Pracownik ochrony musi spełnić wymóg niekaralności

Jeżeli wykonywanie licencjonowanej pracy wymaga spełnienia warunku nałożonego ustawą, jak ma to miejsce na podstawie art. 26 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 27 ust. 2 ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób oraz mienia (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 145, poz. 1221 ze zm. - dalej: ustawa o ochronie osób) w odniesieniu do pracowników ochrony fizycznej, to cofnięcie licencji z tego powodu, że zainteresowany przestał spełniać ten warunek, nie może być uznane za naruszające prawo.

Skarżący posiadał licencję pracownika ochrony drugiego stopnia od 2000 r. Komendant wojewódzki policji uzyskał jednak informację o skazaniu skarżącego przez sąd karny na karę 12 miesięcy ograniczenia wolności. Z uwagi na te okoliczności organ cofnął skarżącemu licencję.

Na skutek odwołania decyzja została utrzymana przez komendanta głównego policji, który uznał, że skarżący nie spełnia wymogu niekaralności przewidzianego przez przepis art. 27 ust 2. pkt 1 ustawy o ochronie osób z uwagi na fakt skazania go za przestępstwo umyślne.

W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego podnoszono, że decyzja narusza prawo do wykonywania pracy zagwarantowane przez Konstytucję RP. Skarżący wyjaśnił, że odbył już karę, na którą został skazany, a ponadto jego wniosek o ułaskawienie został przesłany do Ministerstwa Sprawiedliwości.

WSA, oddalając skargę, wskazał, że stosownie do przepisu art. 31 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie organ zobowiązany jest do cofnięcia wskazanej licencji, w sytuacji gdy pracownik ochrony nie spełnia (przestał spełniać) warunku niekaralności za przestępstwo umyśle, określonego w przepisie art. 26 ust. 2 pkt 5 ustawy. Skoro skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za takie przestępstwo, organy administracyjne słusznie cofnęły mu licencję pracownika ochrony. W sytuacji wydania takiego wyroku przeciwko pracownikowi ochrony nie została przewidziana możliwość zachowania skazanemu licencji.

W konkluzji WSA stwierdził, że to nie rozstrzygnięcie organu ogranicza skarżącemu możliwość wykonywania pracy pracownika ochrony, lecz popełniony przez niego czyn karalny.

W skardze kasacyjnej skarżący podniósł, że został skazany na karę ograniczenia wolności, która nie jest karą izolacyjną i w założeniu ustawodawcy ma być orzekana w odniesieniu do występków, których stopień społecznej szkodliwości nie jest znaczny. Podkreślił przy tym, że sąd karny pozytywnie ocenił postępowanie skazanego przy wykonaniu orzeczonej kary i postanowił zwolnić go z odbywania reszty kary, uznając ją za wykonaną w całości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

NSA wyjaśnił, że stosownie do art. 26 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie osób, dla wydania licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia niezbędne jest, aby osoba o nią wnioskująca nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne. Taki sam wymóg dotyczy osób ubiegających się o wydanie licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia (art. 27 ust. 2 ustawy o ochronie). Wymóg niekaralności za przestępstwo umyślne obowiązuje zarówno na etapie ubiegania się o licencję, jak też trwa po jej uzyskaniu. Co istotne, brak jest w tym przepisie przesłanki stanowiącej, że przestępstwo popełnione przez pracownika ochrony powinno być skierowane przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.

Zdaniem NSA - ustawodawca, uznając że obowiązków pracownika ochrony nie może wykonywać osoba karana za przestępstwo umyślne, w art. 31 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie nałożył na komendanta wojewódzkiego policji obowiązek cofnięcia licencji osobie, która nie spełnia warunku m.in. z art. 26 ust. 2 pkt 5 tej ustawy. Przepis ten skonstruowany jest na zasadzie związania administracyjnego, co nie daje organom policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania dyspozycji przepisu w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego.

NSA wskazał, że skarżący posiadający licencję pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo wskazane w art. 209 par. 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.), które można popełnić jedynie umyślnie. Stwierdzenie powyższego faktu przez organ licencyjny skutkować zatem musiało wszczęciem postępowania w sprawie o cofnięcie przyznanej skarżącemu licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia.

NSA dodał, że z faktu legalnego zastosowania przewidzianej prawem instytucji cofnięcia wcześniej przyznanego uprawnienia nie można wywodzić naruszenia konstytucyjnego prawa do wykonywania pracy osoby, która to prawo utraciła. W przypadku gdy wykonywanie licencjonowanej pracy wymaga spełnienia warunku nałożonego ustawą, cofnięcie licencji z tego powodu, że zainteresowany przestał warunek ten spełniać, nie może być uznane za naruszające prawo.

z 9 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1221/10.

KOMENTARZ EKSPERTA

asystent sędziego NSA

Przedstawione zagadnienie wpisuje się w utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych. Zawód pracownika ochrony podlega precyzyjnej reglamentacji administracyjnej. Ze względu na jego specyfikę istnieje wymóg uzyskania licencji pracownika ochrony pierwszego i drugiego stopnia. Mogą go zatem wykonywać osoby spełniające określone w ustawie wymogi. Jednym z nich jest niekaralność za przestępstwa umyślne. Warunek niekaralności dotyczy każdego rodzaju przestępstwa popełnionego z winy umyślnej. Nie jest zatem wymagane, by popełnienie przestępstwa było związane z wykonywaniem zadań pracownika ochrony. Osoba skazana za przestępstwo umyślne nie może otrzymać licencji, a posiadająca licencję traci ją, nie czyniąc zadość jednemu z bezwzględnych warunków, od których spełnienia ustawa uzależnia jej wydanie. Wobec skazania prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo umyślne organ jest zobowiązany stwierdzić, że osoba taka przestała spełniać warunek niekaralności za tego rodzaju przestępstwa wymagany w art. 26 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie osób i mienia od ubiegających się o wydanie licencji pracownika ochrony fizycznej. Następnie zaś - na podstawie art. 31 ust. 2 pkt 1 tej ustawy - organ wydaje decyzję o cofnięciu licencji. Dla potrzeb postępowania administracyjnego o cofnięcie licencji pracownika ochrony fizycznej, jak i postępowania przed sądem administracyjnym bez znaczenia pozostają motywy sądu karnego, jakimi kierowano się, wydając wyrok skazujący, gdyż w sprawie przed organem administracji decydujący jest sam fakt prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne.