Organ ma obowiązek wyjaśnić stan faktyczny sprawy

Organ administracji publicznej, a nie strona postępowania ma obowiązek podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego (PINB) wpłynęła skarga na działalność i uciążliwości związane z funkcjonowaniem restauracji w P. Zarzuty dotyczyły braku pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu, braku odpowiedniej wentylacji, wyciszenia pomieszczeń lokalu oraz wykonanych bezprawnie robót budowlanych. PINB po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego umorzył postępowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) stwierdził nieważność tej decyzji. Jego zdaniem nie ustalono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. PINB nakazał współwłaścicielom lokalu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, samowolnie przebudowanej wraz ze zmianą sposobu użytkowania, części budynku mieszkalno-usługowego, tj. przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu użytkowego na parterze z funkcji restauracyjnej na funkcję kawiarnianą, jako funkcję sprzed dokonanej samowolnie przebudowy. W wyniku wniesionych odwołań przez skarżących WINB uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. PINB ponownie nakazał współwłaścicielom lokalu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. WINB w wyniku wniesionych odwołań ponownie uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. PINB po ponownym rozpoznaniu sprawy znów nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. WINB jeszcze raz uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W wyniku kolejnego rozpoznania sprawy PINB umorzył postępowanie. Z decyzją nie zgodził się skarżący i złożył odwołanie. WINB orzekł o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Stwierdził, że organ I instancji umarzając postępowanie w sprawie zalegalizował samowolną zmianę sposobu użytkowania. Obecny sposób użytkowania lokalu jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z treścią powyższego rozstrzygnięcia nie zgodził się skarżący i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

Zdaniem sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. To na organie administracji publicznej ciąży obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto to organ administracji publicznej, jako podmiot kierujący postępowaniem, a nie strona postępowania, obowiązany jest, zgodnie z art. 77 k.p.a., w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W tej sprawie wymóg ten dotyczył ustalenia nie tylko kwestii dokonania bądź nie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu użytkowego, ale także zakresu robót budowlanych, sposobu i oceny ich wykonania, a więc oceny czy odpowiadają one bądź nie warunkom techniczno-budowlanym oraz ich kwalifikacji prawnej. Chodziło zatem o ustalenie, które z tych robót i na podstawie jakich przepisów wymagały uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia oraz czy podlegały one w ogóle reżimowi prawa budowlanego. Zdaniem sędziów postępowanie w tym zakresie nie zostało przeprowadzone w sposób wszechstronny. W szczególności organ I instancji nie ustalił i nie wskazał w uzasadnieniu decyzji, jakie roboty budowlane zostały wykonane, czy wykonane samowolnie roboty są zgodne z warunkami technicznymi, czy zmiana sposobu użytkowania lokalu po samowolnych robotach budowlanych nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jak również czy nie nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych.

w Opolu z 12 lipca 2011 r., II SA/Op 186/11.

Ewelina Stępień

Wobec rażącego braku ustalenia i analizy stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie, uchylenie przez WSA decyzji wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego wydaje się przewidywalnym rozstrzygnięciem. Jednakże należy zauważyć, że komentowane orzeczenie jednoznacznie określiło obowiązki organów nadzoru budowlanego w razie stwierdzenia samowoli budowlanej, co - przy często notowanych przypadkach wykonywania przez inwestorów robót budowlanych niezgodnie z prawem - jest bardzo ważne. WSA potwierdził bowiem bezwzględnie obowiązujący charakter znacznej części przepisów techniczno-budowlanych, skutkujący - w razie stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego wykonania robót bez wymaganych prawem zezwoleń - obligatoryjnością wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Należy dodatkowo wspomnieć podkreślony przez WSA obowiązek zgodności robót budowlanych nie tylko z przepisami i standardami techniczno-budowlanymi, ale także z przepisami regulującymi kwestie dokumentacji tych prac. Organ powinien wobec tego kontrolować wykonane roboty budowlane, jak i prawidłowość m.in. dziennika budowy/dokumentów zawierających dane techniczne inwestycji oraz jej zakres, czas trwania etc.

@RY1@i02/2011/221/i02.2011.221.08800080a.802.jpg@RY2@

Anna Roberts, adwokat w Kancelarii Radcy Prawnego Małgorzaty Sobol