Czy na zmianę okien w zabytkowej kamienicy trzeba mieć pozwolenie

Czytelnik jest właścicielem zabytkowej kamienicy. Wojewódzki konserwator zabytków nakazał mu przeprowadzenie prac konserwatorskich kamienicy. Miały one polegać m.in. na wymianie zużytej stolarki okiennej. Inspektor budowlany wezwał właściciela do wstrzymania się z wymianą okien i demontażem drzwi balkonowych oraz wstawieniem w ich miejsce okien. Zdaniem organu na przeprowadzenie tych robót czytelnik powinien mieć pozwolenie na budowę, gdyż ten zakres prac stanowi remont. Czy na wymianę okien w zabytkowej kamienicy trzeba mieć pozwolenie budowlane?

W stosunku do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków obowiązuje ogólna zasada, że wszelkie roboty budowlane mogą być w nich wykonywane dopiero po uzyskaniu przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Pogląd ten potwierdza treść art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Przepis ten wyłączył bowiem obiekty wpisane do rejestru zabytków z regulacji, zgodnie z którą nie jest wymagane pozwolenie na budowę w przypadku remontu istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych.

Na szczególny charakter robót budowlanych przy zabytkach zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 maja 2011 r. (II OSK 819/2010, LexPolonica nr 2543491). W orzeczeniu tym podkreślono, że na wymianę okien w zabytkowej kamienicy niezbędne jest pozwolenie na budowę. NSA wyjaśnił, że prawu budowlanemu nie jest znane pojęcie wymiany okien. Ustawa ta wyróżnia natomiast pojęcia "remont" i "przebudowa". Dlatego zdaniem NSA roboty mogą zostać zakwalifikowane jako remont, jeśli uwidocznione zostało to w zakresie przeprowadzonych prac, wśród których realizowano takie prace, jak demontaż drzwi i montaż w ich miejsce okna. Ponadto sąd zwrócił uwagę, że w przypadku budynków zabytkowych poszczególne elementy, w tym okna, stanowią architektoniczną całość.

Istotne w tej sprawie jest również to, że wymiana stolarki okiennej w budynku, wpisanym do rejestru zabytków, nie może być wykonana wyłącznie w oparciu o decyzję wojewódzkiego konserwatora zabytków nakazującą wykonanie remontu zabytkowego obiektu.

Remont obiektów wpisanych do rejestru zabytków wymaga pozwolenia na budowę. Przez remont rozumie się wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji. Przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 3 pkt 8, art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późn. zm.).