Członek zarządu powiatu nie zawsze może głosować

Interes prawny może mieć podstawy zarówno w przepisach prawa materialnego, przepisach prawa procesowego jak i w przepisach prawa ustrojowego.

Jan K. wniósł skargę na zarząd powiatu. Podczas podejmowania uchwały w tej sprawie głosowali radni powiatu będący jednocześnie członkami zarządu. Wojewoda dolnośląski stwierdził nieważność tej uchwały. Zdaniem wojewody radni mieli interes prawny w tym, by skargę na samych siebie (czyli zarząd) uznać za bezzasadną. Wojewoda zauważył ponadto, że na ogólną liczbę dwudziestu głosujących, za przyjęciem uchwały głosowało dziesięciu radnych, w tym trzech członków zarządu, przeciwko - siedmiu, jeden wstrzymał się od głosu, a dwóch nie uczestniczyło w głosowaniu. Gdyby więc od głosów za odliczyć trzy głosy członków zarządu, to nie byłoby większości do skutecznego podjęcia uchwały o uznaniu skargi Jana K. za bezzasadną. Powiat zaskarżył ww. rozstrzygnięcie nadzorcze do sądu administracyjnego. Wrocławski sąd uznał ją za bezzasadną. Sąd ten zauważył, że standardem obowiązującym w szeroko rozumianej procedurze administracyjnej, w tym także w jednoinstancyjnym postępowaniu ze skargi powszechnej, jest dążenie do obiektywnego rozpatrzenia skargi przez organ wyższego stopnia lub organ sprawujący nadzór nad organem podległym, którego zdań lub działalności dotyczy skarga. Bez względu więc na to, czy skarga dotyczy organu monokratycznego, czy też kolegialnego, osoba piastująca funkcję w każdym z tych organów nie powinna uczestniczyć w podejmowaniu aktu oceniającego działalność organu. Na takim fundamencie wzniesiono proceduralne instytucje wyłączenia pracownika (art. 24 k.p.a.) i organu (art. 25 k.p.a.). Myśl ta nieobca jest również unormowaniu zawartemu w art. 21 ust. 7 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592 z późn. zm.), według którego radny powiatu nie może brać udziału w głosowaniu, jeżeli dotyczy to jego interesu prawnego. Zdaniem wrocławskiego sądu właściwe rozpatrzenie skargi powszechnej na działalność zarządu powiatu uzasadnia wyłączenie z głosowania rady powiatu członków zarządu zasiadających jednocześnie w radzie powiatu. Niezastosowanie dyspozycji art. 21 ust. 7 ustawy o samorządzie powiatowym w rozpoznawanej sprawie (zwłaszcza przy uwzględnieniu liczby głosujących oraz wyników głosowania z udziałem członków zarządu) dawało wojewodzie dolnośląskiemu dostateczne podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Orzeczenie zaskarżone zostało do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ten uznał je za niezasadne i skargę kasacyjną oddalił.

W zaskarżonym wyroku sąd przeprowadził w pełni prawidłową wykładnię art. 21 ust. 7 ustawy o samorządzie powiatowym. Artykuł 21 ust. 7 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, że podstawą pozbawienia radnego udziału w głosowaniu jest wystąpienie w sprawie będącej przedmiotem głosowania - interesu prawnego radnego. Interes prawny, jak zasadnie wywodzono w zaskarżonym wyroku, może mieć podstawy zarówno w przepisach prawa materialnego, przepisach prawa procesowego, jak i w przepisach prawa ustrojowego. Dla osób wykonujących funkcje publiczne nie tylko znaczenie prawne ma interes majątkowy, ale również wynikający z regulacji prawnej interes prawny rzetelnego sprawowania urzędu publicznego. Nie ma zatem podstaw do ograniczenia zakresu pojęcia interesu prawnego wyłącznie do spraw związanych z uprawnieniami lub obowiązkami materialnoprawnymi. Interes prawny to interes w regulacji ustrojowej sprawowania rzetelnego urzędu. Negatywna ocena sprawnego i rzetelnego sprawowania urzędu podważa wiarygodność, a tym samym wpływa na uprawnienia ustrojowe jednostki (np. wybory w następnej kadencji).

z 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1446/12.

Oprac. Leszek Jaworski