Kiedy możliwe jest uchylenie lub zmiana decyzji administracyjnej

W art. 154 i 155 k.p.a. uregulowano nadzwyczajne tryby wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych, tj. decyzji, od których nie wniesiono odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), albo decyzji wydanych lub utrzymanych po rozpoznaniu odwołania. Nadzwyczajność tych trybów wzruszenia decyzji polega m.in. na tym, że ich zastosowanie jest możliwe, o ile brak podstaw do uchylenia decyzji, wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji (wyrok SN z 6 stycznia 1999 r, III RN 101/98, OSNAPiUS 1999/20/637). Zgodnie z art. 154 par. 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ nie może korzystać z tego trybu zupełnie swobodnie. Przeciwnie, powinien zbadać, czy decyzją nie przyznano stronie jakichś praw materialnych, czyli korzyści prawnych, przez które rozumie się nie tylko wprost przyznane uprawnienia, lecz także rozstrzygnięcie o obowiązkach strony lub innych podmiotów, z których wynika prawo strony do domagania się określonych zachowań, świadczeń itd. Przykładem decyzji nieprzyznających stronie praw może być np. decyzja odmowna. Jeśli zatem wskutek decyzji nie nabyto praw (nie rozstrzygnięto o obowiązkach) wówczas - jeśli przemawia za tym interes strony lub interes publiczny - organ może uchylić lub zmienić decyzję.