Prawo do dodatku mieszkaniowego w orzecznictwie sądów

Istotą dodatku mieszkaniowego przewidzianego przez ustawę z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (ustawa) jest partycypowanie gminy w ponoszeniu kosztów związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego przez osoby posiadające do niego tytuł prawny, które we własnym zakresie nie są w stanie sprostać ponoszeniu wydatków związanych z utrzymaniem lokalu. Sama nazwa tego świadczenia wskazuje, że pomoc ta ma charakter częściowy. Oznacza to, że osoba, której dodatek przyznano, musi ponosić i uiszczać we własnym zakresie (z własnego budżetu) pozostałą, poza dodatkiem mieszkaniowym, część opłat związanych z utrzymaniem lokalu. Jeżeli tego nie czyni, dodatek jest wstrzymywany (wyrok WSA we Wrocławiu z 24 maja 2011 r., IV SA/Wr 58/2011; LexPolonica nr 2589683).

Niezbędny wniosek

Dodatek mieszkaniowy przyznawany jest w formie decyzji administracyjnej na wniosek osoby uprawnionej. Organem właściwym do jej wydawania jest wójt (burmistrz lub prezydent miasta) albo osoba upoważniona. Postępowanie nie może być więc wszczęte z urzędu. Do wniosku osoba zainteresowana otrzymaniem tego świadczenia musi dołączyć deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Właściciel domu jednorodzinnego musi natomiast dołączyć do wniosku dokumenty albo oświadczenie o wielkości powierzchni użytkowej, w tym łącznej powierzchni pokoi i kuchni, oraz o wyposażeniu technicznym domu. Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Dodatek przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych oraz osobom zajmującym lokal mieszkalny, do którego przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego albo mieszkającym w lokalach znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych. Świadczenie mogą otrzymać także inne osoby mające tytuł prawny do mieszkania i ponoszące wydatki związane z jego zajmowaniem oraz osoby zajmujące mieszkanie bez tytułu prawnego, oczekujące na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Ten ostatni przypadek dotyczy sytuacji, gdy o lokalu socjalnym orzeczono w wyroku eksmisyjnym bądź gdy strona wystąpiła z osobnym roszczeniem (wyrok WSA w Warszawie z 10 grudnia 2008 r., VIII SA/Wa 430/2008; LexPolonica nr 2011087). Nie wystarczy jednak, że wnioskodawca będzie dysponował takim wyrokiem. Orzeczenie to musi być jeszcze prawomocne, a osoba uprawniona do lokalu socjalnego musi się znajdować w wykazie osób oczekujących na jego przyznanie (por. wyrok NSA z 7 marca 2008 r., I OSK 395/07; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). [Przykład 1]

Należy zaznaczyć, że w większości przypadków ustawodawca wymaga od osoby ubiegającej się o dodatek, obok posiadania tytułu prawnego do lokalu, także faktycznego zamieszkiwania (korzystania) lokalu. Taki wymóg nie został wymieniony tylko odnośnie do właściciela samodzielnego lokalu mieszkalnego. Musi on bowiem legitymować się wyłącznie tytułem własności.

W orzecznictwie przez zamieszkiwanie rozumie się taką sytuację, gdy dana osoba przebywa w konkretnym mieszkaniu z zamiarem stałego pobytu. Chodzi o miejsce, gdzie koncentrują się wszystkie jej sprawy osobiste i majątkowe, choćby nawet przerwa w faktycznym przebywaniu w miejscu zamieszkiwania spowodowana była studiami, odbywaniem służby wojskowej czy pobytem w więzieniu (por. np. uchwałę NSA z 20 maja 2002 r., OPK 21/02; ONSA 2003/12/1). [Przykład 2]

Ustalenie poziomu dochodu

Podstawowym kryterium, od którego ustawa uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego, jest poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym.

Przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zamieszkującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 30 sierpnia 2007 r., II SA/Go 468/2007; LexPolonica nr 2147078). O wspólnym zamieszkaniu i gospodarowaniu nie decyduje ani zameldowanie, ani prawo do zamieszkiwania w lokalu, ale zamieszkiwanie faktyczne, przejawiające się trwałym pobytem w tym lokalu, a nie pozorne, objawiające się okresowymi wizytami. Musi to być także zamieszkiwanie połączone ze wspólnym, stałym gospodarowaniem (wyrok WSA w Szczecinie z 7 września 2005 r., SA/Sz 1233/2003; LexPolonica nr 2126920). Przy rozstrzyganiu tej kwestii należy brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. wspólny budżet domowy czy wspólne załatwianie codziennych spraw życiowych, takich jak np. zakupy, korzystanie ze sprzętu i urządzeń domowych, prowadzenie kuchni (wyrok WSA we Wrocławiu z 15 października 2008 r., IV SA/Wr 223/08; Lex nr 509575). O prowadzeniu wspólnego gospodarstwa świadczy także ponoszenie opłat z tytułu zamieszkiwania w danym lokalu, np. opłacanie rachunków za energię elektryczną, wodę, gaz, opłaty czynszowe.

Zgodnie z uchwałą składu pięciu sędziów NSA z 20 maja 2002 r. (OPK 21/2002; ONSA 2003/1/120) osoba studiująca i przebywająca poza miejscem stałego zamieszkania może być zaliczona do osób stale zamieszkujących i gospodarujących wspólnie z wnioskodawcą ubiegającym się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. [Przykład 3]

Dodatek mieszkaniowy przysługuje, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 proc. kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 proc. tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.

Do dochodu nie wlicza się natomiast świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej. Wysokość otrzymanego kredytu studenckiego nie powinna być wliczona do dochodu, który stanowi podstawę do obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego (wyrok WSA w Warszawie z 10 grudnia 2008 r., VIII SA/Wa 423/08; Lex nr 527567). W rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych brak jest podstaw prawnych do odliczania od dochodu alimentów (wyrok WSA w Poznaniu z 17 kwietnia 2008 r., IV SA/Po 672/2007; LexPolonica nr 19 60 825). [Przykład 4]

W przypadk, gdy wnioskodawca uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego, jego wysokość ustala się na podstawie powierzchni gruntów w hektarach przeliczeniowych i przeciętnego dochodu z 1 hektara przeliczeniowego, ostatnio ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2010 r. 2278 zł. (obwieszenie Prezesa GUS z 23 września 2011 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2010 r., M.P. nr 87, poz. 917). Nie ma więc znaczenia dochód faktycznie osiągany z gospodarstwa rolnego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 25 kwietnia 2006 r., II SA/Bd 740/2005; LexPolonica nr 2147075).

Ustaleniu wysokości uzyskiwanego dochodu organ powinien poświęcić sporo uwagi. Stanowi ona bowiem zagadnienie kluczowe dla przyznania dodatku mieszkaniowego. Błędne ustalenie jego wysokości może doprowadzić do przyznania świadczenia w niewłaściwej wysokości, a nawet nieprzyznania go w ogóle (wyrok WSA w Łodzi z 28 stycznia 2008 r., III SA/Łd 730/07; Lex nr 527915).

Przepis art. 6 ust. 8 ustawy pozwala na przyznanie dodatku mieszkaniowego wtedy, gdy dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest nieznacznie większy od tej z art. 3 ustawy. Jeżeli bowiem średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od tego ustalonego na podstawie art. 3 ustawy, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek obniża się o tę kwotę.

Weryfikacja danych z deklaracji

W celu weryfikacji danych dotyczących majątku wnioskodawcy pracownik socjalny przeprowadza wywiad środowiskowy w miejscu jego zamieszkania. Wywiad ten powinien być przeprowadzony w ciągu 14 dni od daty złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wójt wyda decyzję odmowną, jeżeli w trakcie wywiadu środowiskowego ustalone zostanie, że:

występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe lub

faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wpisana w deklaracji.

Odmowa przyznania dodatku może więc nastąpić bądź w przypadku niespełnienia przez wnioskodawcę przesłanek ogólnych uprawniających do dodatku, bądź w razie ujawnienia podczas wywiadu środowiskowego jednej z wyżej wymienionych okoliczności.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 lipca 2008 r. (I OSK 1510/2007; LexPolonica nr 2 004 319) rażąca dysproporcja oznacza oczywistą i łatwo zauważalną różnicę między sytuacją majątkową ustaloną przez pracownika socjalnego podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego a deklarowanymi przez stronę dochodami. Ustalenia poczynione w tym zakresie przez organ powinny wskazywać na sytuację, która mogłaby sugerować istnienie jeszcze innych źródeł dochodu niż wykazane w deklaracji złożonej przez wnioskodawcę.

W tym przypadku decyzja wójta będzie miała charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak dowolności. Należy bowiem zauważyć, że w wydawaniu takich decyzji obowiązki organu w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż w przypadku rozpatrywania decyzji ustawowo związanych. Dlatego też przy zastosowaniu uznania administracyjnego organ administracyjny musi szczegółowo zbadać stan faktyczny i przeprowadzić wszystkie czynności prowadzące do jednoznacznej i wiarygodnej oceny sytuacji rodziny wnioskującego o świadczenie (wyrok WSA w Gliwicach z 5 grudnia 2007 r., IV SA/Gl 480/2007; LexPolonica nr 2 147 114). [Przykład 5]

Powierzchnia użytkowa lokalu

Kolejnym kryterium przyznania dodatku jest powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. W przypadku najmu albo podnajmu części lokalu mieszkalnego za powierzchnię użytkową uważa się powierzchnię zajmowanych pokoi wynikającą z umowy najmu lub podnajmu oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych znajdujących się w tym lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego najemcy albo podnajemcy do liczby osób zajmujących cały lokal.

Za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego zamieszkiwaną przez wynajmującego uważa się natomiast powierzchnię pokoi zajmowanych przez gospodarstwo domowe wynajmującego oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych wchodzących w skład tego lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego wynajmującego do liczby osób zajmujących cały lokal.

Określenie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego w stosunku do liczby osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego szczegółowo reguluje art. 5 ust. 1 ustawy. I tak np. osoba samotnie zajmująca lokal może skutecznie ubiegać się o dodatek, wtedy gdy jej mieszkanie nie jest większe niż 35 m2, gdy są to dwie osoby - 40 mkw., gdy natomiast pięć - 65 mkw.

Przy obliczaniu normatywnej powierzchni mieszkania w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego organ jest zobowiązany uwzględnić prawomocny wyrok orzekający rozwód, w którym ustalono sposób korzystania ze wspólnego mieszkania (wyrok NSA z 30 stycznia 2003 r., I SA 1288/02; ONSA 2004/1/27).

Uprawnienia osób niepełnosprawnych

Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 mkw., jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

Osoba wymagająca ze względu na niepełnosprawność zamieszkiwania w odrębnym pokoju to taka osoba, której stan zdrowia wymaga dysponowania pokojem dla własnych potrzeb. Przesłanka ta wystąpi jedynie wówczas, gdy osoba niepełnosprawna będzie zamieszkiwała w danym lokalu mieszkalnym wraz z inną osobą czy też rodziną. Nie może ona zaistnieć w przypadku osoby niepełnosprawnej, która zamieszkuje samodzielnie (por. np. wyroki NSA z: 19 stycznia 2011 r., I OSK 1389/2010; LexPolonica nr 2466413 i z 2 września 2010 r., I OSK 10/2010; LexPolonica nr 2 397 476). [Przykład 6]

Wydanie decyzji przyznającej dodatek

Decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego powinna być wydana w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku oraz doręczona wnioskodawcy i zarządcy lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny. Dodatek przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Dlatego osoba, która z upływem tego terminu chce nadal otrzymywać to świadczenie, musi złożyć wniosek o jego przyznanie w ostatnim miesiącu sześciomiesięcznego okresu, na który go przyznano (por. wyrok WSA w Poznaniu z 8 kwietnia 2009 r., IV SA/Po 329/2008; LexPolonica nr 2072253). Należy zauważyć, że zmiany danych zawartych we wniosku lub deklaracji złożonej przez wnioskodawcę, które nastąpiły w okresie 6 miesięcy od dnia przyznania dodatku mieszkaniowego, nie mają wpływu na wysokość wypłacanego dodatku mieszkaniowego.

Wniesienie odwołania od negatywnej decyzji nie powoduje wstrzymania wypłaty dodatku. Odwołanie wnosi się do samorządowego kolegium odwoławczego za pośrednictwem organu, który ją wydał.

W trakcie okresu wypłaty dodatku mogą wystąpić okoliczności wznowienia postępowania. Taką przyczyną może być stwierdzenie przez organ, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku. Wówczas świadczeniobiorca jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Zobowiązanie takie wynika wprost z ustawy. Kompetencje organu obejmują więc jedynie uchylenie, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, w przypadku stwierdzenia, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku. Przepis art. 7 ust. 9 ustawy nie daje podstawy do wydania decyzji w sprawie zwrotu nienależnie pobranych kwot.

Należności te podlegają ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Podstawą do wszczęcia tego postępowania jest art. 7 ust. 9 ustawy. Stosownie do jego treści należność obejmująca podwójną wysokość nienależnie wypłaconego dodatku mieszkaniowego, wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 lutego 2006 r., IV SA/Wr 524/2004; LexPolonica nr 2 144 581). Wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności.

Ponadto w myśl art. 7 ust. 11 ustawy, jeżeli okaże się, że osoba, której przyznano dodatek, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się w drodze decyzji administracyjnej do czasu uregulowania zaległości. Stwierdzenie tego faktu zobowiązuje organ do wydania decyzji o wstrzymaniu. Nie ma zatem możliwości wydania takiego rozstrzygnięcia przy zastosowaniu uznania administracyjnego. Organ nie bada przyczyn, które doprowadziły do zaniechania wpłat na konto zarządcy domu. Żadne względy słusznościowe ani trudna sytuacja zdrowotna lub materialna uprawnionego nie mogą mieć znaczenia przy podejmowaniu decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku (wyrok WSA w Gliwicach z 9 grudnia 2009 r., IV SA/Gl 378/2009; LexPolonica nr 2 464 871).

Uregulowanie zaległości spowoduje wypłatę wstrzymanych kwot, a brak wpłaty przez 3 miesiące będzie skutkował wygaśnięciem prawa do dodatku mieszkaniowego. Osoba, w stosunku do której z powodu nieuregulowania należności za zajmowany lokal mieszkalny wygasła decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, może wystąpić ponownie o jego przyznanie po uregulowaniu zaległości powstałych w okresie obowiązywania tej decyzji.

Dodatek mieszkaniowy wypłaca się w terminie do dnia 10. każdego miesiąca z góry, zarządcy domu lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny albo do rąk osoby będącej właścicielem domu jednorodzinnego. Pobierający należności za lokale mieszkalne ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości obejmujących pełne 2 miesiące. W razie niedopełnienia tego obowiązku pobierający zwraca organowi przyznającemu dodatek mieszkaniowy kwoty dodatków wypłacone za miesiące, w których występowały zaległości w tych opłatach. Musi on także zwrócić organowi te kwoty w terminie kolejnych 2 miesięcy, jeżeli gospodarstwo domowe, któremu przyznano dodatek mieszkaniowy, nie uiści zaległych opłat w terminie miesiąca od powstania obowiązku zawiadomienia organu o powstaniu zaległości.

Osoba zajmująca lokal komunalny wystąpiła do wójta o przyznanie jej dodatku mieszkaniowego. Ten wydał decyzję odmowną. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego po swojej zmarłej babce. Nie oczekuje na przysługujący mu lokal zamienny albo socjalny. Zatem nie spełnia warunków do otrzymania dodatku mieszkaniowego (wyrok WSA w Olsztynie z 15 czerwca 2010 r., II SA/Ol 371/10; www.orzeczenia.nsa.gov.pl) .

Wójt odmówił wnioskodawcy przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem strona nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Zamieszkuje ona lokal na podstawie użyczenia. A tytuł prawny posiada syn wnioskodawcy. Samorządowe kolegium odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i wskazało, że umowa użyczenia lokalu jest tytułem prawnym do mieszkania. Co z kolei stanowi podstawę wypłaty dodatku (por. wyrok NSA z 13 lipca 2010 r., I OSK 91/10, Lex nr 672 934).

Prezydent miasta odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zdaniem organu do gospodarstwa tego nie można zaliczyć zamieszkującej w lokalu kobiety, gdyż nie przysługuje jej prawo do zamieszkiwania z wnioskodawcą. Takie prawo powinno wynikać ze stosunku rodzinnoprawnego. Decyzja prezydenta utrzymana została w mocy przez samorządowe kolegium odwoławcze. Ostatecznie wnioskodawca wniósł skargę do sądu administracyjnego. Ten uchylił rozstrzygnięcie organu I i II instancji. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że pod pojęciem osób wywodzących swoje prawa do zamieszkiwania z wnioskodawcą należy rozumieć wszystkie osoby, z jakimi on stale zamieszkuje i gospodaruje, a nie tylko pozostające z nim w stosunku pokrewieństwa, a zatem bez względu na charakter więzi istniejących między nimi (wyrok WSA w Gliwicach z 16 maja 2008 r., IV SA/Gl 1147/07, Lex nr 471 205).

Burmistrz odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ wyliczył, że wysokość należnego wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego wyniosła kwotę 5,16 zł. Dodatek nie przysługuje jednak, gdy jego kwota nie przekracza 2 proc. wartości emerytury (13,5 zł). Wnioskodawca wniósł odwołanie do organu II instancji. Zarzucił burmistrzowi, że niezasadnie do dochodu zaliczony został dodatek pielęgnacyjny. SKO uchyliło zaskarżoną decyzję. Stwierdziło, że do dochodu nie wlicza się zasiłku lub dodatku pielęgnacyjnego. Świadczenia te mają bowiem tożsamy charakter i identyczną funkcję, dlatego muszą być tak samo traktowane na gruncie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2011 r., I OSK 304/2011, LexPolonica nr 2 561 649).

Wniosek o dodatek mieszkaniowy został negatywnie rozpatrzony. Prezydent miasta w decyzji stwierdził, że powodem nieprzyznania tego świadczenia była rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wnioskującego wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym. W wyniku wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca posiada samochód oraz dom letniskowy. Z deklaracji majątkowej wynika, że jest osobą bezrobotną. Utrzymuje siebie, żonę i dwoje dzieci z pożyczek udzielanych mu przez krewnych. Organ podkreślił, że pomimo tak trudnej sytuacji finansowej wnioskodawca utrzymuje samochód osobowy, który nawet przy najbardziej oszczędnym użytkowaniu, wymaga ponoszenia określonych kosztów, związanych z jego utrzymaniem. Te fakty - zdaniem organu - dowodzić mogą, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym (wyrok WSA w Gliwicach z 6 czerwca 2008 r., IV SA/Gl 1270/2007, LexPolonica nr 2 004 340).

Prezydent miasta odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. Powodem tego rozstrzygnięcia było przekroczenie normatywnej powierzchni lokalu zajmowanego przez wnioskodawczynię, która zamieszkiwała w lokalu samotnie. Ta złożyła odwołanie do organu II instancji. Wskazała, że na podstawie orzeczenia powiatowego zespołu ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności przysługuje jej prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. SKO utrzymało zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu kolegium wyjaśniło, że w sytuacji gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku, powierzchnię mieszkalną zawsze się powiększa. Natomiast w przypadku gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, to uprawnienie przysługuje wyłącznie wtedy, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje w lokalu z innymi osobami.

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 1 - 5, art. 7 - 8 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, poz. 734 z późn. zm.).