Doradca nie zaskarży prawomocnego orzeczenia

Ustawa ustrojowa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) reguluje zasady składania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skarga ta przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie były i nie są możliwe. Skarga musi jednak spełniać szczególne wymagania, które 6 kwietnia 2011 r. zinterpretował NSA (II FNP 1/11).

Skarga powinna przede wszystkim spełniać wymogi formalne oraz materialne. Z wymagań formalnych istotna jest konstrukcja pisma uczestniczącego w postępowaniu podatnika (strony). Ponadto - zgodnie z art. 285e par. 2 ustawy - do skargi dołącza się jej odpisy dla stron postępowania, a także dwa odpisy przeznaczone do akt NSA.

Szczególne wymogi materialne określone są natomiast w art. 285e par. 1 PPSA. Są to przede wszystkim:

● oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona skarga, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości lub w części,

● przytoczenie podstaw skargi oraz uzasadnienie,

● wskazanie przepisu prawa, z którym orzeczenie jest niezgodne,

● uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy,

● wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe,

● wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem.

Zgodnie z art. 285d PPSA skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Podstawą skargi nie mogą być jednak zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Konieczne jest powiązanie naruszeń ze wskazaniem szkody, jaka została wyrządzona wydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia sądowego, którego nie można zmienić lub uchylić w drodze przysługujących stronie środków prawnych.

W postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia zastosowanie ma także art. 175 par. 1 PPSA regulujący wniesienie skargi kasacyjnej. Na podstawie tego przepisu skarga powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Natomiast zgodnie z par. 3 w przypadku spraw podatkowych i celnych może być również przygotowana przez doradcę podatkowego. Jednocześnie zgodnie z art. 285e par. 2 PPSA jeżeli skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem ma braki formalne, przewodniczący wzywa stronę do ich uzupełnienia lub poprawienia pisma. Jeżeli natomiast skarga nie odpowiada wymogom materialnym lub gdy nie została sporządzona przez osobę wymienioną w art. 175 par. 1 PPSA, podlega odrzuceniu bez wzywania strony do jej poprawienia lub uzupełnienia. Określają to art. 285f par. 3 i art. 285h par. 1 PPSA.

NSA podkreślił, że braki dotyczące wymogów konstrukcyjnych pisma i zachowania przymusu adwokac koradcowskiego są więc brakami nieusuwalnymi, a w przypadku tego typu skargi jej przedmiotem jest ocenianie władzy sądowniczej pod kątem niezgodności z prawem. NSA podkreślił ponadto, że postępowanie w takiej sprawie nie ma swojego źródła w obowiązku podatkowym określonym w ustawach podatkowych. Tym samym doradca podatkowy nie jest osobą uprawnioną do sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wydanego w sprawie podatkowej.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem umożliwiającym przypisanie kwestionowanemu orzeczeniu cechy niezgodności z prawem. Nie prowadzi ona do podważenia prawomocności wydanego orzeczenia, ale ma znaczenie w ewentualnym postępowaniu odszkodowawczym

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 285 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)