Do uzyskania licencji nie wystarczy oświadczenie

Przedsiębiorca starał się o uzyskanie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego. Składając wniosek do urzędu miasta, załączył do niego jednobrzmiące oświadczenia właścicieli samochodów osobowych, którzy przyznali mu prawo dysponowania swoimi pojazdami w celu zarobkowego przewozu osób. Prawo do dysponowania pojazdami miało wygasnąć w momencie zakończenia współpracy między stronami.

Pełnomocnik przedsiębiorcy przedłożył wycenę wskazanych samochodów na kwotę 371 tys. zł. Ponadto wywodził spełnienie przez skarżącego wymogu, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. W jego świetle przedsiębiorcy udziela się licencji, jeżeli jest on w sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego i dysponuje środkami finansowymi lub majątkiem w wysokości: 9 tys. euro - na pierwszy pojazd samochodowy przeznaczony do transportu drogowego, 5 tys. euro - na każdy następny pojazd samochodowy, i 50 tys. euro - przy wykonywaniu transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Przedsiębiorca twierdził, że objęte oświadczeniami samochody osobowe stanowią dostępne mu aktywa w rozumieniu art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o transporcie drogowym.

Tym samym dokumentują spełnienie wymogu posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.

W myśl tego przepisu posiadanie sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego potwierdza się dysponowaniem środkami pieniężnymi w gotówce lub na rachunkach bankowych lub dostępnymi aktywami.

Prezydent miasta odmówił przyznania licencji, a jego decyzję utrzymało w mocy także samorządowe kolegium odwoławcze. Według urzędu oświadczenia właścicieli samochodów osobowych nie spełniają żadnego z warunków przewidzianych w art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości. W myśl tego przepisu, jeżeli jednostka przyjęła do używania obce środki trwałe na mocy umowy, zgodnie z którą jedna ze stron oddaje je drugiej stronie do odpłatnego używania lub również pobierania pożytków na czas oznaczony, środki te i wartości zalicza się do aktywów trwałych korzystającego. O aktywach mowa będzie jednak tylko wtedy, gdy taka umowa spełnia co najmniej jeden z warunków, takich jak np. przenosi własność jej przedmiotu na korzystającego po zakończeniu okresu, na który została zawarta, lub zawiera prawo do nabycia jej przedmiotu przez korzystającego po zakończeniu okresu, na jaki została zawarta po cenie niższej od wartości rynkowej z dnia nabycia.

Urząd wskazał, że przedłożone przez przedsiębiorcę oświadczenia nie spełniają żadnego z kryteriów.

Od decyzji SKO skarżący wniósł skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Została ona jednak oddalona. Przedsiębiorca złożył następnie skargę kasacyjną, w której m.in. podniósł, że zawarł z właścicielami samochodów umowy o współpracy dotyczące korzystania na czas nieoznaczony z samochodów oraz gwarancji środków finansowych.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ustawa o transporcie drogowym nie definiuje pojęcia "dostępne aktywa". Dlatego należy w tej kwestii posiłkować się definicją aktywów zawartą w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości. W jego myśl przez aktywa rozumie się kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. W świetle tego przepisu, aby określony zasób majątkowy mógł być uznany za aktywa danej jednostki, musi ona nad nim sprawować kontrolę.

Oświadczenia właścicieli samochodów osobowych nie spełniają ustawowych wymogów, które pozwoliłyby uznać, że objęte nimi auta za dostępne aktywa skarżącego. Korzystający z obcych środków trwałych musi wejść w ich posiadanie na podstawie umowy, a więc w następstwie czynności prawnej wymagającej złożenia co najmniej dwóch oświadczeń woli. Ponadto zawarcie umowy, na podstawie której przedsiębiorca staje się użytkownikiem obcych środków trwałych, jest wymogiem koniecznym, jednakże niewystarczającym, aby stanowiące przedmiot umowy środki trwałe mogły być zaliczone do aktywów trwałych korzystającego.

Umowa musi bowiem dodatkowo spełniać co najmniej jeden z warunków wymienionych w punktach 1 - 7 przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości.

Sąd podkreślił też, że skarżący nie miał racji, twierdząc, że zapisy umowy łączącej strony winny być ocenione według zgodnej woli stron i celu, dla jakiego jest zawarta, a nie poprzez pryzmat prawa administracyjnego. Na żadnym etapie postępowania skarżący nie wskazał, jaką treść miałyby mieć ewentualne umowy łączące skarżącego z właścicielami pojazdów, które zresztą nie zostały przedłożone do akt sprawy.

Aby określony zasób majątkowy mógł być uznany za aktywa danej jednostki, musi ona nad nim sprawować kontrolę

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl

Art. 5 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 z późn. zm.).

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/10.