane na sztuki,

● zwyczajowo oferowane do sprzedaży w większych ilościach (cegła, glazura)

● spożywcze, których termin przydatności do spożycia albo data minimalnej trwałości upłynie w ciągu najbliższej doby,

● oferowane do sprzedaży w internecie lub na pokazach,

● z automatów sprzedających,

● przeznaczone do sprzedaży, których cena uwidoczniona na etykietach trwale złączonych z tymi towarami lub w cennikach nie przekracza 5 zł.

adam.makosz@infor.pl

Ustawa z 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. nr 97, poz. 1050 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra finansów z 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania cen towarów i usług oraz sposobu oznaczania ceną towarów przeznaczonych do sprzedaży (Dz.U. z 2002 r. nr 99, poz. 894 z późn. zm.).