Czy szpital opłaci pobyt chorego

Już drugi rok istnieje luka w prawie. Ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. nr 112, poz. 654 z późn. zm.) określająca świadczenia przysługujące pacjentowi nie zawiera normy prawnej, z której wynikałby obowiązek szpitala do zapewnienia pacjentom zakwaterowania i wyżywienia. Zwrócił na to uwagę rzecznik praw obywatelskich w wystąpieniu z 17 września 2012 r. do ministra zdrowia (sygnatura RPO/710359/12/V/1018.1.3.Rz). Jego zdaniem luka odnosi się do ważnego dla pacjentów zakresu świadczeń opieki zdrowotnej. Dlatego rzecznik domaga się nowelizacji ustawy, zwłaszcza że taki obowiązek przewidywała poprzednio obowiązująca ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. nr 164 z 2008 r., poz. 1027 z późn. zm.). Była w niej mowa o świadczeniach towarzyszących, czyli zakwaterowaniu i wyżywieniu w zakładzie opieki zdrowotnej całodobowej lub całodziennej oraz usługach transportu sanitarnego.

Brak tej normy prawnej wywołuje wątpliwości co do uprawnień pacjentów podczas leczenia w placówce służby zdrowia. Można się zastanawiać, czy oznacza, że teraz szpitale mają prawo pobierać pieniądze jak za nocleg w hotelu, a wyżywienie powinna dostarczać chorym rodzina. To z kolei byłoby sprzeczne z uprawnieniami obywateli, które gwarantuje im konstytucja.

Przypomnijmy, że art. 68 Konstytucji RP nakłada na władze publiczne obowiązek zapewnienia obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.

- Natomiast do określenia warunków i zakresu udzielania świadczeń upoważnia ustawa zwykła - zwraca uwagę rzecznik praw obywatelskich.

Luka w ustawie spowodowała, że również obowiązujące obecnie akty wykonawcze wydane do niej ograniczają się tylko do określenia wykazów świadczeń gwarantowanych, poziomu lub sposobu finansowania danego świadczenia gwarantowanego oraz warunków jego realizacji, w tym dotyczących personelu medycznego i wyposażenia w sprzęt oraz w aparaturę medyczną, a także wskazania poziomu finansowania przejazdu środkami transportu sanitarnego.

RPO zwraca też uwagę, że ustawodawca nie wskazał, iż szpital ma obowiązek zapewnić pacjentom pomieszczenia i wyżywienia odpowiedniego do stanu zdrowia. O istnieniu tego obowiązku nie można mówić tylko interpretując inne przepisy, skoro ustawodawca wskazał wprost na istnienie takiego obowiązku w przepisach o zakładach opiekuńczo-leczniczych i zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych. Tym bardziej że posługują się one różnymi sformułowaniami.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

dgp@infor.pl