Najpierw ślubowanie, potem możliwa rezygnacja

Kandydat na wójta (burmistrza, prezydenta miasta) biorący udział w drugiej turze, który uzyskał również mandat radnego, może złożyć ślubowanie radnego przed dokonaniem wyboru na wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Gdy zostanie wybrany na włodarza, jego mandat radnego wygaśnie z mocy prawa z chwilą wyboru - wyjaśnia Państwowa Komisja Wyborcza w piśmie z 25 listopada 2014 r. (znak: ZPOW-703-1443/14, WWW.pkw.gov.pl).

Samodzielna decyzja

Kandydat na włodarza i rajcę dla którego głosowanie w obu przypadkach było pozytywne, może też sam zdecydować, który urząd chce objąć. Może zrzec się mandatu radnego albo wójta. Oświadczenie w tej sprawie powinien złożyć komisarzowi wyborczemu. W takiej sytuacji termin do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu biegnie od dnia otrzymania oświadczenia.

W przypadku wybrania danej osoby zarówno na wójta (burmistrza i prezydenta miasta), jak i na radnego, wygaśnięcie tego drugiego mandatu komisarz wyborczy stwierdza w terminie 14 dni od dnia podania do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej swojego obwieszczenia o wynikach wyborów.

Gdy kandydat wybrał mandat wójta, a pretendował jeszcze na radnego w radzie miasta na prawach powiatu (radzie powiatu lub sejmiku województwa), po stwierdzeniu przez komisarza wyborczego wygaśnięcia mandatu radnego komisarz powinien pisemnie zawiadomić następną osobę z tej samej listy. Chodzi o osobę, która w wyborach uzyskała kolejno największą liczbę głosów, a nie utraciła prawa wybieralności o pierwszeństwie obsadzenia do mandatu.

Zrzeczenie się pierwszeństwa

Kandydat ten może zrzec się pierwszeństwa do obsadzenia mandatu na rzecz kandydata z tej samej listy, który uzyskał kolejno największą liczbę głosów. Oświadczenie to powinno być zgłoszone komisarzowi wyborczemu na piśmie w ciągu trzech dni od daty doręczenia zawiadomienia o przysługującym mu pierwszeństwie do mandatu. Pouczenie o tym powinno być zawarte w zawiadomieniu przekazanym przez komisarza wyborczego.

Dopiero po upływie tego terminu (nawet jeżeli kandydat wcześniej potwierdzi chęć objęcia mandatu) komisarz wyborczy może wydać postanowienie o jego wstąpieniu w skład rady. Należy przy tym mieć na uwadze, że zgodnie z art. 384 par. 1 kodeksu wyborczego od uchwały rady i postanowienia komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia uchwały albo postanowienia. Zatem w przypadku wygaśnięcia mandatu radnego ze wskazanych wyżej przyczyn postępowanie w sprawie wstąpienia następnego kandydata w skład rady może rozpocząć się dopiero po upływie tego terminu, a w przypadku wniesienia skargi do sądu - po uprawomocnieniu się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę.

Złamanie zakazów

PKW podkreśla, że organy wyborcze nie są uprawnione do zajmowania stanowiska w sprawie ewentualnego wygaśnięcia mandatu radnego z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności oraz w sprawie ewentualnych urlopów bezpłatnych radnych.

W sprawach tych wygaśnięcie mandatu stwierdza właściwa rada. Dlatego stanowisko w tym zakresie powinny zająć służby prawne danego urzędu oraz organy nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego, a w szczególności wojewoda.

WAŻNE

Kandydat na włodarza i rajcę może zrzec się pierwszeństwa do obsadzenia mandatu na rzecz kandydata z tej samej listy, który uzyskał kolejno największą liczbę głosów

Leszek Jaworski

 dgp@infor.pl