Sąd nie rozstrzyga w sprawie wyboru członków krajowej rady

Sposób głosowania, zasady wyborów do organów, jak również kwestie dotyczące prawidłowości przebiegu obrad i podjętych uchwał krajowego zjazdu Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa dotyczących wyboru członków nie mieszczą się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają tylko uchwały dotyczące działalności samorządu zawodowego należącej do dziedziny administracji publicznej.

Wojewódzki sąd administracyjny odrzucił skargę na uchwałę krajowego zjazdu Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa podjętą w sprawie wyboru członków krajowej rady. Sąd wskazał, że w sprawach nienależących do zakresu działalności administracji publicznej możliwa jest kontrola sądowoadministracyjna, ale tylko, gdy w ustawie szczególnej jest wprost wskazane, że sprawy określonego rodzaju podlegają kognicji sądów administracyjnych. Wynika to z art. 3 par. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Takim aktem szczególnym jest ustawa z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (dalej ustawa). Zostały w niej wskazane rodzaje spraw, które mogą się zakończyć wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Artykuł 19 ust. 5 dotyczy wpisu na listę członków lub skreślenia z listy, art. 24 ust. 2 dotyczy decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych. Zdaniem WSA zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega tylko taka uchwała, która dotyczy działalności samorządu zawodowego należącej do dziedziny administracji publicznej. Ponadto uchwała taka musi także dotyczyć interesu prawnego członka zamierzającego skorzystać z prawa określonego w art. 40 ust. 2 ustawy.

W skardze kasacyjnej podnoszono m.in., że szczególnym przepisem, na mocy którego sprawy związane z badaniem legalności uchwał organów izby inżynierów budownictwa zostały przekazane do rozpatrzenia sądom administracyjnym, jest art. 40 ust. 2 ustawy, przewidujący generalne uprawnienie członków izby w kwestionowaniu uchwał organów samorządu.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Podkreślił, że stosownie do postanowień art. 184 Konstytucji RP sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym ustawą, kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis ten określa podstawową funkcję tych sądów i toczącego się przed nimi postępowania. W związku z tym przepis art. 40 ust. 2 ustawy przewidujący, iż członek samorządu zawodowego może zaskarżyć uchwałę krajowej rady do sądu administracyjnego, nie może być tak rozumiany, że każdy członek samorządu zawodowego może zaskarżyć każdą uchwałę. Oznaczałoby to bowiem niedopuszczalne w świetle przepisów konstytucji rozszerzenie właściwości sądów administracyjnych. Przepis art. 40 ust. 2 ustawy statuuje uprawnienie członka samorządu zawodowego do zaskarżenia uchwały krajowej rady do sądu administracyjnego, nie wskazując przy tym przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, terminu i trybu wniesienia skargi. Trudno zatem uznać, że przepis ten wyłącza stosowanie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wprowadza szczególny tryb kontroli sądowoadministracyjnej. Przepis ten nie stanowi samoistnej podstawy zaskarżenia uchwały krajowej rady do sądu administracyjnego. Skarga wniesiona na podstawie tego przepisu dopuszczalna jest tylko wtedy, jeżeli spełnione są przesłanki dopuszczalności zaskarżenia w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

NSA podkreślił, że zaskarżona uchwała nie dotyczy działalności samorządu zawodowego należącej do dziedziny administracji publicznej ani interesu prawnego członka izby.

dr Michał Kowalski

asystent sędziego NSA