Przed pozwem do sądu sprzeciw do komisji

Osoba ubiegająca się o rentę, aby nabyć do niej uprawnienia, musi uzyskać orzeczenie lekarza orzecznika ZUS stwierdzające niezdolność do pracy. Poświadcza ono także inne okoliczności niezbędne do przyznania świadczenia. Często jednak się zdarza, że osoba wnioskująca nie jest zadowolona z ustaleń dokonanych przez lekarza orzecznika w wydanym orzeczeniu.

Konieczna druga instancja

Od 2005 r. postępowanie orzecznicze w zakresie stwierdzania niezdolności do pracy ma charakter dwuinstancyjny. Jeśli osoba zainteresowana nie zgadza się z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, może wnieść sprzeciw do właściwej komisji lekarskiej (wykaz komisji na stronie internetowej www.zus.pl).

Sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika wnosi się za pośrednictwem placówki ZUS właściwej ze względu na własne miejsce zamieszkania w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia. W uzasadnionych przypadkach (np. gdy przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy) ZUS może zdecydować o jego przywróceniu.

W przypadku, gdy wnioskodawca zgłosił skutecznie sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, komisja lekarska wzywa go na badanie, chyba że dojdzie do wniosku, iż posiadana dokumentacja lekarska jest wystarczająca do wydania orzeczenia w sprawie niezdolności do pracy.

Jeszcze raz na badanie

Komisja lekarska może przeprowadzić badanie w miejscu pobytu osoby ubiegającej się o rentę pod warunkiem, że wyraża ona na to zgodę, a stan jej zdrowia, stwierdzony w zaświadczeniu lekarskim, uniemożliwia osobiste zgłoszenie się jej na badanie. Komisja może również skierować ją na badanie przez lekarza konsultanta, psychologa, na inne dodatkowe badania lub na obserwację szpitalną.

Podobnie jak ma to miejsce w przypadku badania przed lekarzem orzecznikiem ZUS, dwukrotne niestawienie się na badanie przed komisją bez uzasadnionej przyczyny skutkuje odstąpieniem od dalszego postępowania orzeczniczego. W takim przypadku ZUS uznaje, że orzeczenie lekarza orzecznika ZUS uprawomocniło się i na tej podstawie wydaje decyzję w sprawie świadczenia uzależnionego od niezdolności do pracy.

W wyniku przeanalizowania dokumentacji i po ewentualnym przeprowadzeniu badania komisja lekarska wydaje orzeczenie, które stanowi podstawę do wydania przez ZUS decyzji w sprawie świadczenia uzależnionego od stwierdzenia niezdolności do pracy.

Od decyzji w sprawie świadczenia wydanej przez ZUS po zakończeniu postępowania orzeczniczego można wnieść odwołanie do sądu okręgowego pracy i ubezpieczeń społecznych. Uprawnienie przysługuje w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu decyzji, za pośrednictwem jednostki ZUS, która ją wydała.

Przebieg postępowania

Jeśli ZUS uzna, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, przesyła je do właściwego sądu. Przebieg postępowania sądowego jest uzależniony przede wszystkim od tego, czy przed złożeniem odwołania wnioskodawca wniósł sprzeciw do komisji lekarskiej, a także od tego, czy w zgłoszonym odwołaniu podnosi nowe okoliczności.

Jeśli osoba składająca odwołanie nie wniosła sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS i nie wskazała żadnych nowych okoliczności, sąd odrzuca odwołanie. W takiej sytuacji ZUS może przywrócić termin na wniesienie sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika i po przeprowadzeniu postępowania wydać ponowną decyzję w sprawie.

Wniesienie sprzeciwu od lekarza orzecznika ZUS może mieć również znaczenie wówczas, gdy nastąpiło ono po ustawowym terminie, a ZUS odmówił jego przywrócenia. Jeśli w składanym odwołaniu wnioskodawca nie poda żadnych nowych okoliczności, a wykaże, iż przekroczenie terminu na wniesienie sprzeciwu nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, sąd uchyli decyzję i przekaże sprawę do ponownego rozpoznania przez komisję lekarską ZUS.

PRZYKŁAD

Przywrócenie terminu

Maria D. w sierpniu 2014 r. wystąpiła z wnioskiem o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Na początku września b.r. została przebadana przez lekarza orzecznika ZUS, który jednak stwierdził, że jest zdolna do pracy. Orzeczenie w tej sprawie otrzymała 22 września 2014 r. Trzy dni później doznała poważnego urazu nogi i przez ponad miesiąc przebywała w szpitalu. W związku z tym sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS wniosła dopiero na początku listopada 2014 r., wnioskując jednocześnie o przywrócenie terminu na wniesienie tego sprzeciwu. ZUS przychylił się do wniosku i skierował sprzeciw do rozpatrzenia przez komisję lekarską.

Marek Opolski

ekspert od emerytur i rent

Podstawa prawna

Art. 14 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.).

Par. 3-4 i 10 rozporządzenia ministra polityki społecznej z 14 grudnia 2004 r. w sprawie orzekania o niezdolności do pracy (Dz.U. nr 273, poz. 2711 ze zm.).

Art. 477⁹ ustawy z 17 listopada 1964r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.).