MEN jest przeciwny przekazywaniu przedszkoli spółkom

Samorządy, które przekazują przedszkola do prowadzenia spółkom przez siebie tworzonym, obchodzą prawo. Takie stanowisko reprezentuje resort edukacji narodowej.

Ministerstwo Edukacji Narodowej uważa, że powoływanie przez gminy spółek w celu przekazania im prowadzenia przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów należy ocenić jako działanie naruszające przepisy art. 5 ust. 5 oraz art. 104 ust.1 i art. 105 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572, z późn. zm.).

Zakładane i prowadzenie publicznych przedszkoli, w tym z oddziałami integracyjnymi, przedszkoli specjalnych oraz innych form wychowania przedszkolnego należy do zadań własnych gmin. Prowadzenie szkół podstawowych przeszło 1 stycznia 1994 r. do obowiązkowych zadań własnych gmin - zgodnie z art. 104. ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Natomiast prowadzenie przedszkoli stało się zadaniem obowiązkowym gmin od 1 stycznia 1992 r.

Resort edukacji w swoim stanowisku powołuje się też na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 grudnia 2006 r., sygn. akt l OSK 1377/06. NSA orzekł m.in., że podejmując w ramach decentralizacji funkcji państwa decyzję o przekazaniu gminom zakładania i prowadzenia publicznych szkół podstawowych i przedszkoli z 1 stycznia 1994 r., ustawodawca określił jednocześnie charakter przekazanych przez państwo zadań jako obowiązkowe zadania własne gmin (art. 104 ust. 1 i art. 105 ustawy oświatowej).

W związku z powyższym art. 5 ust. 5 ustawy oświatowej mówiący, że zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli, szkół podstawowych oraz gimnazjów należy do zadań własnych gmin, należy rozumieć w sposób jednoznaczny, iż podmiotem obowiązanym do zakładania i prowadzenia publicznych szkół podstawowych, gimnazjów i przedszkoli jest gmina. Obowiązek gminy polegający na zakładaniu i prowadzeniu publicznych placówek oświatowych nie może być przekazany odrębnej osobie prawnej.

Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 maja 2006 r., sygn. akt l SA/Wa 1818/05 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z 20 września 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 453/11.

Zdaniem MEN jednostki samorządu mogą współpracować z innymi podmiotami przy wykonywaniu swych zadań, ale współpraca ta nie może prowadzić do wyzbycia się przez nie odpowiedzialności za realizację obowiązkowych zadań. Ponadto opisane na wstępie działania resort ocenia jako zmierzające do obejścia prawa, przede wszystkim ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674, z późn. zm.). Przepisy te w pełnym zakresie obowiązują nauczycieli zatrudnionych w szkołach publicznych prowadzonych przez j.s.t., natomiast nauczycieli szkół publicznych prowadzonych przez osoby prawne niebędące j.s.t. w zakresie ograniczonym.

Obowiązek gminy polegający na zakładaniu i prowadzeniu publicznych placówek oświatowych nie może być przekazany odrębnej osobie prawnej

Źródło:

Stanowisko Ministerstwa Edukacji Narodowej (DAKW-WOKO/AAS-5015-152/12) przekazane prezesowi Związku Nauczycielstwa Polskiego 11 czerwca 2012 roku.

Opracował Artur Radwan