Listonosze zostaną zastąpieni przez sądowych doręczycieli

Nowe rozporządzenie przewiduje, że służba doręczeniowa będzie utworzona na uzasadniony wniosek prezesa danego sądu. Z uwagi na to, że będzie finansowana z budżetu sądu, potrzeba powstania nowej jednostki będzie wcześniej analizowana ekonomicznie pod kątem faktycznie ponoszonych kosztów doręczeń pism sądowych przez operatorów pocztowych. Pozwoli to na bardziej wiarygodną ocenę niezbędnych wydatków związanych z utworzeniem sądowej służby doręczeniowej w porównaniu z kosztami ponoszonymi na usługi świadczone przede wszystkim przez operatora publicznego, a także na realne planowanie wydatków budżetowych w sądach podejmujących inicjatywę organizacji doręczeń przez własne służby.

Sądowa służba doręczeniowa będzie usytuowana w strukturze organizacyjnej oddziału administracyjnego właściwego sądu powszechnego. Będzie miała tam wydzielone własne pomieszczenia. W jej skład będą wchodzić pracownicy zatrudnieni w celu doręczania pism sądowych lub inni pracownicy sądu, z którymi zawarto umowę cywilnoprawną dotyczącą doręczania pism sądowych jako wykonywania dodatkowych zadań poza godzinami urzędowania sądów. Przepisy nazywają ich tzw. doręczycielami. Jak podkreślają autorzy nowego rozporządzenia, znaczenie przesyłek sądowych w postępowaniu sądowym wymaga zagwarantowania bezpiecznego i pewnego ich doręczania, co nie pozwala na powierzenie tego rodzaju zadania osobom niebędącym pracownikami sądów.

W zależności od rozmiarów nowej jednostki sądowej prezes sądu będzie mógł wprowadzić pewną hierarchię w dziale doręczeń i utworzyć stanowisko doręczyciela koordynatora zespołu. Będzie to możliwe, gdy w skład zespołu będzie wchodziło więcej niż piętnaście osób.

W celu ograniczenia kosztów tworzenia służb doręczeniowych, a ponadto w celu właściwego wykorzystania potencjału tych służb nowe przepisy dopuszczają możliwość dokonywania doręczeń pism innych sądów przez doręczycieli zatrudnionych w jednym z sądów funkcjonujących w tej samej miejscowości bądź aglomeracji (np. śląska, gdańska), jeżeli właściwe organy podpiszą porozumienie. Aby takie współdziałanie było możliwe, prezesi sądów będą musieli zawrzeć porozumienie odnośnie realizacji doręczeń pism sądowych na danym obszarze. Porozumienie powinno zawierać w szczególności określenie sądu wykonującego zadania sądowej służby doręczeniowej oraz podział kosztów.

W związku z tym, że zarówno urzędnicy, jak i inni pracownicy sądów nie są wyposażeni w legitymacje pracownicze, zostaną oni wyposażeni w specjalne identyfikatory wydane przez prezesa sądu. Będą one jedynym dokumentem potwierdzającym ich tożsamość jako doręczycieli sądowej służby doręczeniowej. Identyfikator będzie zawierał nazwę sądu, imię i nazwisko doręczyciela oraz jego zdjęcie. Pracownik będzie musiał nosić go tak, by adresat nie miał wątpliwości co do pełnionej przez niego roli.

Osoby, które będą zajmować się dostarczaniem sądowej korespondencji, przejdą szkolenie w zakresie prawidłowego doręczania pism, przepisów dotyczących trybu i sposobu doręczania pism sądowych oraz znaczenia doręczeń dla postępowania sądowego. Odpowiedzialnym za jego przeprowadzenie będzie prezes sądu.

Przeszkoleni pracownicy będą mogli pracować w systemie dwuzmianowym. Liczba pracujących doręczycieli będzie ustalana z uwzględnieniem przewidywanej liczby pism sądowych i wyznaczonego obszaru właściwości. Przygotowane do doręczenia pisma sądowe doręczyciele będą odbierać w biurze podawczym na podstawie odrębnych zestawień pism przekazanych każdemu doręczycielowi. W zestawieniach będą odnotowywane: sygnatura akt i data doręczanego pisma, nazwa adresata i data przekazania pisma do doręczenia.

Rozporządzenie reguluje także kwestie związane z przejazdami doręczycieli do adresata pisma. Doręczyciele pokonujący znaczne odległości upoważnieni będą do korzystania głównie z komunikacji publicznej, a tylko w wyjątkowych uzasadnionych sytuacjach także z innych pojazdów takich jak samochody pozostające w dyspozycji sądu albo będące ich prywatną własnością.

Służby doręczeniowe utworzone w sądach częściowo przejmą zadania operatora publicznego oraz innych operatorów pocztowych działających na terenie kraju. Utworzenie w danym sądzie służby doręczeniowej spowoduje na pewno spadek liczby usług wykonywanych przez pocztę, ale o ewentualnych oszczędnościach w danym sądzie będzie można mówić dopiero wtedy, gdy służby doręczeniowe zaczną one realizować swoje zadania.

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl

Art. 1 - 11 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z 4 maja 2011 r. w sprawie warunków organizacji oraz struktury sądowej służby doręczeniowej (Dz.U. nr 99, poz. 577).