Opłaty ustalane przez samorządy muszą wynikać z ustawy

Zasady aktualizacji opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych zawiera ustawa, a nie uchwała rady gminy

Rada Miasta Mysłowice ustaliła stawki opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych. Podstawę prawną uchwały stanowi art. 16 ust. 4 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 5, poz. 13). W par. 1 radni ustalili wysokość opłaty za zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym w wysokości 0,05 zł. W par. 2 przyjęli, że każda zmiana rozkładu jazdy związana ze zmianą liczby zatrzymań środków transportowych na przystankach wymaga powiadomienia urzędu miasta celem aktualizacji wysokości opłaty miesięcznej. W par. 3 rada postanowiła natomiast, że stawki opłat określone w par. 1 będą automatycznie waloryzowane od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym została ogłoszona ustawa budżetowa.

Zgodnie z powołanym w podstawie prawnej przepisie za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, mogą być pobierane opłaty. Sama stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad. Równocześnie stawka ulega zmianie w stopniu odpowiadającym planowanemu średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych, ustalonemu w ustawie budżetowej na dany rok. Zmiana następuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym została ogłoszona ustawa budżetowa.

W opinii organu nadzoru przyjęte przez radę unormowania nie znajdują umocowania w obowiązujących przepisach ustawy. Te jednoznacznie stanowią, że uchwała rady gminy powinna określać stawkę opłaty za każde zatrzymanie środka transportu na przystanku. Tymczasem przyjęte w par. 2 przez radę miasta unormowanie wprowadza do uchwały, mającej walor aktu prawa miejscowego pojęcie opłaty miesięcznej, które nie znajduje umocowania w ustawie o publicznym transporcie drogowym. Opłata miesięczna jawi się jako iloczyn ilości zatrzymań w okresie czasu (w tym przypadku okresie miesiąca) i opłaty za jedno zatrzymanie, ustalonej w oparciu o przepis art. 16 ust. 4 ustawy. Zdaniem organu nadzoru, kwestionowany zapis zawiera unormowania, które nie powinny mieć miejsca w uchwale rady gminy, lecz w umowie między jednostką samorządu terytorialnego a przewoźnikiem. Z kolei postanowienia par. 3 uchwały w ocenie wojewody stanowią niedozwoloną modyfikację przepisu ustawowego (w ustawie jest mowa o zmianie stawki opłat, natomiast w uchwale jest mowa o automatycznej waloryzacji stawki opłat).

Oprac. Łukasz Sobiech