Komentarz

Właściwa dyscyplina w gospodarowaniu publicznym groszem to podstawowa sprawa, zwłaszcza w czasie kryzysu. Dlatego osoby zajmujące się tymi zagadnieniami są na cenzurowanym, a w razie popełnienia błędów odpowiadają za nieprawidłowości. W takiej sytuacji czeka ich też zazwyczaj postępowanie przed komisją orzekającą, a często także rozprawa. W dzisiejszej części komentarza piszemy właśnie o przebiegu rozpraw. Chociaż wiele wyjaśnień dotyczy przede wszystkim składu orzekającego, jednak i ci, którzy mogą uczestniczyć w rozprawach jako obwinieni, powinni się z tymi przepisami zapoznać, bo mogą dzięki temu odpowiednio przygotować sie do udziału w postępowaniu przed składem orzekającym.

Rozprawa to kluczowy etap postępowania o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jej efektem powinno być wydanie rozstrzygnięcia. Nad jej prawidłowym przebiegiem czuwa przewodniczący składu orzekającego. To on decyduje m.in. o jej terminie. Rozprawa, w przeciwieństwie do posiedzenia komisji, jest jawna. To znaczy, że każda zainteresowana osoba może się jej przysłuchiwać. Gdzie szukać wobec tego stosownych informacji? Są one podawane na co najmniej 7 dni wcześniej w siedzibie komisji, w miejscu, do którego mają dostęp również osoby z zewnątrz. Także obwiniony powinien otrzymać zawiadomienie co najmniej na 7 dni przed terminem rozprawy. Jeśli ten obowiązek nie został dotrzymany, to należy posiedzenie odroczyć.

Tylko w szczególnych sytuacjach może dojść do wyłączenia jawności rozprawy. Natomiast jeżeli obwiniony (lub jego obrońca) nie chce w niej uczestniczyć, to ma do tego prawo. Jeśli jednak zdecyduje się na uczestnictwo, to przewodniczący ma obowiązek pouczyć go o prawie odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania. Przepisy określają też dokładnie sposób składania wyjaśnień, oświadczeń i wniosków. Jeżeli wniosek jest oddalany, następuje to w formie postanowienia.

Podczas rozprawy można również przesłuchiwać świadków. Następuje to po złożeniu wyjaśnień przez obwinionego. Co ważne, przesłuchanie prowadzi się pod nieobecność tych świadków, którzy jeszcze zeznań nie składali. Przewodniczący składu sędziowskiego ma prawo uchylać pytania, gdy uzna, że nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Na tym etapie stronom przysługuje także prawo do wnioskowania o uzupełnienie materiału dowodowego, mogącego mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Jeśli taka konieczność zachodzi, rozprawę odracza się na czas niezbędny do tego uzupełnienia.

Komisja orzekająca rozstrzyga wprawdzie sprawę w granicach wniosku o ukaranie, ale w toku rozprawy może uznać, że opisany przez rzecznika dyscypliny finansów publicznych czyn można zakwalifikować inaczej. W takiej sytuacji przewodniczący składu orzekającego informuje o tym obecne na rozprawie strony i na wniosek obwinionego lub jego obrońcy może odroczyć rozprawę. Jeśli obwiniony i obrońca nie stawili się - odroczenie jest obligatoryjne.

Na zakończenie rozprawy przewodniczący podaje ustnie motywy wydania rozstrzygnięcia. Na pisemne uzasadnienie jest 21 dni od ogłoszenia orzeczenia. Na wniesienie (na piśmie) zażalenia i odwołania jest, co do zasady, 14 dni od doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Robi się to za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wiele więcej na ten temat znajdą Państwo w dzisiejszej części komentarza. Dodatkowym atutem publikacji jest to, że autorzy, wyjaśniając skomplikowane kwestie, przytaczają bogaty dorobek Głównej Komisji Orzekającej.

Autorami publikacji są uznani eksperci, zawodowo zajmujący się dyscypliną finansów publicznych.

@RY1@i02/2012/187/i02.2012.187.08800010a.802.jpg@RY2@

Zofia Jóźwiak, redaktor prowadzący

Zofia Jóźwiak

redaktor prowadzący