Przedsiębiorcę obowiązują nowe zasady ustalania stawek

Z treści art. 129 ust. 1 i 3 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. 2009 r., nr 201, poz. 1540 ze zm.) wynika, że do działalności podjętej pod rządem ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych mają dalej zastosowanie przepisy tej ustawy, z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej przez art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.

Naczelnik urzędu celnego cofnął przedsiębiorcy rejestrację automatu do gier o niskich wygranych. W wyniku przeprowadzonej kontroli uznano bowiem, że znajdujący się w jednym z punktów automat umożliwiał grę za stawki wyższe, niż dopuszczał to przepis art. 2 ust. 2b ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j. Dz.U z 2004 r., nr 4, poz. 27 z późn. zm.). W uzasadnieniu organ powołał się na opinię biegłego sporządzoną w ramach postępowania prowadzonego przez prokuraturę oraz przeprowadzony w dniu kontroli eksperyment. Polegał on na sprawdzeniu, za jakie konkretnie stawki umożliwiał automat grę.

Decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy. Przeprowadzona kontrola i opinia biegłego pozwoliły przyjąć, że skontrolowany automat umożliwiał grę za stawki przekraczające 0,07 euro - wyższe niż dopuszczał przepis art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Wojewódzki sąd administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy. Wskazał, że w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o grach i zakładach wzajemnych z 1992 r. Zdaniem sądu organ celny ma prawo żądać od przedsiębiorcy przeprowadzenia na jego koszt badań kontrolnych automatów i urządzeń do gier przez jednostkę badającą. W sprawie organ celny skorzystał z opinii biegłego, w której jednoznacznie stwierdzono, że automat do gier nie był zgodny z przepisami ustawy z 1992 r.

W skardze kasacyjnej przedsiębiorca podniósł, że obie decyzje wydano na błędnej podstawie prawnej, tj. art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Została ona uchylona kilka tygodni przed wszczęciem z urzędu postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną. Wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte pod rządami nowej ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, która weszła w życie 1 stycznia 2010 r. Przepis art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych stanowi, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. W ust. 3 tego artykułu określono natomiast, że przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.

Z treści art. 129 ust. 1 i 3 wynika więc, że do działalności podjętej pod rządem ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych znajdują zastosowanie przepisy tej ustawy, z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej przez ust. 3 art. 129 ustawy o grach hazardowych. W rozpatrywanej sprawie zatem materialnoprawną podstawą oceny wymagań dotyczących gier prowadzonych na automatach należących do przedsiębiorcy powinien stanowić przepis art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, a nie przepis art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych z 1992 r.

NSA dodał, że w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzenia gier i zakładów wzajemnych, warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium Polski jest rejestracja takiego automatu lub urządzenia na podstawie jego badania przeprowadzonego przez tzw. jednostkę badającą, upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Badanie to polega na ustaleniu, czy konstrukcja automatu lub urządzenia zapewnia m.in. prawidłowe ustalenia wartości maksymalnej stawki i uniemożliwia przekraczanie wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane, prawidłowe ustalenie wartości jednorazowej wygranej i uniemożliwia uzyskanie jednorazowej wygranej w kwocie wyższej niż 15 euro, o której mowa w art. 2 ust. 2b ustawy (obecnie w kwocie określonej w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych). Z przepisów tych wynika, że podstawą rejestracji automatu może być wyłącznie dowód potwierdzający spełnienie przez automat określonych prawem wymagań w postaci badania tzw. jednostki badającej, a nie jakikolwiek inny dowód, np. opinia biegłego albo eksperyment funkcjonariusza celnego.

z 29 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1262/11.

KOMENTARZ EKSPERTA

asystent sędziego NSA

W świetle art. 129 ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń. Zgodnie zaś z art. 135 zezwolenia te mogą być zmieniane na zasadach określonych w ustawie przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z pewnymi zastrzeżeniami. Jednym z nich jest to, że w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Przepisy ustawy o grach hazardowych nie zostały przekazane przez Polskę Komisji Europejskiej w celu ich notyfikacji. Aktualnie w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej znajdują się trzy pytania prejudycjalne krajowego sądu administracyjnego. Chodzi o to, czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji, należy taki przepis ustawowy, który zakazuje wydawania zezwoleń na prowadzenie tego rodzaju działalności, przedłużania zezwoleń już istniejących, a także zmiany miejsca urządzania gry. Od odpowiedzi TSUE zależy dalszy los tych spraw. Wystarczy dodać, że skutkiem niedopełnienia obowiązku notyfikacji jest pozbawienie przepisów technicznych mocy wiążącej wobec uczestników obrotu prawnego, a co za tym idzie - niemożność ich stosowania przez organy administracji.