Kiedy urząd musi udzielić informacji potrzebnej do wytoczenia powództwa

Czytelnik przygotowuje się do wytoczenia powództwa przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie związane z przejęciem nieruchomości w ramach dekretu Bieruta. Zastanawia się, czy może zażądać od urzędników ministerstwa dostępu do informacji publicznej w analogicznie toczącej się sprawie.

Już od 29 grudnia będą obowiązywały nowe ograniczenia w dostępie do informacji publicznej. Wszystko za sprawą wchodzących tego dnia w życie znowelizowanych przepisów ustawy o dostępie. Zgodnie z nimi dostęp do informacji publicznej będzie mógł zostać ograniczony ze względu na ochronę ważnego interesu gospodarczego państwa. Chodzi o zakres i czas, w jakim udostępnienie informacji osłabiłoby zdolność negocjacyjną Skarbu Państwa w procesie gospodarowania jego mieniem albo zdolność negocjacyjną Rzeczypospolitej Polskiej w procesie zawierania umowy międzynarodowej lub podejmowania decyzji przez Radę Europejską lub Radę Unii Europejskiej. Tak samo będzie gdyby udostępniona informacja utrudniłoby w sposób istotny ochronę interesów majątkowych Rzeczypospolitej Polskiej lub Skarbu Państwa w postępowaniu przed sądem, trybunałem lub innym organem orzekającym.

Największą kontrowersję budzi zakres nowego ograniczenia. Przypomnijmy, że już dzisiaj prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (Dz.U. z 2005 r., nr 196 poz. 1631 z późn. zm.). Dostęp do takich danych jest także ograniczony ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. To ostatnie ograniczenie nie dotyczy wprawdzie informacji o osobach pełniących funkcje publiczne bądź mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Zgodnie z nowymi przepisami kolejną przesłanką ograniczenia dostępu do informacji publicznej będzie też ważny interes gospodarczy państwa. Z uwagi na brak ustawowych wytycznych i ogólne sformułowanie o tym, co jest takim ważnym interesem gospodarczym państwa, zadecydują urzędnicy. Tym samym to oni będą decydować, do jakich informacji obywatel będzie miał dostęp, a do jakich nie.

Na wniosek prezydenta konstytucyjność nowych przepisów zbada Trybunał Konstytucyjny. W ocenie Prokuratury Generalnej ustawę zasadniczą narusza tryb uchwalenia tych przepisów. Niestety termin rozpoznania sprawy nie został jeszcze wyznaczony. Do czasu ewentualnego uchylenia przepisów przez sędziów trybunału będą one obowiązującym prawem ze wszystkim tego konsekwencjami.

Zainteresowany może zwrócić się z wnioskiem do właściwego organu. Ten może jednak odmówić informacji, powołując się na znowelizowane przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej

Łukasz Sobiech

lukasz.sobiech@infor.pl

Art. 4 pkt 4 ustawy z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 204, poz. 1195).