Pacjent bez dowodu ubezpieczenia nie dostanie tańszych leków

Ubezpieczonemu, który nie jest w stanie udokumentować swoich uprawnień do tańszych leków refundowanych, lekarz przepisze je ze 100 proc. odpłatnością. Taką zmianę przewiduje rozporządzenie ministra zdrowia z 8 marca 2012 r. w sprawie recept lekarskich, które weszło w życie 10 marca. Zgodnie z nowymi regulacjami pacjent, któremu lekarz będzie wypisywał receptę na lek refundowany, musi okazać aktualny dowód ubezpieczenia. Jeżeli go przy sobie nie posiada lub nie wydał mu go jego pracodawca, chcąc uzyskać leki refundowane ze zniżką, musi wrócić do gabinetu lekarskiego z tym dokumentem. W przeciwnym wypadku lekarz w polu recepty zamiast nr oddziału NFZ wpisze X. Będzie to oznaczać, że chory zapłaci za leki 100 proc. ich ceny. Tej danej nie można bowiem skorygować w aptece.

Nowe kategorie

Przepisy wprowadzają dwa nowe oznaczenia, które będą pojawić się na recepcie: X dla leków pełnopłatnych oraz P dla produktów refundowanych, wydawanych z najniższą odpłatnością. Może to spowodować chaos i pomyłki lekarzy, bo jeszcze w grudniu litera P na druku recepty odnosiła się do leków stosowanych w leczeniu przewlekłym. Ponadto leki refundowane mogą być nadal wydawane pacjentowi: bezpłatnie (symbol B), za odpłatnością ryczałtową (oznaczenie R), a także za odpłatnością w wysokości 30 albo 50 proc. ich limitu finansowania. Przy czym bezpłatność produktu dla pacjenta jest pojęciem umownym, ponieważ w rzeczywistości lek jest wydawany mu bezpłatnie tylko do wysokości ustalonego przez ministra zdrowia limitu finansowania. Kwotę różnicy między tą wysokością a sztywną ceną detaliczną ubezpieczony musi zapłacić z własnej kieszeni. Również opłata ryczałtowa (w wysokości 3,20 zł) obowiązuje tylko do wysokości poziomu finansowania, a kwotę ponad to pacjent musi zapłacić sam. Lekarz powinien oznaczyć odpłatność poprzez wpisanie na druku odpowiedniego symbolu: B, R, X lub P. Jednorazowo można przepisać ilość farmaceutyku odpowiadającą dwóm najmniejszym opakowaniom danego środka. Lekarz wypisze choremu maksymalnie trzy recepty, a łączna dawka leku powinna wystarczyć do przeprowadzenia 90- dniowej kuracji. Jedyny wyjątek od tej zasady stanowią środki antykoncepcyjne. W ich przypadku pacjentka może uzyskać maksymalnie sześć recept (ilość środka wystarczająca do półrocznego stosowania).

Poprawki w aptece

Zgodnie z nowymi regulacjami poprawek na recepcie może dokonywać lekarz, który wystawił ten dokument. Odstępstwo od tej zasady przewiduje par. 16 rozporządzenia. W pewnych ściśle określonych sytuacjach może poprawić receptę farmaceuta, który realizuje ją w aptece. Uprawnienia aptekarza do korekt na druku, w porównaniu z poprzednio obowiązującymi (przed 10 marca) przepisami, zostały jednak znacznie ograniczone. Przede wszystkim farmaceuta nie może poprawić informacji o ubezpieczeniu pacjenta (pozwalało na to poprzednie rozporządzenie o receptach). Jeżeli lekarz wypisał choremu dokument bez zniżki, bo ten nie miał przy sobie podczas wizyty dokumentu potwierdzającego ubezpieczenie zdrowotne, w aptece nie będzie można tego zmienić. Farmaceuta może poprawić lub dopisać tylko niektóre dane dotyczące pacjenta. Poprawki mogą dotyczyć imienia i nazwiska chorego, jego adresu, numeru PESEL, a w przypadku cudzoziemca - numeru paszportu lub innego dokumentu, jeżeli lekarz wpisał go błędnie lub nieczytelnie. Aptekarz w takiej sytuacji wpisze właściwe dane na odwrotnej stronie recepty, dokonując przy nich parafki.

Kod można zmienić

Farmaceuta może poprawić w taki sam sposób także kod dodatkowych uprawnień pacjenta do korzystania ze zniżek na leki, wynikający np. z tego, że chory jest inwalidą wojennym czy nie ukończył 18 lat życia. Wyżej wskazane rozporządzenie przewiduje dziewięć rodzajów takich uprawnień, a do każdego z nich przypisany jest odrębny kod. Aptekarz określi je na podstawie przedłożonych przez pacjenta odpowiednich dokumentów (np. legitymacji czy zaświadczeń). Po skorygowaniu tych danych farmaceuta wyda lek za odpłatnością uwzględniającą zniżki przysługujące danemu pacjentowi. Innym parametrem, który w przypadku pomyłki lekarza można zmienić w aptece, jest wiek chorego, którego nie da się ustalić na podstawie numeru PESEL. Farmaceuta będzie mógł to zrobić wyłącznie w stosunku do pacjentów, którzy nie ukończyli 18 lat i nie posiadają dowodu osobistego. Aptekarz może dokonać takich poprawek na podstawie innego dokumentu potwierdzającego wiek danej osoby, np. prawa jazdy lub legitymacji szkolnej. Możliwe jest także skorygowanie na recepcie pewnych danych dotyczących lekarza, który ją wystawił. Jeżeli został na niej wpisany w sposób nieczytelny lub niezgodny z ww. rozporządzeniem np. numer prawa wykonywania zawodu medyka, aptekarz poprawi go na podstawie posiadanej przez siebie wiedzy. Może także dokonać korekty danych zawartych na zleceniu na lek refundowany, który lekarz wystawił dla siebie lub rodziny.

Różne opłaty

Zgodnie z nowymi zasadami refundacji, które obowiązują od 1 stycznia 2012 r., lekarze muszą określać na recepcie poziom odpłatności ponoszonej przez pacjentów za leki refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Ten sam farmaceutyk może występować na liście więcej niż jeden raz i mieć różne poziomy odpłatności. Wypisujący lek na dane schorzenie powinien każdorazowo sprawdzić, czy w leczeniu wskazanej choroby dany specyfik jest refundowany i do jakiej wysokości. Lekarze uznali to za zbędny obowiązek biurokratyczny. Minister zdrowia znowelizował ustawę z 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, czyli tzw. refundacyjną (Dz.U. nr 122, poz. 696), łagodząc te wymogi. Analogiczne modyfikacje zostały wprowadzone do rozporządzenia w sprawie recept lekarskich. Lekarze częściowo zostali zwolnieni z obowiązku określania odpłatności na recepcie. Nie będą musieli zamieszczać takiej adnotacji na druku, jeśli dany lek występuje na liście refundacyjnej tylko raz i z jednym poziomem odpłatności. Jeżeli w takim przypadku nie zostało to na recepcie wskazane, farmaceuta wydając lek pacjentowi, pobierze opłatę w wysokości określonej na wykazie ministra zdrowia (tzn. z przysługującą choremu zniżką). Lekarz ma natomiast obowiązek zamieszczenia na druku adnotacji o poziomie refundacji w sytuacji, gdy dany środek występuje na liście refundacyjnej w więcej niż jednej odpłatności. Jeżeli takiej informacji medyk na druku nie wpisał, nie może zrobić tego farmaceuta w aptece. Warto dopilnować, aby data ta recepcie została umieszczona przez lekarza. W przeciwnym wypadku aptekarz pobierze od chorego najwyższą możliwą opłatę. Tym samym pacjent utraci prawo do zniżki.

Rozporządzenie określa też nowy wzór recepty. Druki obowiązujące dotychczas mogą być stosowane, jednak nie dłużej niż do końca grudnia 2012 roku. Nie ma jednak możliwości naniesienia na takiej recepcie w części Choroby przewlekłe znaku P.

Korygowanie danych

● imię i nazwisko, adres, numer PESEL pacjenta

● kod dodatkowych uprawnień pacjenta

● błędne dane o wieku chorego, jeśli ten nie ukończył 18 lat i nie posiada dowodu osobistego

● dane dotyczące lekarza, który wypisał receptę: może poprawić błąd w numerze prawa wykonywania zawodu

● dane dotyczące lekarza, który wypisał receptę dla siebie lub rodziny

● zostanie zrealizowany wyłącznie ze 100 proc. odpłatnością i tylko w aptece, w której został sporządzony

● powinien zawierać adres apteki, dane pacjenta, nazwę leku, jego postać farmaceutyczną, dawkę i ilość, termin realizacji, datę wystawienia i numer ewidencyjny recepty, której odpis dotyczy, imię, nazwisko oraz podpis farmaceuty, który sporządził odpis recepty

Jak oznaczany jest na recepcie poziom odpłatności

● Jeżeli lek jest na liście refundacyjnej w jednej odpłatności - nie wpisuje się jej na recepcie, pacjent otrzymuje środek ze zniżką przewidzianą na liście refundacyjnej.

● Gdy środek na liście tej występuje w więcej niż jednej odpłatności, lekarz może:

- wpisać symbol P - pacjent otrzyma środek z najniższą możliwą opłatą

- nie wpisywać poziomu odpłatności - chory zapłaci najwyższą możliwą cenę

- wpisać odpłatność podaną na liście refundacyjnej

● Jeśli produkt jest nierefundowany - lekarz wpisuje symbol X, a pacjent płaci 100 proc. jego ceny

Beata Lisowska

beata.lisowska@infor.pl

Podstawa prawna

Par. 6 ust. 1 pkt 6 i 7, par. 16 oraz 31 rozporządzenia ministra zdrowia z 8 marca 2012 r. w sprawie recept lekarskich (Dz.U. nr 260).